OMGANG MET DIEREN
THEORIE
1. INLEIDING
Dierenwelzijn op basis van 4 pijlers:
1. Basisbehoeftes
2. Communicaties
3. Leerprincipes
4. Samenlevingsvorm
Dierlijke omgang met dieren -> begrijpen van basisbehoeftes, hoe dieren
communiceren
= dieren begrijpen => zo dan beter verzorgen
Randaspecten:
- Veiligheid
- Wetgeving
- Doelstelling van mens
- Hulpmiddelen
- Functioneren als trainer en begeleider
- Communicatie klant
1
,DIERENWELZIJN
INLEIDING
De manier waarop we naar dieren kijken verandert voortdurend (in tijd en
ruimte)!!
vb. katten in middeleeuwen = heksen / katten nu = gezelschap
VOORGESCHIEDENIS
In 19e – 20e eeuw
Ontstaan van meer kennis over hoe het lichaam en hersenen werken
Nieuwe wetenschappelijke ideeën zoals ethologie, neurologie -> niet
overal gekend
Dieren -> gezien als machines met geen gevoelens en pijn
Personen:
o Charles Darwin: vooral geïnteresseerd in signaalwaarde van emoties
en evolutie van dieren + niet dieper in op subjectieve ervaringen
van dieren
o George John Romanes: ging dieper in op de subjectieve ervaringen
van dieren
-> gedrag van dieren bestudeerde
Vb. kippen maar ook alle landbouwdieren -> lokaal
Na 2de wereldoorlog
Schaalvergroting: op grote schaal landbouwhuisdieren produceren door
voedseltekort
Ruth Harrison: intensieve veehouderij gaan bekritiseren door het te
beschrijven en tonen aan mensen hoe ze met dieren omgaan
-> via? Boek ‘animal machines’
1965: oprichting comité door Britse overheid
doel? Onderzoek naar welzijn
= 1965 Brambell Report : eerste keer op papier dingen beschrijven worden
die te maken heeft met welzijn en proberen te zeggen wat er allemaal fout
is en wat dieren nodig hebben
BILOGICAL FUNCTIONING SCHOOL EN FEELINGS SCHOOL
In jaren 80: 2 stromingen
Biological functioning school Feelings school
Vertegenwoordigd door Don Kenmerken:
Broom - essentie van welzijn zijn
Kenmerken: gevoelens van dier
- belang afwezigheid - afwezigheid van negatieve en
stressrespons positieve emotionele toestand
- dier kan copen: hulpmiddel op - vervuld zijn van biologische
2
, te kunnen omgaan met iets behoeften is niet voldoende
- dier kan voorzien in voor goed welzijn
biologische behoeften
- emotionele toestand deel
welzijn, maar niet geheel
Biologische behoefte: vereiste die deel is van basisbiologie van dier om
bepaalde hulpbron te bekomen of te reageren op bepaalde omgeving of
lichamelijke prikkel
Korte termijnbehoeften
= zelfregulatie( honger, dorst, dreiging)
-> omdat de respons of gedrag op KT iets oplevert
Lange termijnbehoeften
= herhaling zorgt voor effect (voortplanting, nest)
-> niet bepaald door directe gevolgen maar herhaaldelijk doen zorgt
voor effect
Gevoel: emotie, subjectieve ervaring
-> meetbaar!!
In termen van biologische behoeften In termen van subjectieve ervaring
(need) (feeling)
- Voedingstekort hebben - Honger ervaren
- Vochttekort hebben - Dorst ervaren
- Predator vermijden - Schrik ervaren
- Ziek zijn of gewond zijn - Zich ziek voelen, pijn ervaren
- Gestresseerd zijn - Stress ervaren
Verband tussen behoeften en emotie!!
= behoeften is resultaat van lange evolutie en aangepast aan omgeving
MAAR emotie is ook resultaat van lange evolutie en zorgt ervoor dat we
aan bepaalde
behoeftes willen doen (emotie -> motivatie -> uitvoeren behoefte)
NATURALNESS SCHOOL
In jaren 90: 3de stroming = naturalness school
Kenmerken?
- Dieren moeten hun natuurlijke gedrag kunnen vertonen MAAR niet alle
gedragingen is wenselijk en focus op gedrag met hoge interne motivatie
(needs)
DUS gaat niet om omgeving, maar over gedrag
Past bij andere 2 stromingen:
= zowel biologische functioneren als emoties bij dieren -> gevolg van
natuurlijk gedrag en
3
, wordt ook beïnvloed door het natuurlijke gedrag van dieren zoals het
doorheen evolutie
is ontstaan
3 componenten in dierenwelzijn
1. Biologisch functioneren
2. Natuurlijk gedrag
3. Emoties
DIERENWELZIJN
Dierenwelzijn: gaat over dier zelf en heeft betrekking op situatie van dier en
hoe ze ermee omgaan vanuit zijn natuurlijke behoeften en hoe het dier het
ervaart
Gevolg? Negatieve ervaringen vermijden EN positieve ervaringen bevorderen
Fout: antropomorfismen want kijken door menselijke bril naar dieren via onze
gedachten DRM belangrijk om kennis te hebben over dieren en hun welzijn
KADERS VOOR DIERENWELZIJN IN PRAKTIJK
5 VRIJHEDEN
In 1979 ontstaan!!
5 DOMEINEN
DOOR DAVID
MELLOR
In 1994
4
THEORIE
1. INLEIDING
Dierenwelzijn op basis van 4 pijlers:
1. Basisbehoeftes
2. Communicaties
3. Leerprincipes
4. Samenlevingsvorm
Dierlijke omgang met dieren -> begrijpen van basisbehoeftes, hoe dieren
communiceren
= dieren begrijpen => zo dan beter verzorgen
Randaspecten:
- Veiligheid
- Wetgeving
- Doelstelling van mens
- Hulpmiddelen
- Functioneren als trainer en begeleider
- Communicatie klant
1
,DIERENWELZIJN
INLEIDING
De manier waarop we naar dieren kijken verandert voortdurend (in tijd en
ruimte)!!
vb. katten in middeleeuwen = heksen / katten nu = gezelschap
VOORGESCHIEDENIS
In 19e – 20e eeuw
Ontstaan van meer kennis over hoe het lichaam en hersenen werken
Nieuwe wetenschappelijke ideeën zoals ethologie, neurologie -> niet
overal gekend
Dieren -> gezien als machines met geen gevoelens en pijn
Personen:
o Charles Darwin: vooral geïnteresseerd in signaalwaarde van emoties
en evolutie van dieren + niet dieper in op subjectieve ervaringen
van dieren
o George John Romanes: ging dieper in op de subjectieve ervaringen
van dieren
-> gedrag van dieren bestudeerde
Vb. kippen maar ook alle landbouwdieren -> lokaal
Na 2de wereldoorlog
Schaalvergroting: op grote schaal landbouwhuisdieren produceren door
voedseltekort
Ruth Harrison: intensieve veehouderij gaan bekritiseren door het te
beschrijven en tonen aan mensen hoe ze met dieren omgaan
-> via? Boek ‘animal machines’
1965: oprichting comité door Britse overheid
doel? Onderzoek naar welzijn
= 1965 Brambell Report : eerste keer op papier dingen beschrijven worden
die te maken heeft met welzijn en proberen te zeggen wat er allemaal fout
is en wat dieren nodig hebben
BILOGICAL FUNCTIONING SCHOOL EN FEELINGS SCHOOL
In jaren 80: 2 stromingen
Biological functioning school Feelings school
Vertegenwoordigd door Don Kenmerken:
Broom - essentie van welzijn zijn
Kenmerken: gevoelens van dier
- belang afwezigheid - afwezigheid van negatieve en
stressrespons positieve emotionele toestand
- dier kan copen: hulpmiddel op - vervuld zijn van biologische
2
, te kunnen omgaan met iets behoeften is niet voldoende
- dier kan voorzien in voor goed welzijn
biologische behoeften
- emotionele toestand deel
welzijn, maar niet geheel
Biologische behoefte: vereiste die deel is van basisbiologie van dier om
bepaalde hulpbron te bekomen of te reageren op bepaalde omgeving of
lichamelijke prikkel
Korte termijnbehoeften
= zelfregulatie( honger, dorst, dreiging)
-> omdat de respons of gedrag op KT iets oplevert
Lange termijnbehoeften
= herhaling zorgt voor effect (voortplanting, nest)
-> niet bepaald door directe gevolgen maar herhaaldelijk doen zorgt
voor effect
Gevoel: emotie, subjectieve ervaring
-> meetbaar!!
In termen van biologische behoeften In termen van subjectieve ervaring
(need) (feeling)
- Voedingstekort hebben - Honger ervaren
- Vochttekort hebben - Dorst ervaren
- Predator vermijden - Schrik ervaren
- Ziek zijn of gewond zijn - Zich ziek voelen, pijn ervaren
- Gestresseerd zijn - Stress ervaren
Verband tussen behoeften en emotie!!
= behoeften is resultaat van lange evolutie en aangepast aan omgeving
MAAR emotie is ook resultaat van lange evolutie en zorgt ervoor dat we
aan bepaalde
behoeftes willen doen (emotie -> motivatie -> uitvoeren behoefte)
NATURALNESS SCHOOL
In jaren 90: 3de stroming = naturalness school
Kenmerken?
- Dieren moeten hun natuurlijke gedrag kunnen vertonen MAAR niet alle
gedragingen is wenselijk en focus op gedrag met hoge interne motivatie
(needs)
DUS gaat niet om omgeving, maar over gedrag
Past bij andere 2 stromingen:
= zowel biologische functioneren als emoties bij dieren -> gevolg van
natuurlijk gedrag en
3
, wordt ook beïnvloed door het natuurlijke gedrag van dieren zoals het
doorheen evolutie
is ontstaan
3 componenten in dierenwelzijn
1. Biologisch functioneren
2. Natuurlijk gedrag
3. Emoties
DIERENWELZIJN
Dierenwelzijn: gaat over dier zelf en heeft betrekking op situatie van dier en
hoe ze ermee omgaan vanuit zijn natuurlijke behoeften en hoe het dier het
ervaart
Gevolg? Negatieve ervaringen vermijden EN positieve ervaringen bevorderen
Fout: antropomorfismen want kijken door menselijke bril naar dieren via onze
gedachten DRM belangrijk om kennis te hebben over dieren en hun welzijn
KADERS VOOR DIERENWELZIJN IN PRAKTIJK
5 VRIJHEDEN
In 1979 ontstaan!!
5 DOMEINEN
DOOR DAVID
MELLOR
In 1994
4
