Samenvatting H11: hypersensitiviteit

H11: hypersensitiviteit
Foto 1: Soorten overgevoeligheidsreacties

4 types overgevoeligheidsreacties: goede samenvatting van het hoofdstuk


Foto 2: De opeenvolging van gebeurtenissen bij allergische reacties

Algemeen:

 Allergische reactie: je lichaam reageert op een stof waar de meeste
mensen geen reactie op hebben
 Allergeen, het antigeen dat een allergische reactie uitlopt

Verloop van type I (klassieke) overgevoeligheidsreactie:

 Eerste blootstelling aan het allergeen
o Het allergeen (bv. pollen, insectengif) komt het lichaam binnen
o Dendritische cel neemt het op en presenteert het aan een naïeve
T-cel in een lymfoïd orgaan
 Activatie van T-cellen en B-cellen
o De naïeve T-cel differentieert tot een Th2-cel
o Th2-cellen maken IL-4 en IL-13, die samen met Tfh-cellen B-cellen
stimuleren
o B-cellen schakelen over naar productie van IgE-antilichamen
 Sensibilisatie (nog geen symptomen)
o IgE bindt aan Fcε-receptoren op mastcellen
o Het lichaam is nu gesensibiliseerd, maar de persoon ervaart nog
geen allergische klachten

Tweede (herhaalde) blootstelling aan het allergeen

 Het allergeen bindt en crosslinkt IgE op mastcellen
 Hierdoor activeert de mastcel → stort mediatoren uit
 Snelle reactie (minuten)
o Histamine, lipidmediatoren en andere vasoactieve stoffen komen
vrij
o Gevolg: onmiddellijke allergische symptomen door allergische
reactie (jeuk, niezen, zwelling, roodheid, bronchoconstrictie…)
 Late-fasereactie (2-24 uur later)
o Door vrijgekomen cytokines ontstaat later opnieuw inflammatie
o Typisch: zwelling, roodheid, verdere weefselreactie

Chronische allergische ontsteking:

 Bij langdurige blootstelling blijven Th2-cellen actief in weefsel
 Ze produceren IL-4, IL-5 en IL-13, wat eosinofielen aantrekt

,  Resultaat: bevorderen ontstekingsreactie en verergering van allergische
klachten

Foto 3: Fasen van allergische reacties

Onmiddellijke reactie (t = 0)

 Ontstaat meteen na blootstelling aan het allergeen

Late-fase reactie (2-24 uur na blootstelling)

 Wordt veroorzaakt door cytokines die tijdens mastceldegranulatie zijn
vrijgezet

Chronische allergische ontsteking:

 Ontstaat bij herhaalde of langdurige blootstelling aan het allergeen
 Gedomineerd door Th2-cellen die IL-4, IL-5 en IL-13 produceren
 Hierdoor worden eosinofielen sterk aangetrokken en geactiveerd



Foto 4: Productie en werking van mestcelmediatoren

Mestcellen bevatten 2 soorten mediatoren:

 Voorgevormde mediatoren (al aanwezig → onmiddellijk effect)
o Vasoactieve amines (zoals histamine)
 Veroorzaken vasodilatatie → roodheid
 Verhogen de vaatpermeabiliteit → zwelling (oedeem)
 Leiden tot contractie van gladde spieren (bv.
bronchoconstrictie → moeilijker ademen)
o Proteases
 Beschadigen weefsel door eiwitten af te breken
 Draagt bij aan lokale ontsteking en
weefselherstelprocessen
 Nieuw gevormde mediatoren (moet eerst gesynthetiseerd worden →
later effect)
o Lipidemediatoren (ontstaan uit arachidonzuur – snelle maar niet
onmiddellijke actie)
 Wanneer fosfolipiden worden omgezet in arachidonzuur,
onstaan:
 Prostaglandines:
o Zorgen voor vasodilatatie
o Induceren gladde spiercontractie
 Leukotriënen
o Sterke activatoren van gladde spiercontractie
(bv. in de luchtwegen)
o Zetten bloedvaten uit (dilatatie)
o Cytokinen (moeten nog gesynthetiseerd worden – trager effect)