• Verkeerd document? Gratis ruilen
  • Geschreven door studenten die geslaagd zijn
  • Direct beschikbaar na je betaling
  • Online lezen of als PDF
Verkopen
Kies je studieland
Kies je taal
Document preview thumbnail
Voorbeeld 4 van de 144 pagina's
Samenvatting

Samenvatting sociale ongelijkheid (14/20)

Document preview thumbnail
Voorbeeld 4 van de 144 pagina's

Deze samenvatting omvat alle slides van de powerpoint en uitgebreide notities van de les. Ik behaalde dit punt door enkel mijn samenvatting te leren. Veel succes!!

Voorbeeld van de inhoud

’24-‘25



Sociale
ongelijkheid
Sociologie




Hanne Van der Heyden
’24-‘25

,Inhoud
Doel van dit vak...........................................................................................................................................................6
Praktische afspraken....................................................................................................................................................6
Verplichte literatuur & boekforum..............................................................................................................................6
1.1 Een aantal feiten over (inkomens)ongelijkheid..........................................................................................................7
Inkomensongelijkheid in OESO-landen........................................................................................................................7
Intermezzo: Gini-coëfficiënt.........................................................................................................................................7
Verdeling belastbaar inkomen in België.......................................................................................................................8
Belastbaar inkomen: focus op de supperrijken............................................................................................................8
Ongelijkheid (Gini) volgens inkomensbron..................................................................................................................9
Bruto maandloon van voltijdse werknemers volgens geslacht, regio en onderwijs.....................................................9
Vermogensongelijkheid: kunnen gezinnen in armoede terugvallen op vermogen?..................................................10
1.2 Wat is sociale ongelijkheid? Een (voorlopige) definitie............................................................................................11
Definitie..................................................................................................................................................................... 11
Sociologische visie op ongelijkheid............................................................................................................................11
1.3 Sociale ongelijkheid als sociaal probleem................................................................................................................12
Sociaal probleem.......................................................................................................................................................12
Armoede als sociaal probleem..................................................................................................................................12
Eerste ‘Armoede verlichting’......................................................................................................................................13
Tweede ‘Armoedeverlichting’....................................................................................................................................14
Ongelijkheid als sociaal probleem vandaag...............................................................................................................15
2.1 Sociale stratificatie...................................................................................................................................................19
Sociologisch perspectief: sociale stratificatie.............................................................................................................19
Kenmerken van sociale stratificatie...........................................................................................................................20
Systemen van sociale stratificatie..............................................................................................................................20
2.2 Klassieke sociologische theorieën van sociale stratificatie.......................................................................................21
Algemeen.................................................................................................................................................................. 21
Karl Marx (1818-1883)...............................................................................................................................................21
Max Weber (1864- 1920)...........................................................................................................................................24
William E.B. Du Bois (1868- 1963).............................................................................................................................28
Nancy Fraser (1947)...................................................................................................................................................30
3.1 Klassenschema’s: verschillende manieren om sociale klassen te meten.................................................................31
Sociale klassen meten................................................................................................................................................31
Drie brede types klassenschema’s (obv beroepen)....................................................................................................32
3.2 Weberiaanse klassenanalyse: Goldthorpe...............................................................................................................35
Goldthorpe’s relationeel klassenschema...................................................................................................................35
Kritiek op het relationeel klassenschema..................................................................................................................36

1

, Verfijning van klassenschema van Goldthorpe..........................................................................................................36
3.3 Marxistische klassenanalyse: Erik Olin Wright.........................................................................................................38
Wright’s relationeel klassenschema..........................................................................................................................38
Wrights eerste klassenschema...................................................................................................................................38
Geherformuleerd klassenschema van Wright............................................................................................................39
Reacties van exploitatie in Wright’s schema..............................................................................................................39
Empirische toepassing van schema Wright................................................................................................................39
4.1 Sociale mobiliteit.....................................................................................................................................................40
Sociale mobiliteit.......................................................................................................................................................40
Absolute en relatieve mobiliteit................................................................................................................................40
Politieke belang van sociale mobiliteit.......................................................................................................................41
4.2 Sociale mobiliteitsstudies........................................................................................................................................42
‘Industrial Society Thesis’..........................................................................................................................................42
Kwalitatief onderzoek naar sociale mobiliteit............................................................................................................42
Politieke inzet van sociale mobiliteitsstudies.............................................................................................................43
4.3 Verburgerlijking van de arbeidsklasse......................................................................................................................44
Verburgerlijking van de arbeidsklasse.......................................................................................................................44
4.4 De welvaartsstaat en sociaal burgerschap...............................................................................................................45
Ontstaan van de welvaarsstaat..................................................................................................................................45
Welvaarsstaat?..........................................................................................................................................................45
Types van de welvaarstaat.........................................................................................................................................45
4.5 Nationale welvaarsstaat en Europeanisering...........................................................................................................49
Nationale welvaarsstaat............................................................................................................................................49
5.1 Deel 1: Genderongelijkheid.....................................................................................................................................51
FSW: Genderverdeling bij studenten.........................................................................................................................51
Loonkloof in België (2018).........................................................................................................................................51
Tewerkstellingskloof (2020).......................................................................................................................................52
Deeltijdse tewerkstellingskloof (2021)......................................................................................................................52
Vertegenwoordiging in politiek..................................................................................................................................52
Genderverdeling in huishoudelijke arbeid.................................................................................................................52
Mannen hebben 6 uur meer vrije tijd dan vrouwen..................................................................................................52
Schoonheidsideaal.....................................................................................................................................................52
Mismatch werk-rijkdom.............................................................................................................................................53
Mentale gezondheid..................................................................................................................................................53
Impliciete associatie test...........................................................................................................................................53
5.2 Gender?................................................................................................................................................................... 54
Geslacht vs. Gender...................................................................................................................................................54
Genderbread person.................................................................................................................................................54

2

, 5.3 Gender in klassieke sociologie.................................................................................................................................56
Gender in de klassieke sociologie..............................................................................................................................56
Engels & Morgan (1884) The origins of the family, private property and the state...................................................56
Geslachtsrol-theorieën (jaren 50)..............................................................................................................................58
5.4 Hedendaagse structuralistische perspectieven op gender......................................................................................60
Sociale rol theorie......................................................................................................................................................60
Relatief middelen perspectief....................................................................................................................................61
Macro-level genderstratificatie dynamieken.............................................................................................................62
5.5 Hedendaagse agency perspectieven op gender......................................................................................................63
Genderidentiteit........................................................................................................................................................63
Goffman (1977): The Arrangement of Sexes..............................................................................................................64
West & Zimmerman (1987) Doing Gender................................................................................................................65
Beoordeling van gendergedrag..................................................................................................................................65
Het doen van gender via de huishoudelijke taakverdeling........................................................................................66
Butler (1990): Gender trouble...................................................................................................................................67
5.6 Conclusie................................................................................................................................................................. 68
Leerdoelen.................................................................................................................................................................68
Wat te kennen?.........................................................................................................................................................68
6.1 Levensstijl?..............................................................................................................................................................69
Levensstijl.................................................................................................................................................................. 69
Voorgeschiedenis.......................................................................................................................................................69
6.2 Levensstijl als symbolische dimensie van sociale klasse (Bourdieu en Skeggs)........................................................70
Bourdieu over sociale klassen....................................................................................................................................70
Sociale klasse en kapitaal...........................................................................................................................................70
Habitus...................................................................................................................................................................... 71
Klassenpraktijken.......................................................................................................................................................71
Cultuur en ongelijkheid.............................................................................................................................................72
Bourdieu in Groot-Brittannië.....................................................................................................................................73
Skeggs: persoonlijkheid en klasse..............................................................................................................................74
6.3 De dood van sociale klasse?....................................................................................................................................77
Fragmentatie van sociale stratificatie........................................................................................................................77
Sociale klasse blijft relevant.......................................................................................................................................77
6.4 Individualisering en de dood van sociale klasse: Ulrich Beck...................................................................................78
Ulrich Beck over ‘reflectieve moderniteit’.................................................................................................................78
Risicomaatschappij....................................................................................................................................................78
Individualisering........................................................................................................................................................78
… maar ook hier speelt sociale klasse........................................................................................................................79
7.1 Wat is cultuur?.........................................................................................................................................................81

3

Inhoudsopgave

  1. 01 Doel van dit vak 7
  2. 02 Praktische afspraken 7
  3. 03 Verplichte literatuur & boekforum 7
  4. 04 1.1 Een aantal feiten over (inkomens)ongelijkheid 8
    1. Inkomensongelijkheid in OESO-landen 8
    2. Intermezzo: Gini-coëfficiënt 8
    3. Verdeling belastbaar inkomen in België 9
    4. Belastbaar inkomen: focus op de supperrijken 9
    5. Ongelijkheid (Gini) volgens inkomensbron 10
    6. Bruto maandloon van voltijdse werknemers volgens geslacht, regio en onderwijs 10
    7. Vermogensongelijkheid: kunnen gezinnen in armoede terugvallen op vermogen? 11
  5. 05 1.2 Wat is sociale ongelijkheid? Een (voorlopige) definitie 12
    1. Definitie 12
    2. Sociologische visie op ongelijkheid 12
  6. 06 1.3 Sociale ongelijkheid als sociaal probleem 13
    1. Sociaal probleem 13
    2. Armoede als sociaal probleem 13
    3. Eerste ‘Armoede verlichting’ 14
    4. Tweede ‘Armoedeverlichting’ 15
    5. Ongelijkheid als sociaal probleem vandaag 16
  7. 07 2.1 Sociale stratificatie 20
    1. Sociologisch perspectief: sociale stratificatie 20
    2. Kenmerken van sociale stratificatie 21
    3. Systemen van sociale stratificatie 21
  8. 08 2.2 Klassieke sociologische theorieën van sociale stratificatie 22
    1. Algemeen 22
    2. Karl Marx (1818-1883) 22
    3. Max Weber (1864- 1920) 25
    4. William E.B. Du Bois (1868- 1963) 29
    5. Nancy Fraser (1947) 31
  9. 09 3.1 Klassenschema’s: verschillende manieren om sociale klassen te meten 32
    1. Sociale klassen meten 32
    2. Drie brede types klassenschema’s (obv beroepen) 33
  10. 10 3.2 Weberiaanse klassenanalyse: Goldthorpe 36
    1. Goldthorpe’s relationeel klassenschema 36
    2. Kritiek op het relationeel klassenschema 37
    3. Verfijning van klassenschema van Goldthorpe 37
  11. 11 3.3 Marxistische klassenanalyse: Erik Olin Wright 39
    1. Wright’s relationeel klassenschema 39
    2. Wrights eerste klassenschema 39
    3. Geherformuleerd klassenschema van Wright 40
    4. Reacties van exploitatie in Wright’s schema 40
    5. Empirische toepassing van schema Wright 40
  12. 12 4.1 Sociale mobiliteit 41
    1. Sociale mobiliteit 41
    2. Absolute en relatieve mobiliteit 41
    3. Politieke belang van sociale mobiliteit 42
  13. 13 4.2 Sociale mobiliteitsstudies 43
    1. ‘Industrial Society Thesis’ 43
    2. Kwalitatief onderzoek naar sociale mobiliteit 43
    3. Politieke inzet van sociale mobiliteitsstudies 44
  14. 14 4.3 Verburgerlijking van de arbeidsklasse 45
    1. Verburgerlijking van de arbeidsklasse 45
  15. 15 4.4 De welvaartsstaat en sociaal burgerschap 46
    1. Ontstaan van de welvaarsstaat 46
    2. Welvaarsstaat? 46
    3. Types van de welvaarstaat 46
  16. 16 4.5 Nationale welvaarsstaat en Europeanisering 50
    1. Nationale welvaarsstaat 50
  17. 17 5.1 Deel 1: Genderongelijkheid 52
    1. FSW: Genderverdeling bij studenten 52
    2. Loonkloof in België (2018) 52
    3. Tewerkstellingskloof (2020) 53
    4. Deeltijdse tewerkstellingskloof (2021) 53
    5. Vertegenwoordiging in politiek 53
    6. Genderverdeling in huishoudelijke arbeid 53
    7. Mannen hebben 6 uur meer vrije tijd dan vrouwen 53
    8. Schoonheidsideaal 53
    9. Mismatch werk-rijkdom 54
    10. Mentale gezondheid 54
    11. Impliciete associatie test 54
  18. 18 5.2 Gender? 55
    1. Geslacht vs. Gender 55
    2. Genderbread person 55
  19. 19 5.3 Gender in klassieke sociologie 57
    1. Gender in de klassieke sociologie 57
    2. Engels & Morgan (1884) The origins of the family, private property and the state 57
    3. Geslachtsrol-theorieën (jaren 50) 59
  20. 20 5.4 Hedendaagse structuralistische perspectieven op gender 61
    1. Sociale rol theorie 61
    2. Relatief middelen perspectief 62
    3. Macro-level genderstratificatie dynamieken 63
  21. 21 5.5 Hedendaagse agency perspectieven op gender 64
    1. Genderidentiteit 64
    2. Goffman (1977): The Arrangement of Sexes 65
    3. West & Zimmerman (1987) Doing Gender 66
    4. Beoordeling van gendergedrag 66
    5. Het doen van gender via de huishoudelijke taakverdeling 67
    6. Butler (1990): Gender trouble 68
  22. 22 5.6 Conclusie 69
    1. Leerdoelen 69
    2. Wat te kennen? 69
  23. 23 6.1 Levensstijl? 70
    1. Levensstijl 70
    2. Voorgeschiedenis 70
  24. 24 6.2 Levensstijl als symbolische dimensie van sociale klasse (Bourdieu en Skeggs) 71
    1. Bourdieu over sociale klassen 71
    2. Sociale klasse en kapitaal 71
    3. Habitus 72
    4. Klassenpraktijken 72
    5. Cultuur en ongelijkheid 73
    6. Bourdieu in Groot-Brittannië 74
    7. Skeggs: persoonlijkheid en klasse 75
  25. 25 6.3 De dood van sociale klasse? 78
    1. Fragmentatie van sociale stratificatie 78
    2. Sociale klasse blijft relevant 78
  26. 26 6.4 Individualisering en de dood van sociale klasse: Ulrich Beck 79
    1. Ulrich Beck over ‘reflectieve moderniteit’ 79
    2. Risicomaatschappij 79
    3. Individualisering 79
    4. … maar ook hier speelt sociale klasse 80
  27. 27 7.1 Wat is cultuur? 82
    1. Definitie cultuur 82
    2. Belang van taal 82
    3. Belang van regio 82
    4. Cultuur speelt op meerdere niveaus 83
    5. Subculturen 83
    6. Tegenculturen 83
    7. Cultuur als lens 84
    8. Verschillen tussen culturen 84
  28. 28 7.2 Acculturation: Living succesfully in two cultures (J. Berry 2005) 85
    1. Acculturatie: Wat? 85
    2. Acculturatie contexten 85
    3. Acculturatie strategieën 86
    4. Uitkomsten van acculturatie 89
    5. Empirische toepassing 89
  29. 29 7.3 Etnisch grenswerk 91
    1. Historische context 91
    2. Barth’s centrale stelling 92
    3. Hoe worden etnische grenzen in stand gehouden? 96
  30. 30 7.4 Samenvattend 102
  31. 31 8.1 Kernconcept over ‘ras’, etniciteit en discriminatie 103
    1. Van ‘ras’ naar racialisering 103
    2. Etniciteit 104
    3. Van vooroordelen naar discriminatie 105
    4. Diversiteit 106
  32. 32 7.2 België als immigratieland 107
    1. België als immigratieland 107
  33. 33 7.3 Armoede onder minderheden 109
    1. Cijfers 109
  34. 34 7.4 Integratietrajecten van migranten 112
    1. Economische trajecten van migranten 112
  35. 35 9.1 Voorgeschiedenis: het debat rond ‘armoedecultuur’ 113
    1. These van de ‘armoedecultuur’ 113
  36. 36 9.2 Armoede en cultuur herbekeken 115
    1. Structuralistische en culturele verklaringen combineren 115
    2. Cultuur herbekeken 116
  37. 37 9.3 Het dagelijks leven van de superrijken 120
    1. De superrijken in de stad 120
  38. 38 10.1 Klimaatverandering als internationale sociale kwestie 121
    1. Klimaatverandering als sociale kwestie 121
  39. 39 10.2 Klimaatsveranderingen klimaatsverandering naar strijd voor klimaatrechtvaardigheid 123
    1. Klimaatrechtvaardigheid 123
    2. Ongelijke ecologische ruil 125
    3. Ongelijke ecologische ruil 127
    4. Klimaatrechtvaardigheid 129
  40. 40 10.3 Ecologische verandering en internationale ongelijkheid: ecologische voetafdruk 131
    1. Ecologische voetafdruk 131
    2. CO2 uitstoot 131
  41. 41 Studie- en examentips 132
    1. Studietips 132
    2. Examentips 132
  42. 42 11.1 Historische context 133
    1. 1ste feministische golf (1850-1940) 133
    2. 2de feministische golf (1960-1980) 133
    3. Civil rights movement 134
  43. 43 11.2 Wat is intersectionaltieit? 135
    1. Kimberlé Crenshaw 135
    2. Emma DeGraffenreid’s klacht tegen General Motors. 135
    3. Intersectionaliteit (kruispuntdenken) 136
  44. 44 11.3 Vormen van intersectionaliteit 138
    1. Structurele intersectionaliteit 138
    2. Politieke intersectionaliteit 138
    3. Representatieve intersectionaliteit 139
  45. 45 11.4 Vormen van intersectionaliteit 143
    1. Kritische reflectie bij het coming out paradigma 143
  46. 46 Examentips (lessen Prof. Van de Velde) 144

Documentinformatie

Geüpload op
16 januari 2026
Aantal pagina's
144
Geschreven in
2024/2025
Type
Samenvatting
€10,16

Verkeerd document? Gratis ruilen Binnen 14 dagen na aankoop en voor het downloaden kan je een ander document kiezen. Je kan het bedrag gewoon opnieuw besteden.
Geschreven door studenten die geslaagd zijn
Direct beschikbaar na je betaling
Online lezen of als PDF

Verkocht
12
Volgers
0
Items
12
Laatst verkocht
3 dagen geleden



Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via Bancontact, iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo eenvoudig kan het zijn.”

Alisha Student

Bezig met je bronvermelding?

Maak nauwkeurige citaten in APA, MLA en Harvard met onze gratis bronnengenerator.

Bezig met je bronvermelding?

Veelgestelde vragen