Basisverpleegkunde 1
Inhoud
Hoofdstuk 1: De patiënt versus zorginstelling........................................................4
2. De Wet op de Verpleegkunde: Jouw Juridische Basis.......................................4
3. Jouw Handelen in de Praktijk: De A-, B- en C-Verstrekkingen..........................5
C-handelingen............................................................................................... 11
4. De Kern van Verplegen: Meer dan Handelingen Alleen.................................12
5. Jouw Professionele Plicht: Het Beroepsgeheim..............................................12
Hoofdstuk 2: Analyse van de Opname- en Ontslagprocedure in het Ziekenhuis. .13
1. De Procedure Voorafgaand aan de Opname..................................................13
2. De Spoedopname via Dienst 112..................................................................14
3. Het Opnameproces in het Ziekenhuis...........................................................15
4. Sociale en Psychologische Aspecten.............................................................16
5. De Ontslagprocedure..................................................................................... 17
Hoofdstuk 3: De algemene hygiënische zorgen....................................................18
1. Observatie van de Huid................................................................................. 18
1.1 Analyse van Huidskleurveranderingen.....................................................18
1.2 Beoordeling van de Huidtonus.................................................................19
3.4.2: Het medisch ontharen of scheren........................................................21
2. Observatie van de Nagels............................................................................. 21
3. Observatie en Verzorging van de Ogen.........................................................22
3.8.1 Oogindruppeling.................................................................................... 22
3.8.2 Ooginzalving......................................................................................... 23
4. Observatie en Hygiëne van de Mond.............................................................25
Hoofdstuk 4: zorgen aan het uitscheidingsstelsel................................................37
1. Introductie: De Fundamentele Rol van Uitscheiding in de Verpleegkundige
Zorg................................................................................................................... 37
2. Defecatie: Fysiologie en Verpleegkundige Beoordeling.................................37
2.2. Fysiologie van de Defecatie.....................................................................37
2.3. Factoren die de Defecatie Beïnvloeden...................................................38
3. Verpleegkundige Interventies bij Defecatieproblemen..................................40
3.2. Diarree.................................................................................................... 40
4. Mictie: Fysiologie en Verpleegkundige Beoordeling.......................................43
4.2. Fysiologie van de Mictie..........................................................................43
4.3. Factoren die de Mictie Beïnvloeden.........................................................43
4.4. Systematische Verpleegkundige Beoordeling..........................................44
1
, 5. Verpleegkundige Interventies bij Mictieproblemen........................................45
5.2. Gezondheidsvoorlichting en Basisinterventies........................................46
5.3. Urineretentie........................................................................................... 46
5.4. Urinaire Incontinentie.............................................................................. 46
6. Overige Vormen van Uitscheiding en Gerelateerde Zorg...............................48
6.2. Transpiratie............................................................................................. 48
Hoofdstuk 5 deel 1: juridisch luik en lichaamstemperatuur..................................50
1.0 Inleiding en Doel van de Richtlijn................................................................50
2.0 Juridisch en Professioneel Kader..................................................................50
3.0 Fysiologie van de Lichaamstemperatuur.....................................................50
4.0 Protocol voor Temperatuurmeting (Thermometrie).....................................51
5.0 Beoordeling en Interpretatie van Temperatuurafwijkingen..........................51
5.1 Koorts (Febris / Pyrexie)........................................................................... 52
5.2 Hyperthermie........................................................................................... 53
5.3 Hypothermie............................................................................................ 53
5.4 Vergelijkende Analyse: Koorts vs. Hyperthermie......................................53
5.5 Koortspatronen......................................................................................... 54
6.0 Klinische Verschijnselen en Observatiepunten bij Koorts.............................54
7.0 Verpleegkundige Interventies en Maatregelen............................................55
7.1 Algemene Verpleegkundige Zorg bij Koorts..............................................55
Hoofdstuk 5 deel 2: Hartslag................................................................................ 57
2. Het Circulatiesysteem: Functie en Componenten..........................................57
3. De Polsslag: Definitie, Observatie en Parameters..........................................58
3.1. Hartfrequentie......................................................................................... 58
3.2. Hartritme................................................................................................. 58
3.3. Slagvolume en Kwaliteit..........................................................................59
4. Klinische Afwijkingen in de Hartfrequentie....................................................59
4.1. Tachycardie............................................................................................. 59
4.2. Bradycardie............................................................................................. 59
5. Protocol voor het Meten van de Hartslag......................................................60
5.1. Anatomische Meetlocaties......................................................................60
Hoofdstuk 5 deel 3: Bloeddruk............................................................................. 61
1.0 Introductie: Bloeddruk als Pijler van de Vitale Functies...............................61
3.0 De Regelmechanismen van de Bloeddruk...................................................62
3.1 Orthosympatische Stimulatie...................................................................62
3.2 De Rol van de Nieren................................................................................ 62
Hoofdstuk 5 deel 4: ademhaling...........................................................................65
2
, 2.0 Fundamentele Fysiologie van de Ademhaling..............................................65
3.0 Kenmerken van een Normale Ademhaling...................................................65
4.0 Beïnvloedende Factoren op de Ademhaling................................................66
4.1 Persoonlijke Factoren................................................................................ 66
4.2 Omgevingsfactoren.................................................................................. 66
4.3 Lichamelijk en Psychisch Functioneren....................................................67
5.0 Systematische Observatie: Parameters en Technieken...............................67
5.1 Frequentie................................................................................................ 67
5.2 Ritme........................................................................................................ 67
5.4 Geluid....................................................................................................... 68
5.5 Geur......................................................................................................... 68
5.6 Beweging en Houding.............................................................................. 68
5.7 Sputum..................................................................................................... 68
6.0 Pathologische Ademhalingspatronen en Klinische Beelden.........................69
6.1 Tachypnoe en Hyperventilatie..................................................................69
6.2 Bradypnoe................................................................................................ 69
6.3 Apnoe....................................................................................................... 69
6.4 Dyspnoe (Kortademigheid).......................................................................70
6.5 Hypoventilatie.......................................................................................... 70
6.6 Cheyne-Stokes Ademhaling......................................................................70
6.7 Ademhaling volgens Biot..........................................................................70
6.8 Ademhaling volgens Kussmaul.................................................................70
6.9 Gasping.................................................................................................... 70
6.10 Cyanose................................................................................................. 71
Hoofdstuk 5 deel 5: Bewustzijn............................................................................ 72
1. Definitie van Bewustzijn................................................................................ 72
2. Typen Verminderd Bewustzijn........................................................................73
3. Oorzaken van Bewustzijnsveranderingen......................................................74
4. Controle van de Bewustzijnsgraad................................................................75
4.1 Neurologische Reflexen............................................................................ 75
4.2 De Glasgow Coma Scale (GCS)................................................................76
Hoofdstuk 5 deel 6: Shock.................................................................................... 78
1.0 Introductie: De Kritieke Essentie van Shock................................................78
Hoofdstuk 6: de heelkundige patiënt....................................................................83
1.0 Introductie: De Rol van de Verpleegkundige in de Heelkundige Zorg..........83
2.0 De Preoperatieve Fase: Een Fundament voor Succes..................................83
2.1 Fysieke Voorbereiding en Diagnostiek......................................................83
3
, 2.2 Psychosociale Ondersteuning...................................................................83
2.3 Procedures op de Dag vóór de Operatie...................................................84
3.0 De Dag van de Ingreep: Finale Stappen......................................................85
4.0 De Peroperatieve Fase: Focus op Anesthesie..............................................85
4.1 Lokale en Regionale Anesthesie...............................................................86
4.2 Algemene Verdoving (Narcose)...................................................................87
5.0 De Postoperatieve Fase: Van Ontwaken tot Herstel.....................................87
5.1 De Recovery (Ontwaakzaal) en Intensieve Zorgen...................................87
5.2 Overdracht naar de Verpleegafdeling.......................................................87
5.4 Psychologische Begeleiding.....................................................................89
6.0 Herkennen en Managen van Postoperatieve Complicaties..........................89
Hoofdstuk 1: De patiënt versus zorginstelling
2. De Wet op de Verpleegkunde: Jouw Juridische Basis
De cursus stelt dat kennis van de wetgeving "het ultieme begin van de
verpleegkunde" is. Deze wetten bepalen niet alleen wat je mag doen, maar
beschermen ook jou en je patiënten. Hieronder vind je de belangrijkste artikelen
in begrijpelijke taal.
Artikel 45: De Toegangspoort tot het Beroep Je mag het beroep van
verpleegkundige alleen uitoefenen als je in het bezit bent van een officieel
diploma of een erkende titel. Als student verpleegkunde vorm je hierop een
wettelijke uitzondering, zodat je onder begeleiding kunt leren in de
praktijk.
Artikel 46: De Kernactiviteiten van een Verpleegkundige Dit artikel
omschrijft de essentie van je werk. De uitoefening van verpleegkunde
omvat de volgende activiteiten:
1. Observeren en vaststellen: De psychische, fysieke en sociale
gezondheidstoestand van een patiënt observeren, herkennen en
vastleggen.
2. Problemen definiëren: Verpleegproblemen omschrijven.
4
Inhoud
Hoofdstuk 1: De patiënt versus zorginstelling........................................................4
2. De Wet op de Verpleegkunde: Jouw Juridische Basis.......................................4
3. Jouw Handelen in de Praktijk: De A-, B- en C-Verstrekkingen..........................5
C-handelingen............................................................................................... 11
4. De Kern van Verplegen: Meer dan Handelingen Alleen.................................12
5. Jouw Professionele Plicht: Het Beroepsgeheim..............................................12
Hoofdstuk 2: Analyse van de Opname- en Ontslagprocedure in het Ziekenhuis. .13
1. De Procedure Voorafgaand aan de Opname..................................................13
2. De Spoedopname via Dienst 112..................................................................14
3. Het Opnameproces in het Ziekenhuis...........................................................15
4. Sociale en Psychologische Aspecten.............................................................16
5. De Ontslagprocedure..................................................................................... 17
Hoofdstuk 3: De algemene hygiënische zorgen....................................................18
1. Observatie van de Huid................................................................................. 18
1.1 Analyse van Huidskleurveranderingen.....................................................18
1.2 Beoordeling van de Huidtonus.................................................................19
3.4.2: Het medisch ontharen of scheren........................................................21
2. Observatie van de Nagels............................................................................. 21
3. Observatie en Verzorging van de Ogen.........................................................22
3.8.1 Oogindruppeling.................................................................................... 22
3.8.2 Ooginzalving......................................................................................... 23
4. Observatie en Hygiëne van de Mond.............................................................25
Hoofdstuk 4: zorgen aan het uitscheidingsstelsel................................................37
1. Introductie: De Fundamentele Rol van Uitscheiding in de Verpleegkundige
Zorg................................................................................................................... 37
2. Defecatie: Fysiologie en Verpleegkundige Beoordeling.................................37
2.2. Fysiologie van de Defecatie.....................................................................37
2.3. Factoren die de Defecatie Beïnvloeden...................................................38
3. Verpleegkundige Interventies bij Defecatieproblemen..................................40
3.2. Diarree.................................................................................................... 40
4. Mictie: Fysiologie en Verpleegkundige Beoordeling.......................................43
4.2. Fysiologie van de Mictie..........................................................................43
4.3. Factoren die de Mictie Beïnvloeden.........................................................43
4.4. Systematische Verpleegkundige Beoordeling..........................................44
1
, 5. Verpleegkundige Interventies bij Mictieproblemen........................................45
5.2. Gezondheidsvoorlichting en Basisinterventies........................................46
5.3. Urineretentie........................................................................................... 46
5.4. Urinaire Incontinentie.............................................................................. 46
6. Overige Vormen van Uitscheiding en Gerelateerde Zorg...............................48
6.2. Transpiratie............................................................................................. 48
Hoofdstuk 5 deel 1: juridisch luik en lichaamstemperatuur..................................50
1.0 Inleiding en Doel van de Richtlijn................................................................50
2.0 Juridisch en Professioneel Kader..................................................................50
3.0 Fysiologie van de Lichaamstemperatuur.....................................................50
4.0 Protocol voor Temperatuurmeting (Thermometrie).....................................51
5.0 Beoordeling en Interpretatie van Temperatuurafwijkingen..........................51
5.1 Koorts (Febris / Pyrexie)........................................................................... 52
5.2 Hyperthermie........................................................................................... 53
5.3 Hypothermie............................................................................................ 53
5.4 Vergelijkende Analyse: Koorts vs. Hyperthermie......................................53
5.5 Koortspatronen......................................................................................... 54
6.0 Klinische Verschijnselen en Observatiepunten bij Koorts.............................54
7.0 Verpleegkundige Interventies en Maatregelen............................................55
7.1 Algemene Verpleegkundige Zorg bij Koorts..............................................55
Hoofdstuk 5 deel 2: Hartslag................................................................................ 57
2. Het Circulatiesysteem: Functie en Componenten..........................................57
3. De Polsslag: Definitie, Observatie en Parameters..........................................58
3.1. Hartfrequentie......................................................................................... 58
3.2. Hartritme................................................................................................. 58
3.3. Slagvolume en Kwaliteit..........................................................................59
4. Klinische Afwijkingen in de Hartfrequentie....................................................59
4.1. Tachycardie............................................................................................. 59
4.2. Bradycardie............................................................................................. 59
5. Protocol voor het Meten van de Hartslag......................................................60
5.1. Anatomische Meetlocaties......................................................................60
Hoofdstuk 5 deel 3: Bloeddruk............................................................................. 61
1.0 Introductie: Bloeddruk als Pijler van de Vitale Functies...............................61
3.0 De Regelmechanismen van de Bloeddruk...................................................62
3.1 Orthosympatische Stimulatie...................................................................62
3.2 De Rol van de Nieren................................................................................ 62
Hoofdstuk 5 deel 4: ademhaling...........................................................................65
2
, 2.0 Fundamentele Fysiologie van de Ademhaling..............................................65
3.0 Kenmerken van een Normale Ademhaling...................................................65
4.0 Beïnvloedende Factoren op de Ademhaling................................................66
4.1 Persoonlijke Factoren................................................................................ 66
4.2 Omgevingsfactoren.................................................................................. 66
4.3 Lichamelijk en Psychisch Functioneren....................................................67
5.0 Systematische Observatie: Parameters en Technieken...............................67
5.1 Frequentie................................................................................................ 67
5.2 Ritme........................................................................................................ 67
5.4 Geluid....................................................................................................... 68
5.5 Geur......................................................................................................... 68
5.6 Beweging en Houding.............................................................................. 68
5.7 Sputum..................................................................................................... 68
6.0 Pathologische Ademhalingspatronen en Klinische Beelden.........................69
6.1 Tachypnoe en Hyperventilatie..................................................................69
6.2 Bradypnoe................................................................................................ 69
6.3 Apnoe....................................................................................................... 69
6.4 Dyspnoe (Kortademigheid).......................................................................70
6.5 Hypoventilatie.......................................................................................... 70
6.6 Cheyne-Stokes Ademhaling......................................................................70
6.7 Ademhaling volgens Biot..........................................................................70
6.8 Ademhaling volgens Kussmaul.................................................................70
6.9 Gasping.................................................................................................... 70
6.10 Cyanose................................................................................................. 71
Hoofdstuk 5 deel 5: Bewustzijn............................................................................ 72
1. Definitie van Bewustzijn................................................................................ 72
2. Typen Verminderd Bewustzijn........................................................................73
3. Oorzaken van Bewustzijnsveranderingen......................................................74
4. Controle van de Bewustzijnsgraad................................................................75
4.1 Neurologische Reflexen............................................................................ 75
4.2 De Glasgow Coma Scale (GCS)................................................................76
Hoofdstuk 5 deel 6: Shock.................................................................................... 78
1.0 Introductie: De Kritieke Essentie van Shock................................................78
Hoofdstuk 6: de heelkundige patiënt....................................................................83
1.0 Introductie: De Rol van de Verpleegkundige in de Heelkundige Zorg..........83
2.0 De Preoperatieve Fase: Een Fundament voor Succes..................................83
2.1 Fysieke Voorbereiding en Diagnostiek......................................................83
3
, 2.2 Psychosociale Ondersteuning...................................................................83
2.3 Procedures op de Dag vóór de Operatie...................................................84
3.0 De Dag van de Ingreep: Finale Stappen......................................................85
4.0 De Peroperatieve Fase: Focus op Anesthesie..............................................85
4.1 Lokale en Regionale Anesthesie...............................................................86
4.2 Algemene Verdoving (Narcose)...................................................................87
5.0 De Postoperatieve Fase: Van Ontwaken tot Herstel.....................................87
5.1 De Recovery (Ontwaakzaal) en Intensieve Zorgen...................................87
5.2 Overdracht naar de Verpleegafdeling.......................................................87
5.4 Psychologische Begeleiding.....................................................................89
6.0 Herkennen en Managen van Postoperatieve Complicaties..........................89
Hoofdstuk 1: De patiënt versus zorginstelling
2. De Wet op de Verpleegkunde: Jouw Juridische Basis
De cursus stelt dat kennis van de wetgeving "het ultieme begin van de
verpleegkunde" is. Deze wetten bepalen niet alleen wat je mag doen, maar
beschermen ook jou en je patiënten. Hieronder vind je de belangrijkste artikelen
in begrijpelijke taal.
Artikel 45: De Toegangspoort tot het Beroep Je mag het beroep van
verpleegkundige alleen uitoefenen als je in het bezit bent van een officieel
diploma of een erkende titel. Als student verpleegkunde vorm je hierop een
wettelijke uitzondering, zodat je onder begeleiding kunt leren in de
praktijk.
Artikel 46: De Kernactiviteiten van een Verpleegkundige Dit artikel
omschrijft de essentie van je werk. De uitoefening van verpleegkunde
omvat de volgende activiteiten:
1. Observeren en vaststellen: De psychische, fysieke en sociale
gezondheidstoestand van een patiënt observeren, herkennen en
vastleggen.
2. Problemen definiëren: Verpleegproblemen omschrijven.
4
