Ontwikkelingspsychologie
definitie
Ontwikkelingspsychologie: het domein binnen de theoretische
psychologie dat zich bezighoudt met de studie van de levensloop van de
mens en de veranderingen van alle psychische verschijnselen
Onderdeel van de theoretische psychologie
Ontwikkelingspsychologie is een deeldiscipline van de psychologie
Focus op de normale ontwikkeling
Het doet dus niet aan psychopathologie en kinderpsychiatrie maar
bestudeert het ‘normale’
Onderscheid met pedagogie
Pedagogie is opvoedkunde waar rekening wordt gehouden met de
ontwikkelingspsychologie
Ontwikkelingsprincipes
fase
is de ontwikkeling een continuüm of verlopend in fase van verschillende
tempo’s?
= fase (fasetheorie) ontwikkeling wordt beïnvloed door vele factoren dat
we het basismodel kiezen die de grote veranderingen kaderen
Fase: een geheel van kwalitatieve verandering die in een vaste, niet
specifiek volgorde verlopen. Heeft specifiek mogelijkheden en kansen en
met eigen specifieke risico’s en moeilijkheden
KENMERKEN
- Fase ≠ tijd
fases volgen elkaar op een vast schema niet zien als een vast
omschreven tijdsperiode (de start en eind is slechts een benadering)
- Levenslang
ontwikkeling duurt een heel leven (aftakeling is ook een onderdeel
van ontwikkeling)
, - Belang van de invalshoek
niet iedereen gaat altijd akkoord (sommige vinden het een
continue evolutie)
CRISIS
overgang tussen fasen = stroomversnelling en onrust
kritieke en gevoelige perioden
kritieke perioden geven aan dat er een tijdspanne is die een bepaalde
eigenschap kan ontwikkelen (na periode is de eigenschap minder
aanwezig)
Nature vs nurture
- maturatie: proces van rijping
- socialisatie: het proces waarbij een groep zijn normen of waarden
doorgeeft aan nieuwe leden zodat ze kunnen functioneren binnen de
groep
- personalisatie: persoon ontwikkelt zich tot uniek individu
ontwikkelingsproblemen
- Retardatie: vertraagde ontwikkeling pers. Heeft niet het niveau
dat het zou moeten halen (achterstand) geen beperking
- Fixatie: je blijft vast zitten in een bepaalde fase
oorzaken: geen affectie, sterke frustraties, angst, onzekerheid,
ziektes
- Regressie: terugkeren naar een andere fase van de
levensontwikkeling
kan tijdelijk zijn en is vaak een reactie op een bedreigende
situatie (als het niet terugkomt na de dreiging is er een probleem)
- Perversie: ontwikkeling buigt af in zijn tendens tot zelfrealisatie
(afwijking van normen en ontwikkelingsdoel) (ook iets met seks
volgens David)
Verschillende visies
Biologische georiënteerde theorieën
Belang van erfelijkheid ontwikkeling komt vanuit het organisme en
verklaart door iets dat al aanwezig was en zich ontvouwt
= een groei- en rijpingsproces van het organisme
,Kritiek: tweelingenonderzoek zegt dat milieu toch invloed heeft
Milieutheorieën
Onderscheid tss leertheorie en sociaal-culturele theorie
- Leertheorie: benadrukt stimulatie van buitenaf, alles komt door
leren, trainen en conditionering
- Sociaal-culturele theorie: meer belang een cultuur en opvoeding.
Karakteristieken in ontwikkeling komt vanuit de verschillen in cultuur
Kritiek: te eenzijdig, hoe kan je verklaren dat mensen zich anders
gedragen dan geleerd
Interactionisme
Wisselwerking persoon dat reageert en ageert en de invloed van de
wereld
Dus een samenspel tss aanleg, opvoeding en milieu en persoonlijk
reageren op individuele vrijheid
Normaal of abnormaal: het belang van
cijfers
In ontwikkelingspsy. beschrijven van het normale
Observatie hypothese gegevens interpreteren door statistiek
(gemiddelde en mediaan)
De normaalverdeling
Grote middengroep die dezelfde score behaalt dit zal als ‘normaal’
gezien worden
Spreiding
Alle scoren geven aan hoe het kenmerk gespreid is over de bevolking =
spreiding of de verdeling
(niet enkel normaalverdeling ook scheve verdeling)
Gemiddelde, modus en mediaan
, Percentiel
Belangrijk is binnen welk percentiel iemand valt percentages van
elke score bij de percentage van de lagere score te tellen
(cumulatief percentage of percentiel)
Deel 1: emotionele ontwikkeling
1. BESCHRIJVING VAN DE STRUCTUUR VAN DE EMOTIONELE
ONTWIKKELING
emotionele ontwikkeling: evolutie van de eigen emoties + inzicht in de
emoties van anderen
Beide zijn noodzakelijk om goed te functioneren in een omgeving
evolutie van de eigen emoties
1) zelfbewustzijn
de zuigeling:
- sensomotorische ervaringen: geen onderscheid tussen zichzelf en
buitenwereld, maar wel gevoelig voor omgeving (vb. huilen), gevoel
= opwinding (gekleurd door lust of onlust)
- stemmingen: variëren tussen opgeruimdheid en neerslachtigheid (na
2 maand)
- drie drijfveren: deze ontwikkelen nar 3 maand gaat op ontdekking
(zien;
ruiken,…)
daardoor
meer lust
3 drijfveren
die voldaan
moeten
worden
a)
definitie
Ontwikkelingspsychologie: het domein binnen de theoretische
psychologie dat zich bezighoudt met de studie van de levensloop van de
mens en de veranderingen van alle psychische verschijnselen
Onderdeel van de theoretische psychologie
Ontwikkelingspsychologie is een deeldiscipline van de psychologie
Focus op de normale ontwikkeling
Het doet dus niet aan psychopathologie en kinderpsychiatrie maar
bestudeert het ‘normale’
Onderscheid met pedagogie
Pedagogie is opvoedkunde waar rekening wordt gehouden met de
ontwikkelingspsychologie
Ontwikkelingsprincipes
fase
is de ontwikkeling een continuüm of verlopend in fase van verschillende
tempo’s?
= fase (fasetheorie) ontwikkeling wordt beïnvloed door vele factoren dat
we het basismodel kiezen die de grote veranderingen kaderen
Fase: een geheel van kwalitatieve verandering die in een vaste, niet
specifiek volgorde verlopen. Heeft specifiek mogelijkheden en kansen en
met eigen specifieke risico’s en moeilijkheden
KENMERKEN
- Fase ≠ tijd
fases volgen elkaar op een vast schema niet zien als een vast
omschreven tijdsperiode (de start en eind is slechts een benadering)
- Levenslang
ontwikkeling duurt een heel leven (aftakeling is ook een onderdeel
van ontwikkeling)
, - Belang van de invalshoek
niet iedereen gaat altijd akkoord (sommige vinden het een
continue evolutie)
CRISIS
overgang tussen fasen = stroomversnelling en onrust
kritieke en gevoelige perioden
kritieke perioden geven aan dat er een tijdspanne is die een bepaalde
eigenschap kan ontwikkelen (na periode is de eigenschap minder
aanwezig)
Nature vs nurture
- maturatie: proces van rijping
- socialisatie: het proces waarbij een groep zijn normen of waarden
doorgeeft aan nieuwe leden zodat ze kunnen functioneren binnen de
groep
- personalisatie: persoon ontwikkelt zich tot uniek individu
ontwikkelingsproblemen
- Retardatie: vertraagde ontwikkeling pers. Heeft niet het niveau
dat het zou moeten halen (achterstand) geen beperking
- Fixatie: je blijft vast zitten in een bepaalde fase
oorzaken: geen affectie, sterke frustraties, angst, onzekerheid,
ziektes
- Regressie: terugkeren naar een andere fase van de
levensontwikkeling
kan tijdelijk zijn en is vaak een reactie op een bedreigende
situatie (als het niet terugkomt na de dreiging is er een probleem)
- Perversie: ontwikkeling buigt af in zijn tendens tot zelfrealisatie
(afwijking van normen en ontwikkelingsdoel) (ook iets met seks
volgens David)
Verschillende visies
Biologische georiënteerde theorieën
Belang van erfelijkheid ontwikkeling komt vanuit het organisme en
verklaart door iets dat al aanwezig was en zich ontvouwt
= een groei- en rijpingsproces van het organisme
,Kritiek: tweelingenonderzoek zegt dat milieu toch invloed heeft
Milieutheorieën
Onderscheid tss leertheorie en sociaal-culturele theorie
- Leertheorie: benadrukt stimulatie van buitenaf, alles komt door
leren, trainen en conditionering
- Sociaal-culturele theorie: meer belang een cultuur en opvoeding.
Karakteristieken in ontwikkeling komt vanuit de verschillen in cultuur
Kritiek: te eenzijdig, hoe kan je verklaren dat mensen zich anders
gedragen dan geleerd
Interactionisme
Wisselwerking persoon dat reageert en ageert en de invloed van de
wereld
Dus een samenspel tss aanleg, opvoeding en milieu en persoonlijk
reageren op individuele vrijheid
Normaal of abnormaal: het belang van
cijfers
In ontwikkelingspsy. beschrijven van het normale
Observatie hypothese gegevens interpreteren door statistiek
(gemiddelde en mediaan)
De normaalverdeling
Grote middengroep die dezelfde score behaalt dit zal als ‘normaal’
gezien worden
Spreiding
Alle scoren geven aan hoe het kenmerk gespreid is over de bevolking =
spreiding of de verdeling
(niet enkel normaalverdeling ook scheve verdeling)
Gemiddelde, modus en mediaan
, Percentiel
Belangrijk is binnen welk percentiel iemand valt percentages van
elke score bij de percentage van de lagere score te tellen
(cumulatief percentage of percentiel)
Deel 1: emotionele ontwikkeling
1. BESCHRIJVING VAN DE STRUCTUUR VAN DE EMOTIONELE
ONTWIKKELING
emotionele ontwikkeling: evolutie van de eigen emoties + inzicht in de
emoties van anderen
Beide zijn noodzakelijk om goed te functioneren in een omgeving
evolutie van de eigen emoties
1) zelfbewustzijn
de zuigeling:
- sensomotorische ervaringen: geen onderscheid tussen zichzelf en
buitenwereld, maar wel gevoelig voor omgeving (vb. huilen), gevoel
= opwinding (gekleurd door lust of onlust)
- stemmingen: variëren tussen opgeruimdheid en neerslachtigheid (na
2 maand)
- drie drijfveren: deze ontwikkelen nar 3 maand gaat op ontdekking
(zien;
ruiken,…)
daardoor
meer lust
3 drijfveren
die voldaan
moeten
worden
a)
