DEEL 1
50% / semi-open boek (eigen aantekeningen, hand geschreven, geen afbeeldingen, 10 voor-
achterkant) / meerkeuze met meerdere opties (2/3) / gis-correctie soms / (1/3) open vragen
Waarom deze lessen over duurzaamheid?
- Creativiteit nodig om de crisis te handelen
- Twee krachten: complexe boodschappen vertalen naar iets
LES 1
1. WAT IS GOED DESIGN?
1.1 GOED DESIGN IS EEN OPLOSSING VOOR EEN PROBLEEM
Voorbeeld: metroplan in Londen
Je moet weten op welk punt je moet uitstappen, dus voor dit probleem een gestructureerd
metroplan als oplossing.
1.2 RESPONSIBLE DESIGN
- Een ontwerp waarbij duurzaamheid prioriteit is, in elke fase
- Responsible/verantwoordelijkheid gaat over eigenaarschap om te kiezen voor wat je
werkt, op welke manier je werkt, … Blijf zo dicht mogelijk bij jezelf!
bv. als jij reclame gaat designen voor fastfood, dan ben je mee verantwoordelijk
Voorbeeld van minder goed design
- Zadelhoesjes
Iemand hangt al de zadels in het station vol met zadelhoesjes. Niemand heeft hierom
gevraagd, dus men gooit het op de grond. Hier ben jij dan verantwoordelijk voor als
designer.
- Affiches die in het park afbrokkelen
De affiches zijn van goedkope materialen waardoor de afgebrokkelde affiches in het
park terecht komen.
1
,2. BEGRIPPEN / PRINCIPES
2.1 ANTROPOCEEN
- Een tijdperiode waarin de mens heeft de grootste invloed op onze planeet
- Ons referentiekader / het normaal verschuift mee met het probleem
- Hoe de wereld nu veranderd, zullen we in 2100 niet meer kunnen leven
2.2 ECOLITERACY
- Uitleggen hoe het systeem in elkaar zit
- Taal geven aan problemen
- The climate dictonary als taalgids
2.3 HET PARIJSAKKOORD (2015)
- Historisch akkoord om onder de 1,5 graad te blijven
2.3 SAFE OPERATION SPACE
Dit model beschrijft de grenzen waarbinnen de mensheid
veilig kan leven en ontwikkelen zonder het klimaat te
verstoren.
Dus binnen de space: duurzaam, stabiel , …
Dus buiten de space: risico op ecologische instorting
- Het is abstract dus wanneer ga je over de grens
- De gevolgen zijn later dus geen snel resultaat
Voorbeeld: gat in de ozon-laag (beschermslaag)
Het gat in de ozon-laag is een voorbeeld van er tijdelijk door de SOS werd gegaan, maar er toch
weer zijn binnengeraakt door iets aan te passen in het beleid (bv. geen spuitbussen).
3. TOOLS OM LATER BETERE KEUZES TE MAKEN
3.1 HET UITPUTTEN VAN GRONDSTOFFEN
Grondstofprijzen worden duurder omdat er schaarste is
Earth overshoot day
Op jaarbasis een moment bepalen waarin al je grondstoffen zouden op zijn. Je kan niet
opnieuw starten in januari.
Footprint/voetafdruk
De hoeveelheid ruimte die we nodig hebben om ons huidig leven te leven. De uitvinder is een
handelaar in fossiele brandstoffen om de verantwoordelijkheid bij het individu te leggen. Dit is
strategisch om de publieke opinie weer een andere kant te sturen.
2
,3.2 SDG’S (2015)
- Sustainable development goals / duurzame ontwikkelingsdoelen
- 17 doelen (en veel subdoelen)
- Ingedeeld in 5 thema’s
- Gemeenschappelijke taal voor bedrijven
- Puzzelstukken om te tonen dat ze sterk met elkaar in verband hangen
- Heel vrijblijvend, er is geen wet die zegt ‘je moet je hieraan houden’
- Doel: tegen 2030
3.3 SDG WEDDING CAKE MODEL
- Allemaal zijn ze even belangrijk, maar sommige hebben meer prior
- VN maakt rapport om te bekijken hoe ver we zitten qua SDG’s
3
, LES 2
1. FOODPRINT VS HANDPRINT
Foodprint Handprint
Wat doe je verkeerd Wat doe je goed
Wat verbruik je Hoe gaan we verbeteren
Negatief Positief
2. VOORBEELD VAN GOOD DESIGN
Lego
- Ontwerp waarin er op de blokjes braie staat
- Op deze manier is het toegankelijk voor een grotere groep
3. CIRCULAIRE ECONOMIE & R-STRAGIEËN
3.1 HET VLINDERMODEL (GEMAAKT DOOR DE MACARTHUR FOUNDATION)
Dit model beschrijft de principes van de circulaire economie dus producten, onderdelen en
materialen moeten zo lang mogelijk in omloop blijven, met behoud van hun hoogst mogelijke
waarde. Het model bestaat in verschillende vormen, maar het centrale principe blijft hetzelfde
Het model onderscheidt twee grote kringlopen:
- De biologische kringloop (groen): natuurlijke materialen teruggeven aan de natuur
- De technische kringloop (blauw): producten en materialen uit de industrie in leven houden
4