Markten & Prijzen
Inhoudsopgave
1ste trimester (1ste bachelor) 2025-2026
,Module 0: Economie & welvaart...................................................................4
Wat is economie?......................................................................................4
Rationele keuze als basis van het gedragsmodel..................................5
Normatieve evaluatie en bijsturing........................................................5
Consumptie (+spaarcomponent)...........................................................5
Productie................................................................................................5
Hoe welvaart zijn wij?............................................................................6
Economische groei (per capita).............................................................6
Productiviteit..........................................................................................7
Voordelen van internationale handel volgens Ricardo...........................7
Waarom is niet iedereen welvarend?.....................................................8
De eerste wet van Gossen.....................................................................8
Waar komt schijnbare tegenstelling tussen longitudinale en
crossectionele figuur vandaan?.............................................................8
Module 1: Speltheorie..................................................................................9
1.1 Samenwerking in praktijk...................................................................9
1.1.1 Publieke-goed spel........................................................................9
1.2 Nash evenwicht.................................................................................10
1.2.1 Een evenwicht in dominante strategieën is altijd een Nash-
evenwicht............................................................................................10
1.2.2 Nash-evenwicht is niet altijd een evenwicht in een dominante
strategieën..........................................................................................10
Module 2: Vraag en aanbod.......................................................................12
2.1 Experimenten...................................................................................13
2.2 Is alles te koop? Moet alles te koop zijn?..........................................13
2.3 De markt als een spel (sterk vereenvoudigd)...................................13
Module 3: Schokken en elasticiteiten.........................................................15
3.1 Stromweer: een ramp voor landbouwers?........................................15
3.1.2 Partiële versus algemene evenwichtseffecten............................15
3.2 Belang aanbod bij vraagschokken....................................................16
3.3 Evolutie prijzen gas & elektriciteit....................................................16
Module 4: Gezinnen...................................................................................17
4.1 Budgetbeperking..............................................................................17
4.1.1 Tijdskost......................................................................................17
1ste trimester (1ste bachelor) 2025-2026
, 4.2 Voorkeuren (van de marginale substitutievoet)................................18
4.3 Keuzes...............................................................................................18
4.3.1 Ontbinding van totale prijseffect................................................19
Module 5 & 6: Ondernemingen..................................................................20
5&6.1 Expansiepad, schaalopbrengsten en kosten................................21
Module 7: Markt en overheid......................................................................23
7.1 De markt als allocatiesysteem..........................................................23
7.1.2 Vrijwillige ruil (gevangendilemma).............................................24
7.2 Eerste fundamentele theorema van de welvaartseconomie.............25
7.2.1 Randvoorwaarden.......................................................................25
7.2.2 Marktfalingen..............................................................................26
7.3 Marktconforme en niet-conforme interventie...................................27
7.3.1 Het minimumloon op de arbeidsmarkt.......................................27
7.4 Hoeveelheidsregulering....................................................................28
7.5 Maakt het uit wie we belasten, economisch gezien?........................29
Module 8: Onvolmaakte mededinging.......................................................30
8.1 Monopolie.........................................................................................30
8.2 Dilemma...........................................................................................31
8.3 Prijsstrategieën.................................................................................33
8.4 Concentratie-index............................................................................34
8.5 Cournot versus Bertrand...................................................................34
Module 9: Publieke goederen en externe effecten.....................................37
9.1 Publiek-goedspel...............................................................................37
9.2 Soorten externa effecten..................................................................38
9.2.1 Kosten en baten van terugdringen van geurhinder...................38
9.3 Beleidsmaatregelen..........................................................................39
9.3.1 Verhandelbare emissierechten...................................................39
Module 10: Asymmetrische informatie, verdeling en herverdeling............40
10.1 Van primaire inkomen naar welvaart..............................................40
10.2 Gemiddelde en marginale aanslagvoet..........................................42
10.3 De sociale zekerheid.......................................................................43
10.4 Verzekering als basisprincipe..........................................................44
10.5 Verzekering en solidariteit..............................................................44
1ste trimester (1ste bachelor) 2025-2026
, Module 11: Outro.......................................................................................46
Module 0: Economie & welvaart
Wat is economie?
Economie is een wetenschap die keuzes en interacties bestudeerd van
economische agenten. De uitkomst die nadien resulteert wordt
geavaleerd en indien nodig bijgestuurd. = model + (theoretische)
voorspelling + observatie (falsificatie)
1ste trimester (1ste bachelor) 2025-2026
Inhoudsopgave
1ste trimester (1ste bachelor) 2025-2026
,Module 0: Economie & welvaart...................................................................4
Wat is economie?......................................................................................4
Rationele keuze als basis van het gedragsmodel..................................5
Normatieve evaluatie en bijsturing........................................................5
Consumptie (+spaarcomponent)...........................................................5
Productie................................................................................................5
Hoe welvaart zijn wij?............................................................................6
Economische groei (per capita).............................................................6
Productiviteit..........................................................................................7
Voordelen van internationale handel volgens Ricardo...........................7
Waarom is niet iedereen welvarend?.....................................................8
De eerste wet van Gossen.....................................................................8
Waar komt schijnbare tegenstelling tussen longitudinale en
crossectionele figuur vandaan?.............................................................8
Module 1: Speltheorie..................................................................................9
1.1 Samenwerking in praktijk...................................................................9
1.1.1 Publieke-goed spel........................................................................9
1.2 Nash evenwicht.................................................................................10
1.2.1 Een evenwicht in dominante strategieën is altijd een Nash-
evenwicht............................................................................................10
1.2.2 Nash-evenwicht is niet altijd een evenwicht in een dominante
strategieën..........................................................................................10
Module 2: Vraag en aanbod.......................................................................12
2.1 Experimenten...................................................................................13
2.2 Is alles te koop? Moet alles te koop zijn?..........................................13
2.3 De markt als een spel (sterk vereenvoudigd)...................................13
Module 3: Schokken en elasticiteiten.........................................................15
3.1 Stromweer: een ramp voor landbouwers?........................................15
3.1.2 Partiële versus algemene evenwichtseffecten............................15
3.2 Belang aanbod bij vraagschokken....................................................16
3.3 Evolutie prijzen gas & elektriciteit....................................................16
Module 4: Gezinnen...................................................................................17
4.1 Budgetbeperking..............................................................................17
4.1.1 Tijdskost......................................................................................17
1ste trimester (1ste bachelor) 2025-2026
, 4.2 Voorkeuren (van de marginale substitutievoet)................................18
4.3 Keuzes...............................................................................................18
4.3.1 Ontbinding van totale prijseffect................................................19
Module 5 & 6: Ondernemingen..................................................................20
5&6.1 Expansiepad, schaalopbrengsten en kosten................................21
Module 7: Markt en overheid......................................................................23
7.1 De markt als allocatiesysteem..........................................................23
7.1.2 Vrijwillige ruil (gevangendilemma).............................................24
7.2 Eerste fundamentele theorema van de welvaartseconomie.............25
7.2.1 Randvoorwaarden.......................................................................25
7.2.2 Marktfalingen..............................................................................26
7.3 Marktconforme en niet-conforme interventie...................................27
7.3.1 Het minimumloon op de arbeidsmarkt.......................................27
7.4 Hoeveelheidsregulering....................................................................28
7.5 Maakt het uit wie we belasten, economisch gezien?........................29
Module 8: Onvolmaakte mededinging.......................................................30
8.1 Monopolie.........................................................................................30
8.2 Dilemma...........................................................................................31
8.3 Prijsstrategieën.................................................................................33
8.4 Concentratie-index............................................................................34
8.5 Cournot versus Bertrand...................................................................34
Module 9: Publieke goederen en externe effecten.....................................37
9.1 Publiek-goedspel...............................................................................37
9.2 Soorten externa effecten..................................................................38
9.2.1 Kosten en baten van terugdringen van geurhinder...................38
9.3 Beleidsmaatregelen..........................................................................39
9.3.1 Verhandelbare emissierechten...................................................39
Module 10: Asymmetrische informatie, verdeling en herverdeling............40
10.1 Van primaire inkomen naar welvaart..............................................40
10.2 Gemiddelde en marginale aanslagvoet..........................................42
10.3 De sociale zekerheid.......................................................................43
10.4 Verzekering als basisprincipe..........................................................44
10.5 Verzekering en solidariteit..............................................................44
1ste trimester (1ste bachelor) 2025-2026
, Module 11: Outro.......................................................................................46
Module 0: Economie & welvaart
Wat is economie?
Economie is een wetenschap die keuzes en interacties bestudeerd van
economische agenten. De uitkomst die nadien resulteert wordt
geavaleerd en indien nodig bijgestuurd. = model + (theoretische)
voorspelling + observatie (falsificatie)
1ste trimester (1ste bachelor) 2025-2026
