DYSLEXIE DYSORTHOGRAFIE
Wat is…? = Ontwikkelingsstoornis: leerstoornis = Ontwikkelingsstoornis: leerstoornis
Leidt tot problemen lezen en/of spellen Leidt tot spellingsproblemen, wel vlot lezen
- Moeite automatiseren letters, woorden - Maakt deel uit van dyslexie
- Moeite hakken en plakken - Meeste dyslexie, problemen lezen en spellen
- Meer moeite tijdsdruk en taken cognitief erg - Soms alleen problemen spelling = dysorthografie
belastend
Gestoord handschrift = dysgrafie
Oorzaak / ontstaan - Erfelijke basis Oorzaken = dyslexie
- Afwijking hersenbouw - Erfelijke basis
- Verschillen hersenactiviteit/functie - Afwijking hersenbouw
- Verschillen hersenfuncties
Kenmerken 10% zwakste lezen, schrijven/spellen 10% zwaksten spelling
90% behaalt hogere score
Geen andere verklaring voor slechte prestaties
Kleuters (bv. lager IQ, veelvoudige afwezigheid, slechte instructie)
Objectivering, rijmen, visuele en auditieve discriminatie,
auditieve en visuele analyse, auditieve en visuele Remediëring van min. 3 à 6 maand zorgt niet voor
synthese, onthouden klank-letterkoppeling inhalen achterstand
Eerste leerjaar Kleuters
Problemen vlot leren lezen woorden, blijven /
spellend/radend lezen
Eerste leerjaar
Oudere kinderen Problemen vlot en juist spellen
Traag leestempo, abstracte/niet vertrouwde woorden Foutloos schrijven van (klankzuivere) woorden
blijven moeilijk, problemen begrijpend lezen
Oudere lln
1
, Fouten met onthoudwoorden, in Nederlands en ook heel
veel fouten in vreemde talen
Volwassen Volwassenen
3-4x meer tijd nodig lezen, moeite snel lezen, Moeilijkheden met studeren (onvolledige notities)
achtergrondlawaai, stressituaties, moeite met studeren Moeite met noteren symbolen en vaktermen
vreemde talen Problemen met vreemde talen
Diagnose Kan pas in lager onderwijs Kan pas in lager onderwijs
1. Nagaan hoe vlot lezen 1. Nagaan hoe vlot schrijven/spellen foutloos
2. Nagaan hoe vlot schrijven/spellen 2. Hardnekkig probleem, blijft na remediëring
3. CLB gemotiveerd verslag 3. CLB gemotiveerd verslag
Comorbiditeit (dubbeldiagnose) Meest voorkomende: Meest voorkomende:
- Dyscalculie - Dyscalculie
- ADHD Soms:
- Developmental Coördination Disorder (DCD) - ADHD
- DCD
Hoe vaak komt het voor? Meeste dyslectici problemen met lezen + spellen - 5% van alle kids hebben dyslexie
- 90-95% van alle dyslectici - > jongens dan meisjes
- 5% van alle kinderen - Meeste kids combinatie problemen met lezen én
- > jongens schrijven
- Minderheid heeft enkel spellingsproblemen
(dysorthografie)
Tips voor ouders 1. Helpen begrijpen wat dyslexie is 1. Wees geen tweede leerkracht, maar uitlaatklep
2. Luisteren naar bezorgdheden 2. Help kind begrijpen wat dyslexie/dysorthografie
3. Geen 2de leerkracht is + luister naar bezorgdheden
4. Stel haalbare verwachtingen 3. Stel haalbare verwachtingen en breng begrip op
5. Help het kind plannen 4. Help kind plannen en help structuur aanbrengen
6. Zet in op plezier leren 5. Bevestig dikwijls wat goed gaat (positief
7. Bevestig wat goed gaat bekrachtigen)
2
Wat is…? = Ontwikkelingsstoornis: leerstoornis = Ontwikkelingsstoornis: leerstoornis
Leidt tot problemen lezen en/of spellen Leidt tot spellingsproblemen, wel vlot lezen
- Moeite automatiseren letters, woorden - Maakt deel uit van dyslexie
- Moeite hakken en plakken - Meeste dyslexie, problemen lezen en spellen
- Meer moeite tijdsdruk en taken cognitief erg - Soms alleen problemen spelling = dysorthografie
belastend
Gestoord handschrift = dysgrafie
Oorzaak / ontstaan - Erfelijke basis Oorzaken = dyslexie
- Afwijking hersenbouw - Erfelijke basis
- Verschillen hersenactiviteit/functie - Afwijking hersenbouw
- Verschillen hersenfuncties
Kenmerken 10% zwakste lezen, schrijven/spellen 10% zwaksten spelling
90% behaalt hogere score
Geen andere verklaring voor slechte prestaties
Kleuters (bv. lager IQ, veelvoudige afwezigheid, slechte instructie)
Objectivering, rijmen, visuele en auditieve discriminatie,
auditieve en visuele analyse, auditieve en visuele Remediëring van min. 3 à 6 maand zorgt niet voor
synthese, onthouden klank-letterkoppeling inhalen achterstand
Eerste leerjaar Kleuters
Problemen vlot leren lezen woorden, blijven /
spellend/radend lezen
Eerste leerjaar
Oudere kinderen Problemen vlot en juist spellen
Traag leestempo, abstracte/niet vertrouwde woorden Foutloos schrijven van (klankzuivere) woorden
blijven moeilijk, problemen begrijpend lezen
Oudere lln
1
, Fouten met onthoudwoorden, in Nederlands en ook heel
veel fouten in vreemde talen
Volwassen Volwassenen
3-4x meer tijd nodig lezen, moeite snel lezen, Moeilijkheden met studeren (onvolledige notities)
achtergrondlawaai, stressituaties, moeite met studeren Moeite met noteren symbolen en vaktermen
vreemde talen Problemen met vreemde talen
Diagnose Kan pas in lager onderwijs Kan pas in lager onderwijs
1. Nagaan hoe vlot lezen 1. Nagaan hoe vlot schrijven/spellen foutloos
2. Nagaan hoe vlot schrijven/spellen 2. Hardnekkig probleem, blijft na remediëring
3. CLB gemotiveerd verslag 3. CLB gemotiveerd verslag
Comorbiditeit (dubbeldiagnose) Meest voorkomende: Meest voorkomende:
- Dyscalculie - Dyscalculie
- ADHD Soms:
- Developmental Coördination Disorder (DCD) - ADHD
- DCD
Hoe vaak komt het voor? Meeste dyslectici problemen met lezen + spellen - 5% van alle kids hebben dyslexie
- 90-95% van alle dyslectici - > jongens dan meisjes
- 5% van alle kinderen - Meeste kids combinatie problemen met lezen én
- > jongens schrijven
- Minderheid heeft enkel spellingsproblemen
(dysorthografie)
Tips voor ouders 1. Helpen begrijpen wat dyslexie is 1. Wees geen tweede leerkracht, maar uitlaatklep
2. Luisteren naar bezorgdheden 2. Help kind begrijpen wat dyslexie/dysorthografie
3. Geen 2de leerkracht is + luister naar bezorgdheden
4. Stel haalbare verwachtingen 3. Stel haalbare verwachtingen en breng begrip op
5. Help het kind plannen 4. Help kind plannen en help structuur aanbrengen
6. Zet in op plezier leren 5. Bevestig dikwijls wat goed gaat (positief
7. Bevestig wat goed gaat bekrachtigen)
2
