constructie 1A: hoofdstuk 1, 2 en 3 samenvatting
H1: huisriolering
gestructureerde maatschappij met rechten en plichten: bij bouw van een woning gelden
verschillende verplichtingen en richtlijnen voor lozing van huishoudelijk afvalwater en
regenwater met het oog op rationeler en duurzamer gebruik van water in en om de
particuliere woning
- voordelen: vb. toevoer gebruiksklare energie
- plichten: vb. afvoer van afvalstoffen volgens bepaalde voorschriften
afvoer afvalwater afkomstig van wastafels, toilet, … gebeurt met een riolering
- huisriolering: riolering op private eigendom, openbare riolering: riolering op openbaar
domein
- huisriolering onderscheidt 3 delen: ontvangsttoestellen, leidingen en lozingsplaats
vloeibare afvalstoffen: sanitair afvalwater, fecaalwater, regenwater
terminologie
afvalwater kan worden onderverdeeld
sanitair afvalwater: WWS = water waste sanitary -> grijs water van gootsteen, wastafel,
wasmachine, … = droogweerafvoer (DWA)
fecaal afvalwater: WWF = water waste fecal -> zwart water van toileitten, urinoirs, … =
droogweerafvoer (DWA)
regenwater: WR = water rain, HWA = hemelwaterafvoer, RWA = regenwaterafvoer ->
opgevangen aan de dakvoet, terrassen, …
riolering: systeem van ondergrondse buizen, putten en pompen waarop afval- en
hemelwater geloosd, ingezameld en getransporteerd worden
loop van de riolering: laagste afvoerweg van het geloosde vocht, hij komt overeen met de
onderste buisbinnenkant (obb)
hoogtepeil van de riolering: het op plan aangegeven peil van de riolering betreft altijd het
hoogtepeil van haar loop
binnendiameter: de op plan aangegeven diameter van een rioolleiding is steeds de
binnendiameter
ontvangsttoestellen: toestellen zoals wc’s, …
aansluitleiding: de leiding die het lozingstoestel verbindt met de verzamel-, stand- of
grondleiding
standleiding of valbuis: een verticale leiding in een gebouw, waarop de afvoerleidingen van
ontvangsttoestellen aangesloten zijn
grondleiding: een liggende leiding in de grond met geringe helling
afschot: de schuine stand van een afvoerleiding, een goot of plat dat ten behoeve van de
door- of afstroming
richtlijnen voor het ontwerpen en uitvoeren
vlotte afvoer: leidingtrace dient zo recht mogelijk te zijn, regelmatige afstand, plaatsen waar
mogelijk verstoppingen kunnen komen controleputten, inwendig glad en bestand tegen af te
voeren stoffen, gepaste doorsnede, aangepaste helling
bereikbaar: riolering moet over haar gehele lengte zo gemakkelijk mogelijk toegankelijk zijn,
bij voorkeur buiten het gebouw aangelegd en anders onder lokalen van minder belang zoals
garage
,vorstvrij: riolering buiten het gebouw wordt op vorstvrije diepte aangelegd
ondersteund: om verzakkingen te vermijden moet de riolering voldoende ondersteund
worden ze mag niet los in aanvulgrond worden gelegd
waterdicht: lekken kunnen aanleiding geven tot verzakking, bodemverontreiniging en
stankverspreiding
verlucht: riolering mag geen hinderlijke geur verspreiden -> stankscherm of stankslot
voorschriften
dienen te worden geraadpleegd, men kan zich wenden tot gemeentebestuur, fluvius, vmm ->
inlichtingen omtrent: ligging, diepte, doorsnede, …
een riolering is een geheel van ontvangstinrichtingen en buisleidingen voorzien van controle-
en verzamelputten
lozingsmogelijkheden
op een openbare riolering (gemengd of gescheiden), op een sloot, gracht of in de bodem
(sterfput), individuele behandelingsinstallatie voor afvalwater (IBA)
materialen (kunnen herkennen)
pvc en pe: pvc is een harde, kunststof buis die veel gebruikt wordt voor afvoerleidingen in
huisriolering, PVC-buizen zijn goedkoop, licht, eenvoudig te verwerken en goed bestand
tegen chemische stoffen, pe is een taaie, flexibele kunststof die vooral gebruikt wordt voor
leidingen onder druk of buitenleidingen (zoals hoofdrioleringen)
regenwaterput: een ondergrondse put (meestal van beton of kunststof) waarin regenwater
van het dak wordt opgevangen, het opgevangen water kan worden hergebruikt voor toilet,
wasmachine, tuin,…, de put voorkomt ook dat te veel regenwater in het riool terechtkomt
septische put: een betonnen of kunststof put waarin huishoudelijk afvalwater (vooral van
toiletten) binnenkomt, hierin worden vaste stoffen bezonken en gedeeltelijk afgebroken door
bacteriën, de vloeistof die overblijft stroomt verder naar de riolering, noodzakelijk voor een
gezonde afvoer en om verstopping of stank te vermijden
infiltratieput: een put waarin regenwater langzaam in de bodem kan dringen in plaats van
rechtstreeks naar de riool te gaan, helpt bij het aanvullen van het grondwater en voorkomt
wateroverlast bij hevige regen, bestaat vaak uit grind, infiltratiekratten of geperforeerde
wanden.
controleput: een put die geplaatst wordt om toegang te geven tot de riolering voor inspectie
of onderhoud, laat toe om leidingen te controleren, reinigen of ontstoppen, wordt meestal
geplaatst op strategische punten (bv. overgang woning → openbare riool)
reukafsluiterput: een put die voorkomt dat rioolgeuren terug naar boven komen, werkt met
een waterafsluiting (zoals een sifon) die de lucht uit het riool blokkeert, vaak geplaatst aan
de overgang tussen privéafvoer en openbare riool
filterput: een put waarin vuil of zand uit regenwater wordt gefilterd vóór het water in een
regenwaterput of infiltratievoorziening terechtkomt, voorkomt vervuiling en verstopping van
de installatie, bevat vaak een filtermand of grindlaag
aansluitput: de put die de huisriolering verbindt met de openbare riool, meestal geplaatst aan
de grens van het privéterrein en de straat, laat ook controle of onderhoud toe aan het
aansluitpunt
, terugslagklep: een klep die ervoor zorgt dat afvalwater niet terugstroomt in huis bij hoge
waterstand of overstroming in de riool, automatisch sluitend bij tegendruk, beschermt de
woning tegen wateroverlast of geurhinder
ontstopper: een toegangsopening (soms een dop of T-stuk) op de rioleringsleiding waarmee
men leidingen kan reinigen of ontstoppen, wordt geplaatst op rechte stukken of bochten in
de afvoerleiding, laat eenvoudig gebruik van een ontstoppingsveer of -slang toe.
pompput: op kelderniveau kan een toilet of douche geplaatst worden hierdoor,
ook al ligt straatriolering hoger in maaiveld, komt in reservoir en wordt omhoog
gepompt
- openbare riolering -> gemengd (gemeente heeft een zuiveringsinstallatie):
als in de straat nog geen gescheiden openbare riolering is worden de
afval- en hemelwaterleidingen gescheiden tot aan de rooilijn gebracht, na rooilijn is er
een verbinding tussen beide leidingen zodat er via 1 leiding op gemengde
straatriolering kan aangesloten worden
- openbare riolering -> gescheiden (gemeente heeft een zuiveringsinstallatie): als in de
straat gescheiden openbare riolering is wordt het regenwater op elk moment
gescheiden gehouden van het afvalwater, een afvalwaterriolering voert het
afvalwater af naar een zuiveringsinstallatie en een aparte hemelwaterafvoer voert het
hemelwater af naar een waterloop
- openbare riolering -> enkel lozing van vloeibare afvalstoffen toegelaten (gemeente
heeft geen zuiveringsinstallatie): afvalwater wordt minstens behandeld in een
septische put die zowel het grijs afvalwater als het zwart afvalwater verwerkt, bij
dergelijk systeem enkel milieuvriendelijke middelen gebruikt zodat gistingsproces in
septische put niet verstoord wordt
- in een gracht of in de bodem -> enkel lozing van behandeld afvalwater: sommige
woningen liggen te afgelegen om aanleg van een openbare riolering economisch en
ecologisch rendabel te maken, afvalwater wordt gezuiverd door individuele
behandelingsinstallatie voor afvalwater (IBA), als deze IBA aan bepaalde
kwaliteitsnormen voldoet kan het op het oppervlaktewater of de kunstmatige
afvoerweg voor regenwater geloosd worden
(schema’s en afkortingen kunnen maken en herkennen: hemelwater en afvalwater
altijd gescheiden afvoeren)
rioleringsplan: wordt in combinatie met funderingsplan uitgetekend, adhv opvatting van
organisatie van gebouw worden verschillende afvoerpunten bepaald -> punten worden op
het rioleringsplan met een O-teken aangeduid, daarna te gebruiken lozingssysteem
uitgekozen en te voorziene putten gesitueerd, hierna wordt rioleringsplan verder uitgewerkt
H1: huisriolering
gestructureerde maatschappij met rechten en plichten: bij bouw van een woning gelden
verschillende verplichtingen en richtlijnen voor lozing van huishoudelijk afvalwater en
regenwater met het oog op rationeler en duurzamer gebruik van water in en om de
particuliere woning
- voordelen: vb. toevoer gebruiksklare energie
- plichten: vb. afvoer van afvalstoffen volgens bepaalde voorschriften
afvoer afvalwater afkomstig van wastafels, toilet, … gebeurt met een riolering
- huisriolering: riolering op private eigendom, openbare riolering: riolering op openbaar
domein
- huisriolering onderscheidt 3 delen: ontvangsttoestellen, leidingen en lozingsplaats
vloeibare afvalstoffen: sanitair afvalwater, fecaalwater, regenwater
terminologie
afvalwater kan worden onderverdeeld
sanitair afvalwater: WWS = water waste sanitary -> grijs water van gootsteen, wastafel,
wasmachine, … = droogweerafvoer (DWA)
fecaal afvalwater: WWF = water waste fecal -> zwart water van toileitten, urinoirs, … =
droogweerafvoer (DWA)
regenwater: WR = water rain, HWA = hemelwaterafvoer, RWA = regenwaterafvoer ->
opgevangen aan de dakvoet, terrassen, …
riolering: systeem van ondergrondse buizen, putten en pompen waarop afval- en
hemelwater geloosd, ingezameld en getransporteerd worden
loop van de riolering: laagste afvoerweg van het geloosde vocht, hij komt overeen met de
onderste buisbinnenkant (obb)
hoogtepeil van de riolering: het op plan aangegeven peil van de riolering betreft altijd het
hoogtepeil van haar loop
binnendiameter: de op plan aangegeven diameter van een rioolleiding is steeds de
binnendiameter
ontvangsttoestellen: toestellen zoals wc’s, …
aansluitleiding: de leiding die het lozingstoestel verbindt met de verzamel-, stand- of
grondleiding
standleiding of valbuis: een verticale leiding in een gebouw, waarop de afvoerleidingen van
ontvangsttoestellen aangesloten zijn
grondleiding: een liggende leiding in de grond met geringe helling
afschot: de schuine stand van een afvoerleiding, een goot of plat dat ten behoeve van de
door- of afstroming
richtlijnen voor het ontwerpen en uitvoeren
vlotte afvoer: leidingtrace dient zo recht mogelijk te zijn, regelmatige afstand, plaatsen waar
mogelijk verstoppingen kunnen komen controleputten, inwendig glad en bestand tegen af te
voeren stoffen, gepaste doorsnede, aangepaste helling
bereikbaar: riolering moet over haar gehele lengte zo gemakkelijk mogelijk toegankelijk zijn,
bij voorkeur buiten het gebouw aangelegd en anders onder lokalen van minder belang zoals
garage
,vorstvrij: riolering buiten het gebouw wordt op vorstvrije diepte aangelegd
ondersteund: om verzakkingen te vermijden moet de riolering voldoende ondersteund
worden ze mag niet los in aanvulgrond worden gelegd
waterdicht: lekken kunnen aanleiding geven tot verzakking, bodemverontreiniging en
stankverspreiding
verlucht: riolering mag geen hinderlijke geur verspreiden -> stankscherm of stankslot
voorschriften
dienen te worden geraadpleegd, men kan zich wenden tot gemeentebestuur, fluvius, vmm ->
inlichtingen omtrent: ligging, diepte, doorsnede, …
een riolering is een geheel van ontvangstinrichtingen en buisleidingen voorzien van controle-
en verzamelputten
lozingsmogelijkheden
op een openbare riolering (gemengd of gescheiden), op een sloot, gracht of in de bodem
(sterfput), individuele behandelingsinstallatie voor afvalwater (IBA)
materialen (kunnen herkennen)
pvc en pe: pvc is een harde, kunststof buis die veel gebruikt wordt voor afvoerleidingen in
huisriolering, PVC-buizen zijn goedkoop, licht, eenvoudig te verwerken en goed bestand
tegen chemische stoffen, pe is een taaie, flexibele kunststof die vooral gebruikt wordt voor
leidingen onder druk of buitenleidingen (zoals hoofdrioleringen)
regenwaterput: een ondergrondse put (meestal van beton of kunststof) waarin regenwater
van het dak wordt opgevangen, het opgevangen water kan worden hergebruikt voor toilet,
wasmachine, tuin,…, de put voorkomt ook dat te veel regenwater in het riool terechtkomt
septische put: een betonnen of kunststof put waarin huishoudelijk afvalwater (vooral van
toiletten) binnenkomt, hierin worden vaste stoffen bezonken en gedeeltelijk afgebroken door
bacteriën, de vloeistof die overblijft stroomt verder naar de riolering, noodzakelijk voor een
gezonde afvoer en om verstopping of stank te vermijden
infiltratieput: een put waarin regenwater langzaam in de bodem kan dringen in plaats van
rechtstreeks naar de riool te gaan, helpt bij het aanvullen van het grondwater en voorkomt
wateroverlast bij hevige regen, bestaat vaak uit grind, infiltratiekratten of geperforeerde
wanden.
controleput: een put die geplaatst wordt om toegang te geven tot de riolering voor inspectie
of onderhoud, laat toe om leidingen te controleren, reinigen of ontstoppen, wordt meestal
geplaatst op strategische punten (bv. overgang woning → openbare riool)
reukafsluiterput: een put die voorkomt dat rioolgeuren terug naar boven komen, werkt met
een waterafsluiting (zoals een sifon) die de lucht uit het riool blokkeert, vaak geplaatst aan
de overgang tussen privéafvoer en openbare riool
filterput: een put waarin vuil of zand uit regenwater wordt gefilterd vóór het water in een
regenwaterput of infiltratievoorziening terechtkomt, voorkomt vervuiling en verstopping van
de installatie, bevat vaak een filtermand of grindlaag
aansluitput: de put die de huisriolering verbindt met de openbare riool, meestal geplaatst aan
de grens van het privéterrein en de straat, laat ook controle of onderhoud toe aan het
aansluitpunt
, terugslagklep: een klep die ervoor zorgt dat afvalwater niet terugstroomt in huis bij hoge
waterstand of overstroming in de riool, automatisch sluitend bij tegendruk, beschermt de
woning tegen wateroverlast of geurhinder
ontstopper: een toegangsopening (soms een dop of T-stuk) op de rioleringsleiding waarmee
men leidingen kan reinigen of ontstoppen, wordt geplaatst op rechte stukken of bochten in
de afvoerleiding, laat eenvoudig gebruik van een ontstoppingsveer of -slang toe.
pompput: op kelderniveau kan een toilet of douche geplaatst worden hierdoor,
ook al ligt straatriolering hoger in maaiveld, komt in reservoir en wordt omhoog
gepompt
- openbare riolering -> gemengd (gemeente heeft een zuiveringsinstallatie):
als in de straat nog geen gescheiden openbare riolering is worden de
afval- en hemelwaterleidingen gescheiden tot aan de rooilijn gebracht, na rooilijn is er
een verbinding tussen beide leidingen zodat er via 1 leiding op gemengde
straatriolering kan aangesloten worden
- openbare riolering -> gescheiden (gemeente heeft een zuiveringsinstallatie): als in de
straat gescheiden openbare riolering is wordt het regenwater op elk moment
gescheiden gehouden van het afvalwater, een afvalwaterriolering voert het
afvalwater af naar een zuiveringsinstallatie en een aparte hemelwaterafvoer voert het
hemelwater af naar een waterloop
- openbare riolering -> enkel lozing van vloeibare afvalstoffen toegelaten (gemeente
heeft geen zuiveringsinstallatie): afvalwater wordt minstens behandeld in een
septische put die zowel het grijs afvalwater als het zwart afvalwater verwerkt, bij
dergelijk systeem enkel milieuvriendelijke middelen gebruikt zodat gistingsproces in
septische put niet verstoord wordt
- in een gracht of in de bodem -> enkel lozing van behandeld afvalwater: sommige
woningen liggen te afgelegen om aanleg van een openbare riolering economisch en
ecologisch rendabel te maken, afvalwater wordt gezuiverd door individuele
behandelingsinstallatie voor afvalwater (IBA), als deze IBA aan bepaalde
kwaliteitsnormen voldoet kan het op het oppervlaktewater of de kunstmatige
afvoerweg voor regenwater geloosd worden
(schema’s en afkortingen kunnen maken en herkennen: hemelwater en afvalwater
altijd gescheiden afvoeren)
rioleringsplan: wordt in combinatie met funderingsplan uitgetekend, adhv opvatting van
organisatie van gebouw worden verschillende afvoerpunten bepaald -> punten worden op
het rioleringsplan met een O-teken aangeduid, daarna te gebruiken lozingssysteem
uitgekozen en te voorziene putten gesitueerd, hierna wordt rioleringsplan verder uitgewerkt
