Samenvatting Onderwijskunde 2 overzicht leerstof_25-26 - Leereenheid Differentiatie

Ieders leer-kracht realiseren gebeurt door het creëren van een krachtige
leeromgeving.
Die leeromgeving wordt gekenmerkt door duidelijke leerdoelen, actieve
betrokkenheid van leerlingen, een veilig en ondersteunend klasklimaat,
afgestemde instructie en begeleiding, formatieve feedback en hoge
verwachtingen voor alle leerlingen.

De focus ligt op kwaliteitsvol onderwijs voor iedereen, waarbij verschillen
tussen leerlingen als vertrekpunt dienen en niet als probleem.




 Ik verwoord waarom binnenklasdifferentiatie belangrijk is.

Binnenklasdifferentiatie is belangrijk omdat elke klas divers is en leerlingen verschillen in
niveau, tempo en behoeften. Door te differentiëren kan de leerkracht inspelen op die
verschillen en krijgt elke leerling maximale leerkansen. Binnenklasdifferentiatie verhoogt de
motivatie en betrokkenheid van leerlingen, benut diversiteit als een kracht en draagt bij aan
meer gelijke onderwijskansen. Ze vertrekt vanuit het geloof dat elke leerling kan groeien
(growth mindset) en helpt krachtig leren voor iedereen haalbaar te maken.

 Ik leg het BKD-leer-kracht-model (en alle bijhorende begrippen) uit in eigen woorden

Het gaat over ieders ‘leer’-kracht aanspreken en hoe je dat kan realiseren als leer-kracht via
binnenklasdifferentiatie. Figuur 1 geeft een overzicht van twee denkprincipes, beide
praktijkprincipes en de doelstelling van maximaal leren door 3P-gewijs rekening te houden met
drie verschillen in leren. Figuur 1: Het BKD-leer-kracht-Model.




1

, Het BKD-leer-kracht-model helpt leerkrachten om vanuit diversiteit en hoge verwachtingen te
differentiëren in de klas, zodat elke leerling optimale kansen krijgt om krachtig te leren.




Begrippen: BKD-leer-kracht-model

Leer-kracht

De mate waarin leerlingen actief, gemotiveerd en succesvol leren.

Groeigericht leren

Leren als een proces waarin elke leerling kan groeien.

Leerlingenkompas

Hulpmiddel om leskeuzes af te stemmen op wat leerlingen nodig hebben.

Proactief

Vooraf inspelen op verschillen tussen leerlingen.

Positief

Verschillen zien als kansen om te leren.

Planmatig

Doordacht en doelgericht differentiëren.

Leren omgaan met verschillen

Leerlingen leren verschillen te aanvaarden en benutten.

Leerling – doel: maximaal leren

Elke leerling leert zoveel mogelijk vanuit zijn eigen startpunt.

 Interesses: wat de leerling motiveert

 Leerstatus: waar de leerling staat in het leerproces

2

,  Leerprofiel: hoe de leerling leert

Klas – doelprincipes

De klas wordt flexibel en leergericht georganiseerd.

Flexibel groeperen

Tijdelijke groepjes volgens leerdoel of nood.

Output = input

Leerresultaten sturen het vervolg van de les.



 Ik bespreek concrete voorbeelden kritisch op basis van het BKD-leer-kracht-model.
Situatie

De leerkracht legt een nieuw leerstofonderdeel uit (bv. breuken of grammatica).
Niet alle leerlingen hebben dezelfde voorkennis.

BKD-aanpak

 Proactief: de leerkracht voorziet vooraf verschillende vormen van instructie.

 Flexibel groeperen:

o een groep krijgt verlengde instructie,

o een groep werkt zelfstandig met herhaling,

o een groep krijgt verdieping.

 Output = input: de reacties en oefeningen tonen wie extra ondersteuning of uitdaging nodig
heeft.

Waarom dit past in het BKD-leer-kracht-model

 Leerdoel is hetzelfde, maar leerwegen verschillen.

 Elke leerling krijgt uitdaging of ondersteuning op maat.

 Leer-kracht wordt versterkt doordat niemand overweldigd of afgeremd wordt.

⚠ Kritische bespreking

✅ Sterktes

 Vergroot leerwinst en motivatie.

 Leerlingen ervaren succes.

⚠ Aandachtspunten

 Vereist sterke klasorganisatie en tijdsinvestering.



3