Inhoudsopgave
OVERGEWICHT EN OBESITAS .................................................................................................................. 5
A. Definities .................................................................................................................................... 5
1. Body Mass index (BMI) .......................................................................................................... 5
2. Rechtstreekse metingen van lichaamsvet ............................................................................. 5
3. Lichaamsvetverdeling ............................................................................................................ 6
4. Edmonton Obesity Staging System (EOSS) ............................................................................ 7
B. Prevalentie ................................................................................................................................. 7
C. Etiologie ...................................................................................................................................... 8
1. Genetische en endocriene factoren....................................................................................... 8
2. Erfelijke vs omgevingsfactoren .............................................................................................. 8
3. Adipositas is steeds het gevolg van een positieve energiebalans ......................................... 8
D. Gevolgen..................................................................................................................................... 9
E. Behandeling .............................................................................................................................. 10
1. Doelstellingen ...................................................................................................................... 10
2. Strategieën voor gewichtscontrole ...................................................................................... 10
3. Dieet ..................................................................................................................................... 10
4. Gedragstherapie .................................................................................................................. 11
5. Fysieke activiteit................................................................................................................... 11
6. Farmacotherapie .................................................................................................................. 12
7. Heelkunde ............................................................................................................................ 12
LIPIDENSTOORNISSEN ........................................................................................................................... 14
A. Overzicht lipidentransport ....................................................................................................... 14
1. Plasma lipoproteïnen ........................................................................................................... 14
2. Metabolisme van de lipoproteïnen ..................................................................................... 14
B. Stoornissen van het lipidentransport ....................................................................................... 15
1. Hypertriglyceridemie ........................................................................................................... 15
2. Hypercholesterolemie.......................................................................................................... 16
3. Secundaire dyslipidemie ...................................................................................................... 17
DIABETES MELLITUS .............................................................................................................................. 17
A. Definitie .................................................................................................................................... 17
B. Indeling ..................................................................................................................................... 18
C. Diagnose ................................................................................................................................... 18
1
, 1. Glycemiebepalingen............................................................................................................. 18
2. Geglyceerd hemoglobine ..................................................................................................... 19
3. Etiologische diagnosemiddelen ........................................................................................... 20
4. Glucosurie – NK .................................................................................................................... 20
5. Andere diagnostische testen – NK ....................................................................................... 20
D. Chronische diabetesverwikkelingen......................................................................................... 20
1. Microangiopathie ................................................................................................................. 20
2. Diabetische neuropathie...................................................................................................... 22
3. Macroangiopathie of atheromatose .................................................................................... 23
4. Dermatologische verwikkelingen ......................................................................................... 24
5. Diabetische voet .................................................................................................................. 24
6. metabole coma’s.................................................................................................................. 25
E. Diabetes type 1......................................................................................................................... 26
1. Etiologie ............................................................................................................................... 26
2. Symptomen en evolutie ....................................................................................................... 28
3. Behandeling ......................................................................................................................... 29
F. Diabetes type 2......................................................................................................................... 34
1. Etiologie ............................................................................................................................... 34
2. Symptomen .......................................................................................................................... 35
3. Behandeling ......................................................................................................................... 36
G. Vergelijking type 1 en type 2 diabetes mellitus ....................................................................... 42
H. Andere specifieke vormen van diabetes .................................................................................. 43
1. Monogenetische diabetes ................................................................................................... 43
2. Zwangerschapsdiabetes ....................................................................................................... 43
SCHILDKLIERZIEKTEN ............................................................................................................................. 45
A. Exploratie van schildklierziekten: principes ............................................................................. 46
1. Klinisch onderzoek van de schildklier .................................................................................. 46
2. Technische onderzoeken van de schildklier ........................................................................ 46
B. Functionele schildklierziekten .................................................................................................. 49
1. Hypothyroïdie ...................................................................................................................... 49
2. Hyperthyroïdie ..................................................................................................................... 52
3. Subklinische (milde) schildklierdisfunctie ............................................................................ 58
4. Laag T3-syndroom ................................................................................................................ 58
5. Screening schildklierfunctie ................................................................................................. 59
6. Thyroïditis ............................................................................................................................ 59
C. Structurele schildklierziekten ................................................................................................... 61
2
, 1. Multinodulaire goiter ........................................................................................................... 61
2. Schildkliernodus en schildklierkanker .................................................................................. 64
ZIEKTEN VAN DE HYPOFYSE................................................................................................................... 66
A. Ziekten van de neurohypofyse ................................................................................................. 67
1. AVP deficiëntie/resistentie (diabetes insipidus) .................................................................. 67
2. Syndrome of inappropriate ADH secretion: SIADH.............................................................. 68
B. Ziekten van de adenohypofyse ................................................................................................ 69
1. Insufficiëntie van de adenohypofyse ................................................................................... 69
2. Hyperfunctie van de adenohypofyse ................................................................................... 71
C. Hypofyse-incidentaloma .......................................................................................................... 73
BIJNIERZIEKTEN ..................................................................................................................................... 73
A. Ziekten van de bijniermedulla .................................................................................................. 73
1. Insufficiëntie van het bijniermerg ........................................................................................ 73
2. Feochromocytoom ............................................................................................................... 73
B. Ziekten van de bijniercortex ..................................................................................................... 75
1. Bijnierschorsinsufficiëntie .................................................................................................... 75
2. Hyperfunctie van de bijnierschors ....................................................................................... 77
3. Congenitale bijnierschorshyperplasie .................................................................................. 79
4. Hirsutisme en virilisatie........................................................................................................ 80
C. Bijnierincidentaloma ................................................................................................................ 81
ENDOCRINOLOGISCHE CALCIUMFOSFAATSTOORNISSEN ..................................................................... 82
A. Ziekten van de bijschildklieren ................................................................................................. 82
1. Hypoparathyroïdie ............................................................................................................... 82
2. Primaire hyperparathyroïdie................................................................................................ 83
3. Secundaire hyperparathyroïdie ........................................................................................... 84
B. Metabole botziekten ................................................................................................................ 84
1. Rachitis en osteomalacie ..................................................................................................... 84
2. Osteoporose......................................................................................................................... 85
REPRODUCTIEVE ENDOCRINOLOGISCHE STOORNISSEN BIJ DE MAN ................................................... 87
A. Mannelijke subfertiliteit ........................................................................................................... 87
1. Definitie – prevalentie ......................................................................................................... 87
2. Etiologie ............................................................................................................................... 87
3. Diagnose............................................................................................................................... 89
B. Hypogonadisme bij de man ...................................................................................................... 90
1. Definitie – prevalentie – etiologie........................................................................................ 90
2. Klinische presentatie ............................................................................................................ 91
3
, 3. Diagnose............................................................................................................................... 91
C. Gynaecomastie ......................................................................................................................... 91
1. Definitie................................................................................................................................ 91
2. Etiologie ............................................................................................................................... 92
3. Diagnose............................................................................................................................... 92
4