Filmpje – wereldsysteem
Basis: als je wilt weten wat er in een land gebeurt, dan moet je kijken nr de omliggende
landen, naar de hele wereld.
Ontwikkeling binnen landen?
→ Kolonisatie
In een wereldsysteem heb je verschillen in macht tussen landen, je krijgt een
arbeidsverdeling tussen verschillende delen in de wereld.
Afhankelijkheids- of dependentietheorie
◼ Onderontwikkeling van een land = gevolg overontwikkeling van een ander
land
◼ De mate van ontwikkeling wordt bepaalde door de buitenwereld
◼ ≠ traditionele instituties
◼ = exploitatie door kolonisatie + multinationals → zorgt voor uitbuiting
→ Oplossing:
- Onafhankelijkheid
- ‘socialistische economieën’ organiseren
Wereldsysteemtheorie: Wallerstein
◼ Wereldsysteem
◼ wereldmarktsysteem → globaal kapitalisme
◼ meerdere culturen en samenlevingen
◼ geografische en economische arbeidsverdeling
1
,Ontstaan
◼ Toename handel sinds landbouw samenleving
◼ Doorbraak: regionale kapitalistische markt in Europa en Japan
◼ Kapitalistische competitie
◼ Handelaars gaan zelf productie domineren
◼ Competitie leidt zoektocht naar:
◼ afzetmarkt
◼ goedkope arbeid & grondstoffen
◼ → Expansie
◼ → Geografische arbeidsverdeling
Geografische arbeidsverdeling
◼ Kern
◼ Westen, Japan
◼ In begin kleine voorsprong
◼ → steeds verder uitgebouwd
◼ Geavanceerd
◼ Technologie
◼ Kapitaal
◼ Geschoold personeel
2
, ◼ Periferie
◼ Afrika
◼ Plantage economie
◼ mijnene
◼ je haalt er: Grondstoffen
◼ je haalt er: Goedkope arbeid
◼ Semi-periferie: intermediaire ontwikkeling
◼ Latijns-Amerika
◼ Aziatische landen
◼ → essentie: ongelijke ruil en uitbuiting
Je kan als derde wereldland of land in het globale zuiden je kan niet zonder de
technologie, het kapitaal, de nauwhauw van de westerse bedrijven.
Als je wilt ontwikkelen, dan heb je inkomsten nodig, dan ben je afhankelijk van die
grote bedrijven die al dan niet komen investeren. Dan ga je gaan onderbieden, je
gaat weinig regels hebben, je gaat lage lonen hebben, ze laten kinderarbeid toe.
Voorbeeld:
“Een volstrekt ongelijke ruiloperatie”
“De 10 miljoen ton koper waarmee Congo de Chinezen betaalt, zijn wel veertien keer
zoveel waard als de infrastructuurwerken van de Chinezen”.
The oil company Shell has had a disastrous impact on the human rights of the people
living in the Niger Delta in Nigeria
Ideologisch commitment
◼ Lokale leidende klasse deel van het systeem
◼ Ze zijn vaak geschoold in het westen
3
Basis: als je wilt weten wat er in een land gebeurt, dan moet je kijken nr de omliggende
landen, naar de hele wereld.
Ontwikkeling binnen landen?
→ Kolonisatie
In een wereldsysteem heb je verschillen in macht tussen landen, je krijgt een
arbeidsverdeling tussen verschillende delen in de wereld.
Afhankelijkheids- of dependentietheorie
◼ Onderontwikkeling van een land = gevolg overontwikkeling van een ander
land
◼ De mate van ontwikkeling wordt bepaalde door de buitenwereld
◼ ≠ traditionele instituties
◼ = exploitatie door kolonisatie + multinationals → zorgt voor uitbuiting
→ Oplossing:
- Onafhankelijkheid
- ‘socialistische economieën’ organiseren
Wereldsysteemtheorie: Wallerstein
◼ Wereldsysteem
◼ wereldmarktsysteem → globaal kapitalisme
◼ meerdere culturen en samenlevingen
◼ geografische en economische arbeidsverdeling
1
,Ontstaan
◼ Toename handel sinds landbouw samenleving
◼ Doorbraak: regionale kapitalistische markt in Europa en Japan
◼ Kapitalistische competitie
◼ Handelaars gaan zelf productie domineren
◼ Competitie leidt zoektocht naar:
◼ afzetmarkt
◼ goedkope arbeid & grondstoffen
◼ → Expansie
◼ → Geografische arbeidsverdeling
Geografische arbeidsverdeling
◼ Kern
◼ Westen, Japan
◼ In begin kleine voorsprong
◼ → steeds verder uitgebouwd
◼ Geavanceerd
◼ Technologie
◼ Kapitaal
◼ Geschoold personeel
2
, ◼ Periferie
◼ Afrika
◼ Plantage economie
◼ mijnene
◼ je haalt er: Grondstoffen
◼ je haalt er: Goedkope arbeid
◼ Semi-periferie: intermediaire ontwikkeling
◼ Latijns-Amerika
◼ Aziatische landen
◼ → essentie: ongelijke ruil en uitbuiting
Je kan als derde wereldland of land in het globale zuiden je kan niet zonder de
technologie, het kapitaal, de nauwhauw van de westerse bedrijven.
Als je wilt ontwikkelen, dan heb je inkomsten nodig, dan ben je afhankelijk van die
grote bedrijven die al dan niet komen investeren. Dan ga je gaan onderbieden, je
gaat weinig regels hebben, je gaat lage lonen hebben, ze laten kinderarbeid toe.
Voorbeeld:
“Een volstrekt ongelijke ruiloperatie”
“De 10 miljoen ton koper waarmee Congo de Chinezen betaalt, zijn wel veertien keer
zoveel waard als de infrastructuurwerken van de Chinezen”.
The oil company Shell has had a disastrous impact on the human rights of the people
living in the Niger Delta in Nigeria
Ideologisch commitment
◼ Lokale leidende klasse deel van het systeem
◼ Ze zijn vaak geschoold in het westen
3
