EXAMENSTUDIE:
dierenveredeling
Genetisch adviseur vraag
Stel een veredelingsprogramma op voor: en dan geeft ze een kenmerk, of een locatie, of
een dier, …
!!! kenmerken van dieren kennen
en waar ze voorkomen !!!
Best deze structuur volgen als
basis:
1
2
1 : wat is het fokdoel?
3
2 : schrijf een gepaste
meettechniek uit
3 : wat is de erfelijkheid v/h
kenmerk
4 : zijn er eigenschappen die voor
Schrijf echt alles waar je aan
denkt op van de leerstof, dus ook
dingen als MAS (Marker assisted
selection) en dingen die je niet
gaat doen kan je ook vermelden
en waarom.
4
Bv. ik run geen genomic selection
voor krokodillenleer bij krokodillen
omdat een referentiepopulatie
hiervan opbouwen en
onderhouden veel te duur is en er
is amper data online
Of ik run wel SNP-chips voor de
vleeskwaliteit van varkens
aangezien ik dit pas kan testen na
ze te slachten
Of majorgenen, QTL, …
Wanneer ga je genomic selection hierbij betrekken?
o Voor eigenschappen die moeilijk of pas laat te testen zijn
Bv. vleeskwaliteit, langleefbaarheid, …
o Je moet zelf ook de afweging maken: bv. voor snelle groei
Voor stieren, jazeker
Voor kippen, hmmmm, € 20 per kip is niet zo rendabel
, Niet interessant voor niche dieren, geen data beschikbaar voor deze
dieren
Als je populatie te klein is kan je data van online halen als referentie
(als die data bestaat, je voelt da wel beetje aan, kippen: logisch wel,
Bengaalse tijger: duh sws nie)
Inhoud
Voorbeeldoplossingen...................................................................................................... 2
1) Leghennen kweken in België?......................................................................................... 2
2) Varkensham met meer smaak in Vlaanderen?................................................................3
3) Melkproductie in Toho?................................................................................................... 5
4) Varkenskwekerij in Spanje?.............................................................................................7
5) dubbel gespierdheid van het Belgisch Witblauw in een schaap in Leuven?....................8
6) Geiten voor melk in Leuven?........................................................................................10
7) Kaviaar in België?......................................................................................................... 11
Voorbeeldoplossingen
1) Leghennen kweken in België?
Situatieschets: We bevinden ons in België, een markt met hoge standaarden voor
dierenwelzijn en voedselveiligheid. We willen een topleghen voor de commerciële sector.
1. Fokdoel
Het doel is duidelijk niet vlees (daarvoor dienen vleeskippen), maar eierproductie.
Primaire kenmerken: Aantal eieren (legpersistentie: hoe lang blijven ze
leggen?), eigewicht en schaalkwaliteit (gebroken eieren = verlies).
Welzijnskenmerken (Cruciaal in BE):
o Botsterkte: In je te kennen lijsten.docx staat specifiek "zwakkere botten"
bij leghennen. Door de enorme kalkproductie voor eierschalen treedt vaak
osteoporose op. Dit is een belangrijk selectiecriterium.
2. Meettechniek
Hoe meten we dit?
In Fokbedrijf: Hier meten we individueel.
o Valnestcontrole of moderne RFID-systemen (transponders aan de poot)
in groepshuisvesting om exact te weten welke kip wanneer een ei legt en
welk ei van wie is.
o Kwaliteit: Eieren wegen en de breeksterkte van de schaal meten in het
lab.
Sib-test: Hanen leggen geen eieren, maar geven de genen wel door. We moeten
dus hun zussen (sibs) en dochters testen om de fokwaarde van de haan te
bepalen (nakomelingenonderzoek).
3. Erfelijkheid (h²) & Strategie
Erfelijkheid: Eierproductie heeft een lage tot matige erfelijkheidsgraad (h²
0.10 - 0.20). Vitaliteit en overleving zijn laag erfelijk. Eigewicht is hoger erfelijk.
Strategie: Omdat de erfelijkheid voor productie en vitaliteit lager is, is Heterosis
(Kruising) hier de sleutel voor het eindproduct.
dierenveredeling
Genetisch adviseur vraag
Stel een veredelingsprogramma op voor: en dan geeft ze een kenmerk, of een locatie, of
een dier, …
!!! kenmerken van dieren kennen
en waar ze voorkomen !!!
Best deze structuur volgen als
basis:
1
2
1 : wat is het fokdoel?
3
2 : schrijf een gepaste
meettechniek uit
3 : wat is de erfelijkheid v/h
kenmerk
4 : zijn er eigenschappen die voor
Schrijf echt alles waar je aan
denkt op van de leerstof, dus ook
dingen als MAS (Marker assisted
selection) en dingen die je niet
gaat doen kan je ook vermelden
en waarom.
4
Bv. ik run geen genomic selection
voor krokodillenleer bij krokodillen
omdat een referentiepopulatie
hiervan opbouwen en
onderhouden veel te duur is en er
is amper data online
Of ik run wel SNP-chips voor de
vleeskwaliteit van varkens
aangezien ik dit pas kan testen na
ze te slachten
Of majorgenen, QTL, …
Wanneer ga je genomic selection hierbij betrekken?
o Voor eigenschappen die moeilijk of pas laat te testen zijn
Bv. vleeskwaliteit, langleefbaarheid, …
o Je moet zelf ook de afweging maken: bv. voor snelle groei
Voor stieren, jazeker
Voor kippen, hmmmm, € 20 per kip is niet zo rendabel
, Niet interessant voor niche dieren, geen data beschikbaar voor deze
dieren
Als je populatie te klein is kan je data van online halen als referentie
(als die data bestaat, je voelt da wel beetje aan, kippen: logisch wel,
Bengaalse tijger: duh sws nie)
Inhoud
Voorbeeldoplossingen...................................................................................................... 2
1) Leghennen kweken in België?......................................................................................... 2
2) Varkensham met meer smaak in Vlaanderen?................................................................3
3) Melkproductie in Toho?................................................................................................... 5
4) Varkenskwekerij in Spanje?.............................................................................................7
5) dubbel gespierdheid van het Belgisch Witblauw in een schaap in Leuven?....................8
6) Geiten voor melk in Leuven?........................................................................................10
7) Kaviaar in België?......................................................................................................... 11
Voorbeeldoplossingen
1) Leghennen kweken in België?
Situatieschets: We bevinden ons in België, een markt met hoge standaarden voor
dierenwelzijn en voedselveiligheid. We willen een topleghen voor de commerciële sector.
1. Fokdoel
Het doel is duidelijk niet vlees (daarvoor dienen vleeskippen), maar eierproductie.
Primaire kenmerken: Aantal eieren (legpersistentie: hoe lang blijven ze
leggen?), eigewicht en schaalkwaliteit (gebroken eieren = verlies).
Welzijnskenmerken (Cruciaal in BE):
o Botsterkte: In je te kennen lijsten.docx staat specifiek "zwakkere botten"
bij leghennen. Door de enorme kalkproductie voor eierschalen treedt vaak
osteoporose op. Dit is een belangrijk selectiecriterium.
2. Meettechniek
Hoe meten we dit?
In Fokbedrijf: Hier meten we individueel.
o Valnestcontrole of moderne RFID-systemen (transponders aan de poot)
in groepshuisvesting om exact te weten welke kip wanneer een ei legt en
welk ei van wie is.
o Kwaliteit: Eieren wegen en de breeksterkte van de schaal meten in het
lab.
Sib-test: Hanen leggen geen eieren, maar geven de genen wel door. We moeten
dus hun zussen (sibs) en dochters testen om de fokwaarde van de haan te
bepalen (nakomelingenonderzoek).
3. Erfelijkheid (h²) & Strategie
Erfelijkheid: Eierproductie heeft een lage tot matige erfelijkheidsgraad (h²
0.10 - 0.20). Vitaliteit en overleving zijn laag erfelijk. Eigewicht is hoger erfelijk.
Strategie: Omdat de erfelijkheid voor productie en vitaliteit lager is, is Heterosis
(Kruising) hier de sleutel voor het eindproduct.
