Universiteit Antwerpen
~
STAPPENPLAN STATIONSPROEF
Klinische lijn 5
Geneeskunde – 2e master – 2025-2026
,Inhoud
Inhoud.................................................................................................................................2
Cardiologie .............................................................................................................................3
Perifere vaten ..........................................................................................................................6
Pneumologie ...........................................................................................................................7
Abdomen .............................................................................................................................. 10
Gynaecologie ........................................................................................................................ 11
Oog....................................................................................................................................... 13
NKO ...................................................................................................................................... 17
Neurologie ............................................................................................................................ 20
Bewegingsstelsel ................................................................................................................... 26
Cervicale wervelkolom ....................................................................................................... 26
Lumbale wervelkolom ........................................................................................................ 27
Schouder........................................................................................................................... 30
Elleboog ............................................................................................................................ 32
Pols en hand ...................................................................................................................... 33
Heup ................................................................................................................................. 35
Knie................................................................................................................................... 37
Voet en enkel ..................................................................................................................... 39
Zuigeling ............................................................................................................................... 41
Sonderen .............................................................................................................................. 46
Tapen .................................................................................................................................... 48
Hechten ................................................................................................................................ 50
EHBO .................................................................................................................................... 50
Spuit & naald ......................................................................................................................... 52
Venapunctie ...................................................................................................................... 53
Intramusculaire injectie ..................................................................................................... 53
Urineonderzoek ..................................................................................................................... 54
Reanimatie ........................................................................................................................... 59
Communicatie : intake/anamnese + informeren ..................................................................... 60
Communicatie: slecht nieuws gesprek ................................................................................... 61
Communicatie: aggressieve of depressieve patient................................................................. 62
,Cardiologie
• Stel jezelf voor en ontsmet je handen!
• Leg uit wat je gaat doen en geef instructies
🚩 Rode vlaggen
• Klokzijde niet gebruiken wanneer nodig
• Carotiden tegelijk palperen
• Vergeten zeggen dat de patiënt terug mag ademen
Vitale parameters
Bloeddruk
1. Instructies: bovenarm moet ontbloot zijn (t-shirt uit of mouw omhoog)
2. Ontsmet je handen en neem de bloeddrukmeter en stethoscoop. Zie dat de meterstand
op 0 staat en de manchet leeg is.
3. Leg de manchet aan bij de patiënt op min. 2,5 cm boven de a. brachialis en meet de
bloeddruk met de klokzijde van je stethoscoop.
4. Zeg wat de bloeddruk is, en of deze normaal/afwijkend is (normaal <120/80, hypertensie
vanaf 140/90)
Pols
1. Instructies: uitleggen wat je gaat etc.
2. Neem een tijdsmeter/klokje en ontsmet je handen.
3. Voel eerst de a. radialis van de patiënt met je vingers. Let erop of het ritme regelmatig of
onregelmatig is. (indien onregelmatig: tel een hele minuut)
4. Time gedurende 15 seconde terwijl je de slagen telt. Vermenigvuldig dit x4.
5. Vermeld de hartslag frequentie. Zeg of dit normaal is of afwijkend (normaal: 60-100 bpm)
6. Vermeld ook de amplitudo (sterk/zwak/…)
Centraal veneuze druk CVD
1. Neem 2 meetlatten
2. Laat de patiënt op tafel liggen met het hoofd in hoek van
30° en lichtjes naar links gedraaid
3. Zoek de sternale hoek eerst op
4. Leg 1 meetlat verticaal op de sternale hoek en 1 meetlat
horizontaal thv de oscillatie (verste punt waar je stuwing in
kan zien)
5. Lees af hoeveel cm op de verticale meetlat.
a. > 3-4 cm : verhoogde CVD
b. Hulpmiddel indien nodig: patiënt valsalva laten uitvoeren
Indien CVD verhoogd kan dit wijzen op:
• Rechterhartfalen
• Volume-overbelasting vb zout en waterretentie van de nieren
• Verhoogde druk in longcirculatie
, o Longembool
o Pulmonale hypertensie
o COPD – exacerbaties
• Mechanische belemmering van hartvulling
o Tamponade (ook hypotens en shock)
o Spanningspneumothorax (ook hypotens en shock)
o Constrictieve pericarditis
• Kleplijden rechts
Capillary refill time CRT
• Druk 5 sec op het nagelbed van de patiënt.
• Laat los en kijk hoelang het duurt voor het nagelbed terug aankleurt
• Normaal; <2sec
Hartonderzoek
Carotiden
1. Patiënt laten liggen in 30°
2. Inspectie
3. Palpatie
a. Beide kanten, maar niet tegelijk!
b. Met wijs- en middelvinger onderste 1/3e mediaal van m. sternocleidomastoideus
voelen
4. Auscultatie
a. Met klokzijde van je stethoscoop luisteren naar geruis
b. Indien geruis: carotisstenose
Inspectie
1. Sta aan de rechterkant van de patiënt
2. Laat de patiënt liggen op zijn linkerzij met zijn linkerarm onder het hoofd
3. Kijk
a. Symmetrie, vorm thorax
b. Ademhalingsbewegingen
c. Kleur, littekens, wondjes, …
d. Apicale impuls: 4e-5e intercostaalruimte links midclaviculair
Palpatie
1. Patiënt blijft liggen zoals bij inspectie
2. Palpeer de apicale impuls met je vingertoppen en vlakke hand op thorax
a. Laat de patiënt eerst diep uitademen en zijn adem inhouden
b. Zeg dat de patiënt terug mag ademen !!
3. Vermeld de locatie, amplitudo en duur
Auscultatie
1. Laat de patiënt liggen zoals bij inspectie
2. Ausculteer met membraanzijde
~
STAPPENPLAN STATIONSPROEF
Klinische lijn 5
Geneeskunde – 2e master – 2025-2026
,Inhoud
Inhoud.................................................................................................................................2
Cardiologie .............................................................................................................................3
Perifere vaten ..........................................................................................................................6
Pneumologie ...........................................................................................................................7
Abdomen .............................................................................................................................. 10
Gynaecologie ........................................................................................................................ 11
Oog....................................................................................................................................... 13
NKO ...................................................................................................................................... 17
Neurologie ............................................................................................................................ 20
Bewegingsstelsel ................................................................................................................... 26
Cervicale wervelkolom ....................................................................................................... 26
Lumbale wervelkolom ........................................................................................................ 27
Schouder........................................................................................................................... 30
Elleboog ............................................................................................................................ 32
Pols en hand ...................................................................................................................... 33
Heup ................................................................................................................................. 35
Knie................................................................................................................................... 37
Voet en enkel ..................................................................................................................... 39
Zuigeling ............................................................................................................................... 41
Sonderen .............................................................................................................................. 46
Tapen .................................................................................................................................... 48
Hechten ................................................................................................................................ 50
EHBO .................................................................................................................................... 50
Spuit & naald ......................................................................................................................... 52
Venapunctie ...................................................................................................................... 53
Intramusculaire injectie ..................................................................................................... 53
Urineonderzoek ..................................................................................................................... 54
Reanimatie ........................................................................................................................... 59
Communicatie : intake/anamnese + informeren ..................................................................... 60
Communicatie: slecht nieuws gesprek ................................................................................... 61
Communicatie: aggressieve of depressieve patient................................................................. 62
,Cardiologie
• Stel jezelf voor en ontsmet je handen!
• Leg uit wat je gaat doen en geef instructies
🚩 Rode vlaggen
• Klokzijde niet gebruiken wanneer nodig
• Carotiden tegelijk palperen
• Vergeten zeggen dat de patiënt terug mag ademen
Vitale parameters
Bloeddruk
1. Instructies: bovenarm moet ontbloot zijn (t-shirt uit of mouw omhoog)
2. Ontsmet je handen en neem de bloeddrukmeter en stethoscoop. Zie dat de meterstand
op 0 staat en de manchet leeg is.
3. Leg de manchet aan bij de patiënt op min. 2,5 cm boven de a. brachialis en meet de
bloeddruk met de klokzijde van je stethoscoop.
4. Zeg wat de bloeddruk is, en of deze normaal/afwijkend is (normaal <120/80, hypertensie
vanaf 140/90)
Pols
1. Instructies: uitleggen wat je gaat etc.
2. Neem een tijdsmeter/klokje en ontsmet je handen.
3. Voel eerst de a. radialis van de patiënt met je vingers. Let erop of het ritme regelmatig of
onregelmatig is. (indien onregelmatig: tel een hele minuut)
4. Time gedurende 15 seconde terwijl je de slagen telt. Vermenigvuldig dit x4.
5. Vermeld de hartslag frequentie. Zeg of dit normaal is of afwijkend (normaal: 60-100 bpm)
6. Vermeld ook de amplitudo (sterk/zwak/…)
Centraal veneuze druk CVD
1. Neem 2 meetlatten
2. Laat de patiënt op tafel liggen met het hoofd in hoek van
30° en lichtjes naar links gedraaid
3. Zoek de sternale hoek eerst op
4. Leg 1 meetlat verticaal op de sternale hoek en 1 meetlat
horizontaal thv de oscillatie (verste punt waar je stuwing in
kan zien)
5. Lees af hoeveel cm op de verticale meetlat.
a. > 3-4 cm : verhoogde CVD
b. Hulpmiddel indien nodig: patiënt valsalva laten uitvoeren
Indien CVD verhoogd kan dit wijzen op:
• Rechterhartfalen
• Volume-overbelasting vb zout en waterretentie van de nieren
• Verhoogde druk in longcirculatie
, o Longembool
o Pulmonale hypertensie
o COPD – exacerbaties
• Mechanische belemmering van hartvulling
o Tamponade (ook hypotens en shock)
o Spanningspneumothorax (ook hypotens en shock)
o Constrictieve pericarditis
• Kleplijden rechts
Capillary refill time CRT
• Druk 5 sec op het nagelbed van de patiënt.
• Laat los en kijk hoelang het duurt voor het nagelbed terug aankleurt
• Normaal; <2sec
Hartonderzoek
Carotiden
1. Patiënt laten liggen in 30°
2. Inspectie
3. Palpatie
a. Beide kanten, maar niet tegelijk!
b. Met wijs- en middelvinger onderste 1/3e mediaal van m. sternocleidomastoideus
voelen
4. Auscultatie
a. Met klokzijde van je stethoscoop luisteren naar geruis
b. Indien geruis: carotisstenose
Inspectie
1. Sta aan de rechterkant van de patiënt
2. Laat de patiënt liggen op zijn linkerzij met zijn linkerarm onder het hoofd
3. Kijk
a. Symmetrie, vorm thorax
b. Ademhalingsbewegingen
c. Kleur, littekens, wondjes, …
d. Apicale impuls: 4e-5e intercostaalruimte links midclaviculair
Palpatie
1. Patiënt blijft liggen zoals bij inspectie
2. Palpeer de apicale impuls met je vingertoppen en vlakke hand op thorax
a. Laat de patiënt eerst diep uitademen en zijn adem inhouden
b. Zeg dat de patiënt terug mag ademen !!
3. Vermeld de locatie, amplitudo en duur
Auscultatie
1. Laat de patiënt liggen zoals bij inspectie
2. Ausculteer met membraanzijde
