Internationaal strafrecht
inleiding
formeel strafrecht welke regels worden gehanteert?
uitlevering = samenweringsvorm klassiek tussen gerechtelijke justitiele autoriteiten, waarbij
de autoriteiten de uitlevering verzoeken van een persoon die zich in een ander land bevindt
omdat persoon veroordeeld of verdacht is van een misdrijf
- vervolgingsuitlevering
- executieuitlevering
In EU verband sinds EAB spreken we over overlevering, EAB heeft ervoor gezorgd dat we
handelen vanuit de fictie dat er geen binnengrenzen meer zijn = politieke afspraak om elkaar
te vertrouwen
wederzijdse rechtshulp = het verzamelen van bewijs in een ander land, meest gebruikte
vorm van samenwerking in strafzaken. Heb je vandaag continu nodig.
- BE niet geinformeerd wanneer land over u info opvraagt bij provider.
overdracht van strafvervolging = 2024 eindelijk EU instrument over aangenomen. Vervolging
die normaal in een land plaatsvindt, vragen we om door een ander land te laten doen.
Kunnen ook vervolging overdragen van een bevoegde staat naar een staat die niet bevoegd
was. Wordt vervolgd volgens het recht van deze staat.
overdracht van strafuitvoering = hetzelfde maar voor opgelegde sancties, kan een sanctie
die in buitenland is opgelegd, kan deze hier worden uitgevoerd?
- mogelijk dat we strafuitvoering overnemen van iemand die is veroordeeld voor feiten
die hier niet eens een misdrijf uitmaken.
strafregisterinformatie zaak Fourniret
Politiesamenwerking =operationele (gaan fysiek over de grens heen) en informationele
samenwerking, volgens EU valt douane hier ook onder -> Europol.
onderscheid politie en justitie en douane niet steeds consistent gemaakt, sommige
instrumenten daarentegen maken geen onderscheid.
Extraterritoriale rechtmacht
kan je vestigen, dwz dat een staat bevoegdheid voorziet voor feiten gepleegd buiten
grondgebied. Indien je deze aanwendt, dan ga je gevestigde bevoegdheid in wetgeving ook
gaan uitoefenen. Niet omdat je het in wetgeving hebt voorzien dat je het altijd zal
aanwenden
strafrecht is territoriaal voor iedereen “het misdrijf gepleegd op het grondgebied van het rijk,
door belgen of vreemdelingen gepleegd, wordt gestraft overeenkomstig bepalingen van de
belgische wetten”
, - grondgebied is er niet enkel boven land, maar ook boven de territoriale zee. Moeten
weten wat territoriaal gepleegd is, en waar extraterritoriale rechtsmacht start.
Lokaliseren van misdrijven adhv de UBIQUITEITSLEER art 3.3 nieuw swb
- van zodra 1 bestanddeel op grondgebied plaatgevonden heeft zijn we bevoegd, iets
in constitutieve elementen dat gepleegd is op BE grondgebied, en koppelen hier het
principen van ondeelbaarheid aan, kunnen het gehele feit beoordelen.
→ Volgen niet de EFFECTENLEER (boot met drugs op volle zee onderscheppen
wegens mogelijk effect op hun grondgebied) Prof is enkel voor bij milieumisdrijven.
Misdrijven in het buitenland art 4 en leden 2 en 3 art 3 nieuw swb
Principe: misdrijven buiten BE gepleegd worden niet gestraft in BE, tenzij wet dit inschrijft
(veel gedaan). art 6-14/15 Vtsv
volkenrechtelijke aanknopingspunten voor het vestigen van rechtsmacht: Vele VN verdragen
als we hier naar kijken, dan zien we altijd erkenning van het actief personaliteitsbeginsel.
1) actief personaliteitsbeginsel: Nationaliteit van de dader (breder dan Belg)
- niet uitleverings & vertegenwoordigingsbeginsel: wanneer staten weigeren
eigen onderdanen uit te leveren (= bescherming tegen vreemde justitie), dan
moeten ze bevoegdheid voorzien zodat hun eigen justitie kan onderzoeken,
anders zal dit zorgen voor straffeloosheid.
→ Landen verklaren zichzelf bevoegd voor daden gepleegd door hun eigen
onderdanen in het buitenland.
2) passief personaliteitsbeginsel (onpopulair): Misdrijven gepleegd in voormalige
kolonies gepleegd tegen belgen was het idee er achter.
- is een wantrouwenbeginsel, vrees dat buitenlandse justitie niet correct zal
handelen. (breder dan Belg)
3) beschermingsbeginsel
- elke staat beschermd zichzelf, je mag je eigen veiligheid van de staat
beschermen en je belangen vrijwaren. Eigen munt beschermen, misdrijven
waarbij je ambtenaren worden omgekocht mag je bestraffen.
4) Universaliteitsbeginsel
- Misdrijf gepleegd in het buitenland, zelfs wanneer gepleegd door een
buitenlander tegen een buitenlander. Bevoegdheid kan worden opgeeist voor
universeel strafwaardig gedrag. Gaat om zaken waar we eigenlijk niets mee
te maken hebben.
→ Gaat niet automatisch vb. moord = verregaand, handrem voor vereist.
5) Vertegenwoordigingsbeginsel: je gaat vervolgen op vraag van een andere staat, of
rm opnemen ter behartiging van het belang van een andere staat. Breder, uitlevering
geweigerd dan andere reden dat het een eigen onderdaan is, dan ook verplicht om
zelf te vervolgen.
, 6) Dubbele incriminatie
- voorwaarde dat de feiten ook strafbaar zijn in het buitenland, maar geldt niet
voor universeel strafwaardig gedrag
7) Klacht met burgerlijke partijstelling is soms mogelijk en soms niet. Hierdoor kan je als
slachtoffer de strafvervolging activeren en aanhangig te maken. Niet doen voor
universeel strafwaardig gedrag, anders worden we gezien als een reddingsland voor
buitenlandse slachtoffers zie genocideverdrag, klachten tegen presidenten.
RM verbonden aan de nationaliteit van de dader
Gaat niet alleen om Belgen, is breder dan de actieve personaliteitsbeginsel. art 6 vt
- belgen + niet belgen met gewone verblijfplaats in BE (blijven wel nog vreemdelingen)
Moet gaan om een buiten het grondgebied gepleegde misdaad of wanbedrijf zoals in BE
recht omschreven. Geen extraterritoriale vervolging voor overtredingen gedaan.
Voorwaarden:
- Feit moet ook strafbaar zijn in het land waar het werd gepleegd = DUBBELE
INCRIMINATIE
- Feiten gepleegd tegen een vreemdeling? dan geen klacht met BP mogelijk, enkel
vervolging door OM mogelijk
- klacht van benadeelde vreemdeling/familie/OH vereist.
vb. BE vrouw duwt een Duiter van de Eiffeltoren. Strafbaar maar klacht van Franse OH, man
of familie van de man nodig.
- Dader moet in BE gevonden worden, na het plegen van de feiten en uiterlijk op
tijdstip van het uitoefenen van de strafvervolging. Ookal heeft persoon net voor
procedure het land verlaten. art 14/13 VT
Vereiste dat de dader gevonden moet worden houdt in dat we geen uitlevering kunnen
vragen, want kan pas gevraagd worden indien we bevoegdheid hebben. Zolang persoon niet
in BE aangetroffen wordt hebben we geen bevoegdheid.
- Voor bepaalde misdrijven geldt deze eis niet:
° Misdrijven gepleegd voor rekening van een RP met zetel in BE.
° Schendingen van internationaal humanitair recht + Terrorisme art 11 VT
° Omkoping van buitenlandse of internationale ambtenaren en private omkoping
gepleegd door Belgen.
RM verbonden aan de nationaliteit van het slachtoffer
Voorwaarden liggen hoger om te kunnen vervolgen (wantrouwenbeginsel). Is ook breder dan
Belgen kan gaan om erkende vluchtelingen of mensen die een gewone verblijfplaats hebben
sinds 3j.
- Dubbele incriminatie + in beide landen niveau van misdaad = GEKWALIFICEERDE
DUBBELE INCRIMINATIE en moet in beide landen de vrijgheidsstraf van 5j
overtreffen.
, - Klacht met BP kan we beschermen belgen, dus logisch dat ze hier een klacht kunnen
indienen, maar dader moet ook gevonden worden in BE.
→ UITZ. indien internationaal humanitair recht wordt geschonden (trio), dan hoeft
dader niet in BE gevonden te worden art 13 en 14(/1) VT, maar geen klacht met BP
mogelijk dan + filter tussen van OM.
RM verbonden aan de belangen van BE of internationale instellingen in BE, ruimer
dan beschermings en vertegenwoordigingsbeginsel.
Terrorisme tegen EU instelling op BE grondgebied art 14/3 VT
- geen uitlevering = vertegenwoordigingsbeginsel
- geen vereiste van dader die in BE gevonden moet worden, geen BP mogelijk is enkel
op vraag van OM dat er vervolgd kan worden.
vb. Omkoping van een BE ambtenaar in Japan. Misdrijven die ingaan tegen het budgettaire
belang van de Unie, kunnen worden vervolgd door het Europees OM.
Terrorisme: verlenen we geen uitlevering, dan worden we bevoegd =
VERTEGENWOORDIGINGSBEGINSEL art 14/4 VT
- Geven of zelf vervolgen, uitlevering wordt doorgaans gedaan op basis van
verdragen. Uitlevering toegestaan onder bepaalde voorwaarden en
weigeringsgronden ingeschreven. Hoeft niet een eigen onderdaan te zijn, heeft
betrekking op eenieder die feiten van terrorisme pleegt.
Erdal: uitleveringsverdrag 57 art 3 bepaalde dat er een verplichte weigering is indien het
gaat om een politiek delict, of wanneer geen politiek delict maar wel non
discriminatiebeginsel van toep.
verplichte weigering: politiek misdrijf of geen politiek misdrijf, maar doel om te straffen op
grond van ras, godsdienst, nationaliteit of politieke gezindheid of dat de rechtspositie van de
betrokkene om 1 van deze redenen beïnvloed kan worden.
Politieke exceptie -> overeengekomen tussen partijen. Komt voor HvA bij ons. Geen enkele
staat wil meewerken aan een politieke vervolging + je moet geen andere staat beschuldigen.
Non discriminatie exceptie -> Moeilijker om in te roepen, aantonen dat staat van plan is om
discriminerend te vervolgen.
Minister van Justitie wordt verplicht geadviseerd door de KI van het gebied waar de
betrokkene is getroffen, beslist over de uitlevering. Voor Terrorisme in Turkije geldt de
doodstraf als sanctie + politiek dus niet uitleveren = advies.
°Europees verdrag ter bestrijding van Terrorisme ‘77. Terrorisme wordt gedaan vanwege
politieke redenen, als we zeggen dat we niet kunnen uitleveren heerst er straffeloosheid, dus
voor terrorisme moeten we kunnen uitleveren.
- Art 1 Afgesproken dat ten behoeve van uitlevering tussen verdragsluitende staten er
een lijst wordt opgenomen van feiten waarvoor de politieke exceptie niet ingeroepen
kan worden. Hiertegen stond dan de eis om het vertegenwoordigingsbeginsel in te
schrijven in de wet. Art 6 (geldt niet voor art 2, maar schrijven dit wel in voor onszelf
dat dit geldt)
inleiding
formeel strafrecht welke regels worden gehanteert?
uitlevering = samenweringsvorm klassiek tussen gerechtelijke justitiele autoriteiten, waarbij
de autoriteiten de uitlevering verzoeken van een persoon die zich in een ander land bevindt
omdat persoon veroordeeld of verdacht is van een misdrijf
- vervolgingsuitlevering
- executieuitlevering
In EU verband sinds EAB spreken we over overlevering, EAB heeft ervoor gezorgd dat we
handelen vanuit de fictie dat er geen binnengrenzen meer zijn = politieke afspraak om elkaar
te vertrouwen
wederzijdse rechtshulp = het verzamelen van bewijs in een ander land, meest gebruikte
vorm van samenwerking in strafzaken. Heb je vandaag continu nodig.
- BE niet geinformeerd wanneer land over u info opvraagt bij provider.
overdracht van strafvervolging = 2024 eindelijk EU instrument over aangenomen. Vervolging
die normaal in een land plaatsvindt, vragen we om door een ander land te laten doen.
Kunnen ook vervolging overdragen van een bevoegde staat naar een staat die niet bevoegd
was. Wordt vervolgd volgens het recht van deze staat.
overdracht van strafuitvoering = hetzelfde maar voor opgelegde sancties, kan een sanctie
die in buitenland is opgelegd, kan deze hier worden uitgevoerd?
- mogelijk dat we strafuitvoering overnemen van iemand die is veroordeeld voor feiten
die hier niet eens een misdrijf uitmaken.
strafregisterinformatie zaak Fourniret
Politiesamenwerking =operationele (gaan fysiek over de grens heen) en informationele
samenwerking, volgens EU valt douane hier ook onder -> Europol.
onderscheid politie en justitie en douane niet steeds consistent gemaakt, sommige
instrumenten daarentegen maken geen onderscheid.
Extraterritoriale rechtmacht
kan je vestigen, dwz dat een staat bevoegdheid voorziet voor feiten gepleegd buiten
grondgebied. Indien je deze aanwendt, dan ga je gevestigde bevoegdheid in wetgeving ook
gaan uitoefenen. Niet omdat je het in wetgeving hebt voorzien dat je het altijd zal
aanwenden
strafrecht is territoriaal voor iedereen “het misdrijf gepleegd op het grondgebied van het rijk,
door belgen of vreemdelingen gepleegd, wordt gestraft overeenkomstig bepalingen van de
belgische wetten”
, - grondgebied is er niet enkel boven land, maar ook boven de territoriale zee. Moeten
weten wat territoriaal gepleegd is, en waar extraterritoriale rechtsmacht start.
Lokaliseren van misdrijven adhv de UBIQUITEITSLEER art 3.3 nieuw swb
- van zodra 1 bestanddeel op grondgebied plaatgevonden heeft zijn we bevoegd, iets
in constitutieve elementen dat gepleegd is op BE grondgebied, en koppelen hier het
principen van ondeelbaarheid aan, kunnen het gehele feit beoordelen.
→ Volgen niet de EFFECTENLEER (boot met drugs op volle zee onderscheppen
wegens mogelijk effect op hun grondgebied) Prof is enkel voor bij milieumisdrijven.
Misdrijven in het buitenland art 4 en leden 2 en 3 art 3 nieuw swb
Principe: misdrijven buiten BE gepleegd worden niet gestraft in BE, tenzij wet dit inschrijft
(veel gedaan). art 6-14/15 Vtsv
volkenrechtelijke aanknopingspunten voor het vestigen van rechtsmacht: Vele VN verdragen
als we hier naar kijken, dan zien we altijd erkenning van het actief personaliteitsbeginsel.
1) actief personaliteitsbeginsel: Nationaliteit van de dader (breder dan Belg)
- niet uitleverings & vertegenwoordigingsbeginsel: wanneer staten weigeren
eigen onderdanen uit te leveren (= bescherming tegen vreemde justitie), dan
moeten ze bevoegdheid voorzien zodat hun eigen justitie kan onderzoeken,
anders zal dit zorgen voor straffeloosheid.
→ Landen verklaren zichzelf bevoegd voor daden gepleegd door hun eigen
onderdanen in het buitenland.
2) passief personaliteitsbeginsel (onpopulair): Misdrijven gepleegd in voormalige
kolonies gepleegd tegen belgen was het idee er achter.
- is een wantrouwenbeginsel, vrees dat buitenlandse justitie niet correct zal
handelen. (breder dan Belg)
3) beschermingsbeginsel
- elke staat beschermd zichzelf, je mag je eigen veiligheid van de staat
beschermen en je belangen vrijwaren. Eigen munt beschermen, misdrijven
waarbij je ambtenaren worden omgekocht mag je bestraffen.
4) Universaliteitsbeginsel
- Misdrijf gepleegd in het buitenland, zelfs wanneer gepleegd door een
buitenlander tegen een buitenlander. Bevoegdheid kan worden opgeeist voor
universeel strafwaardig gedrag. Gaat om zaken waar we eigenlijk niets mee
te maken hebben.
→ Gaat niet automatisch vb. moord = verregaand, handrem voor vereist.
5) Vertegenwoordigingsbeginsel: je gaat vervolgen op vraag van een andere staat, of
rm opnemen ter behartiging van het belang van een andere staat. Breder, uitlevering
geweigerd dan andere reden dat het een eigen onderdaan is, dan ook verplicht om
zelf te vervolgen.
, 6) Dubbele incriminatie
- voorwaarde dat de feiten ook strafbaar zijn in het buitenland, maar geldt niet
voor universeel strafwaardig gedrag
7) Klacht met burgerlijke partijstelling is soms mogelijk en soms niet. Hierdoor kan je als
slachtoffer de strafvervolging activeren en aanhangig te maken. Niet doen voor
universeel strafwaardig gedrag, anders worden we gezien als een reddingsland voor
buitenlandse slachtoffers zie genocideverdrag, klachten tegen presidenten.
RM verbonden aan de nationaliteit van de dader
Gaat niet alleen om Belgen, is breder dan de actieve personaliteitsbeginsel. art 6 vt
- belgen + niet belgen met gewone verblijfplaats in BE (blijven wel nog vreemdelingen)
Moet gaan om een buiten het grondgebied gepleegde misdaad of wanbedrijf zoals in BE
recht omschreven. Geen extraterritoriale vervolging voor overtredingen gedaan.
Voorwaarden:
- Feit moet ook strafbaar zijn in het land waar het werd gepleegd = DUBBELE
INCRIMINATIE
- Feiten gepleegd tegen een vreemdeling? dan geen klacht met BP mogelijk, enkel
vervolging door OM mogelijk
- klacht van benadeelde vreemdeling/familie/OH vereist.
vb. BE vrouw duwt een Duiter van de Eiffeltoren. Strafbaar maar klacht van Franse OH, man
of familie van de man nodig.
- Dader moet in BE gevonden worden, na het plegen van de feiten en uiterlijk op
tijdstip van het uitoefenen van de strafvervolging. Ookal heeft persoon net voor
procedure het land verlaten. art 14/13 VT
Vereiste dat de dader gevonden moet worden houdt in dat we geen uitlevering kunnen
vragen, want kan pas gevraagd worden indien we bevoegdheid hebben. Zolang persoon niet
in BE aangetroffen wordt hebben we geen bevoegdheid.
- Voor bepaalde misdrijven geldt deze eis niet:
° Misdrijven gepleegd voor rekening van een RP met zetel in BE.
° Schendingen van internationaal humanitair recht + Terrorisme art 11 VT
° Omkoping van buitenlandse of internationale ambtenaren en private omkoping
gepleegd door Belgen.
RM verbonden aan de nationaliteit van het slachtoffer
Voorwaarden liggen hoger om te kunnen vervolgen (wantrouwenbeginsel). Is ook breder dan
Belgen kan gaan om erkende vluchtelingen of mensen die een gewone verblijfplaats hebben
sinds 3j.
- Dubbele incriminatie + in beide landen niveau van misdaad = GEKWALIFICEERDE
DUBBELE INCRIMINATIE en moet in beide landen de vrijgheidsstraf van 5j
overtreffen.
, - Klacht met BP kan we beschermen belgen, dus logisch dat ze hier een klacht kunnen
indienen, maar dader moet ook gevonden worden in BE.
→ UITZ. indien internationaal humanitair recht wordt geschonden (trio), dan hoeft
dader niet in BE gevonden te worden art 13 en 14(/1) VT, maar geen klacht met BP
mogelijk dan + filter tussen van OM.
RM verbonden aan de belangen van BE of internationale instellingen in BE, ruimer
dan beschermings en vertegenwoordigingsbeginsel.
Terrorisme tegen EU instelling op BE grondgebied art 14/3 VT
- geen uitlevering = vertegenwoordigingsbeginsel
- geen vereiste van dader die in BE gevonden moet worden, geen BP mogelijk is enkel
op vraag van OM dat er vervolgd kan worden.
vb. Omkoping van een BE ambtenaar in Japan. Misdrijven die ingaan tegen het budgettaire
belang van de Unie, kunnen worden vervolgd door het Europees OM.
Terrorisme: verlenen we geen uitlevering, dan worden we bevoegd =
VERTEGENWOORDIGINGSBEGINSEL art 14/4 VT
- Geven of zelf vervolgen, uitlevering wordt doorgaans gedaan op basis van
verdragen. Uitlevering toegestaan onder bepaalde voorwaarden en
weigeringsgronden ingeschreven. Hoeft niet een eigen onderdaan te zijn, heeft
betrekking op eenieder die feiten van terrorisme pleegt.
Erdal: uitleveringsverdrag 57 art 3 bepaalde dat er een verplichte weigering is indien het
gaat om een politiek delict, of wanneer geen politiek delict maar wel non
discriminatiebeginsel van toep.
verplichte weigering: politiek misdrijf of geen politiek misdrijf, maar doel om te straffen op
grond van ras, godsdienst, nationaliteit of politieke gezindheid of dat de rechtspositie van de
betrokkene om 1 van deze redenen beïnvloed kan worden.
Politieke exceptie -> overeengekomen tussen partijen. Komt voor HvA bij ons. Geen enkele
staat wil meewerken aan een politieke vervolging + je moet geen andere staat beschuldigen.
Non discriminatie exceptie -> Moeilijker om in te roepen, aantonen dat staat van plan is om
discriminerend te vervolgen.
Minister van Justitie wordt verplicht geadviseerd door de KI van het gebied waar de
betrokkene is getroffen, beslist over de uitlevering. Voor Terrorisme in Turkije geldt de
doodstraf als sanctie + politiek dus niet uitleveren = advies.
°Europees verdrag ter bestrijding van Terrorisme ‘77. Terrorisme wordt gedaan vanwege
politieke redenen, als we zeggen dat we niet kunnen uitleveren heerst er straffeloosheid, dus
voor terrorisme moeten we kunnen uitleveren.
- Art 1 Afgesproken dat ten behoeve van uitlevering tussen verdragsluitende staten er
een lijst wordt opgenomen van feiten waarvoor de politieke exceptie niet ingeroepen
kan worden. Hiertegen stond dan de eis om het vertegenwoordigingsbeginsel in te
schrijven in de wet. Art 6 (geldt niet voor art 2, maar schrijven dit wel in voor onszelf
dat dit geldt)
