DE BABY 0-1J
Lichamelijke ontwikkeling Cognitieve ontwikkeling Sociaal-emotionele ontwikkeling
Neonatale levensfase (neonatus) PIAGET: HET DENKEN ① ERIKSON
① Zuiver lichamelijk ① sensomotorische fase 0-2 j vertrouwen wantrouwen
· lichaamsverhouding - enorme groei ® met bewegingen op zintuigelijke ② sociale ontwikkeling
② motorische ontwikkeling prikkels reageren © Hechting
= ongecontroleerd en bewust bewegen reflexen ® cyclus waarnemen & doen Sterke emotionele band met 1 of meerdere
· bestendige reflexen (blijft) : personen waarmee er regelmatige interacties zijn die zorgen voor
· archaïsche reflexen ( gaat weg) 8m Gedra basisvertrouwen in omgeving, zichzelf en andere
intentione
® doel: el g Hechtingstheorie Bowlbly
① Overleven leerproces: Kind gebruikt de verzorger als een "veilige" basis.
② basis voor motorische ontwikkeling · oefening & herhaling 2 componenten:
③ grove motoriek ( liggen ® lopen) · imitaitie · nabijheid (vertrouwen) · exploratie (onderzoeken)
· hoofd ® voeten · aanmoediging 4 soorten hechting
· romp ® ledematen - Intrinsieke ❶ Veilige hechting
Motivati
· foetus ® hoofdje tillen ® - extrinsieke ❷ Onveilige vermijdende hechting
zelfstandige buiklig ® mobiel ® ② communicatieve ontwikkeling ❸ Onveilig-ambivalent hechting/Angstig
Begrijpe
zelfstandig zitten ® sluipen ® n ❹ Gesesorganiseerde hechting / trauma
8m
kruipen ® gewicht kunnen dragen ® stappen ① Voortalige fase - passief ③ Angsten
<
④ Fijne motoriek (knijpen ® manipuleren) scheidingsangst
vuisjes ® gericht grijpen ® ② Voortalige fase - actief angst voor vreemden/onbekende
8m
voorwerp doorgeven ® loslaten x weggooien > Waarnemen ④ Emotionele ontwikkeling
grijpen - complex ® vallen ® pincetgreep · sociale glimlach
⑤ Zintuigelijke ontwikkeling · Fysiologisch
Huilen
vóór geboorte, zintuigen = input · Psychiologisch
informatie – prikkels ⑤ Indentiteitsontwikkling
* onbewust passief · temperament bij geboorte · geen "ik-besef"
® actief gebruiken ⑥ Seksuele ontwikkeling
· zien · horen · ruiken · voelen · Start bij de geboorte · aanraken, knuffelen, lief zijn, …
Doel: gezonde relaties
Verkennen & nieuwsgierigheid naar zichzelf & andere.
Aanraken geslachtsdelen ® toevallig ® fasinerend ® steeds
bewuster
⑦ Spelontwikkeling
· spelen leidt tot leren
· herkennen - vasthouden - voelen - mond
, DE PEUTER 1-3J
Lichamelijke ontwikkeling Cognitieve ontwikkeling Sociaal-emotionele ontwikkeling
① Zuiver lichamelijk ① Het waarnemen ① ERIKSON
• 4 x zijn geboortegewicht • Zintuigen functioneren optimaal Autonomie schaamte/twijfel rechtvaardige opvoeding
• Groei vertraagt na 2 j • Nieuwsgierigheid + concentratie • Is het goed om mezelf te zijn?
• Voltooiing melkgebit = verandering • Ruimte- en tijdsbeleving • Peuter test zijn onafhankelijkheid uit + gaat op onderzoek
eetpatroon o Naar de bakker wandelen doen mijn benen pijn. • Zoekt grenzen op: hoe ver kan ik gaan zondern mijn ouders?
② motorische ontwikkeling • Eigen lichaamsschema • Als dit goed loopt Autonomie
A. Grove motoriek = het besef hebben van je eigen lichaam, bv hoofd ergens in • Over beschermende ouders/onverschillige ouders
Grote exploratiedrang steken en dan vast zitten het is niet goed om mezelf te zijn schaamte
Zorg voor Veiligheid!! ② Het geheugen ② Sociale ontwikkeling
Onuitputtelijke bewegingsdrang Is nog vrij beperkt veel herhaling nodig • Scheidingsangst 17/18M ( terug centraal)
- bewegen en dingen in beweging PIAGET: • Egocentrisme = is het verminderde vermogen om zich in een
brengen ③ Het denken ander of diens standpunten of gevoel te verplaatsen (empathie).
- vaardigheden vergroten A. Sensomotorische fase 0-2J Het gevolg is dat de persoon de eigen visie en belangen centraal
- evenwichtsgevoel Handelend denken. (Weg is weg) stelt en ervan uitgaat dat de eigen visie ook de visie van
B. Fijne motoriek B. Pre-operationele fase 2-7J anderen is
Samenwerking tussen 2 handen Oplossing vinden door middel van inzicht Zich dingen kan - Kan nog niet samenspelen
• Zelfredzaamheid ↗︎ voorstellen - Niet boos worden bij ruzie
Bv: inbeelden
• Cognitieve ontwikkeling: spelen en Kenmerken pre-operationele fase
lievelingskoek
• Relatie met de opvoeder: gebondenheid verzet
bewegen legt de basis van 1. Symboolfunctie ③ Emotionele ontwikkeling
begripsvermogen Denken komt los van practische handelen • Evenwicht gehechtheid en exploratie
③ Zintuigelijke ontwikkeling - Zichbaar in taal, spel en tekeningen • Veilige haven
• Beheersing blaas- en darmfunctie 2. Egocentrisme : goed kennen!!! • Peuter ziet beperkt oorzaak en gevolg blijft rustig bij gevaar
• Lichamelijke rijpheid vereist Kijkt, voelt, denkt vanuit zichzelf • Emoties reguleren
• 3.5j – 4 j overdag droog - Kunnen zienswijze, gevoelens of gedachten van een ander niet - Emoties erkennen en benoemen -Begrens ongepast gedrag
• Bedplassen ( na 5 jaar) overnemen - Voorleven (modelling) -sorry
3. Ordenen
• Medisch maatschappij Oog voor detail, gelijkenissen
④ Identiteitsontwikkeling
Ontluiken van zelfbewustzijn, ik-besef
(bv droog voor het naar het school te Hoofdkleuren • Exploratie bewust afzonderlijk bestaan = angstige ontdekking
gaan 4. Conservatie = begrijpen dat hoeveelheid hetzelfde blijft • Individuatieproces, proces van ik-besef
wanneer vorm verandert (bv oefening glazen) • Piek van aanhankelijkheid : 17/18m helpt een kind zelfstandig
Moeilijk voor de peuter!!!! worden
C. Fantasiedenken: • Zelfbewuste emoties: schaamte, trots, jaloezie, verlegenheid
• Probeert de wereld betekenis te geven Beginnende koppigheid
• Onvoldoende kennis word ingevuld
koppigheid = ontwikkeling
Anderhalf jaar : ‘ikke ZELF doen’!
door fantasie Enorme driftbuien mogelijk zelfstandigheid
• Angst ⑤ Morele ontwikkeling
Leerproces: Fase Leeftijd Wat
• Trial & error Pre- Peuters Gehoorzaamheid en straf
• Versterking & verzwakking van gedrag conventioneel Kleuters Eigen belang en beloning
• Modelleren en imitatie niveau
Communicatieve ontwikkeling Kohlberg
Eerste talige periode (12 maanden) • Exploratie botsing met regels consequent
• Verband tussen klang en begrip • 10m: schrikken handelen
• 1 woord ganse zin (letten op intonatie & context • 1 j: verbod koppelen aan personen herhalen
Tweewoordzin (18 maanden) • Ontwikkeling van geweten = lang proces
Taal wordt echte communicatie ⑥ Seksuele ontwikkeling
Meerwoordzin (24 maanden) • Meer en meer bewust van eigen lichaam
• Ingewikkelde mededelingen • Nieuwsgierig naar eigen lichaam + mama+papa
• Bed monologen • Aanraken van eigen geslachtsdelen
• Uitbreiding woordenschat (taalverwerving) • Vieze-woorden-fase
• Overgang differentitatiefase rond 2.5 MAAR grote individuele • Je peuter knuffelen en aanraken veiligheid
verschillen ⑦ Spelontwikkeling
Bewegingsspel Sensopathisch spel - destructief spel
Beginnend constructiespel Imitatiespel
Lichamelijke ontwikkeling Cognitieve ontwikkeling Sociaal-emotionele ontwikkeling
Neonatale levensfase (neonatus) PIAGET: HET DENKEN ① ERIKSON
① Zuiver lichamelijk ① sensomotorische fase 0-2 j vertrouwen wantrouwen
· lichaamsverhouding - enorme groei ® met bewegingen op zintuigelijke ② sociale ontwikkeling
② motorische ontwikkeling prikkels reageren © Hechting
= ongecontroleerd en bewust bewegen reflexen ® cyclus waarnemen & doen Sterke emotionele band met 1 of meerdere
· bestendige reflexen (blijft) : personen waarmee er regelmatige interacties zijn die zorgen voor
· archaïsche reflexen ( gaat weg) 8m Gedra basisvertrouwen in omgeving, zichzelf en andere
intentione
® doel: el g Hechtingstheorie Bowlbly
① Overleven leerproces: Kind gebruikt de verzorger als een "veilige" basis.
② basis voor motorische ontwikkeling · oefening & herhaling 2 componenten:
③ grove motoriek ( liggen ® lopen) · imitaitie · nabijheid (vertrouwen) · exploratie (onderzoeken)
· hoofd ® voeten · aanmoediging 4 soorten hechting
· romp ® ledematen - Intrinsieke ❶ Veilige hechting
Motivati
· foetus ® hoofdje tillen ® - extrinsieke ❷ Onveilige vermijdende hechting
zelfstandige buiklig ® mobiel ® ② communicatieve ontwikkeling ❸ Onveilig-ambivalent hechting/Angstig
Begrijpe
zelfstandig zitten ® sluipen ® n ❹ Gesesorganiseerde hechting / trauma
8m
kruipen ® gewicht kunnen dragen ® stappen ① Voortalige fase - passief ③ Angsten
<
④ Fijne motoriek (knijpen ® manipuleren) scheidingsangst
vuisjes ® gericht grijpen ® ② Voortalige fase - actief angst voor vreemden/onbekende
8m
voorwerp doorgeven ® loslaten x weggooien > Waarnemen ④ Emotionele ontwikkeling
grijpen - complex ® vallen ® pincetgreep · sociale glimlach
⑤ Zintuigelijke ontwikkeling · Fysiologisch
Huilen
vóór geboorte, zintuigen = input · Psychiologisch
informatie – prikkels ⑤ Indentiteitsontwikkling
* onbewust passief · temperament bij geboorte · geen "ik-besef"
® actief gebruiken ⑥ Seksuele ontwikkeling
· zien · horen · ruiken · voelen · Start bij de geboorte · aanraken, knuffelen, lief zijn, …
Doel: gezonde relaties
Verkennen & nieuwsgierigheid naar zichzelf & andere.
Aanraken geslachtsdelen ® toevallig ® fasinerend ® steeds
bewuster
⑦ Spelontwikkeling
· spelen leidt tot leren
· herkennen - vasthouden - voelen - mond
, DE PEUTER 1-3J
Lichamelijke ontwikkeling Cognitieve ontwikkeling Sociaal-emotionele ontwikkeling
① Zuiver lichamelijk ① Het waarnemen ① ERIKSON
• 4 x zijn geboortegewicht • Zintuigen functioneren optimaal Autonomie schaamte/twijfel rechtvaardige opvoeding
• Groei vertraagt na 2 j • Nieuwsgierigheid + concentratie • Is het goed om mezelf te zijn?
• Voltooiing melkgebit = verandering • Ruimte- en tijdsbeleving • Peuter test zijn onafhankelijkheid uit + gaat op onderzoek
eetpatroon o Naar de bakker wandelen doen mijn benen pijn. • Zoekt grenzen op: hoe ver kan ik gaan zondern mijn ouders?
② motorische ontwikkeling • Eigen lichaamsschema • Als dit goed loopt Autonomie
A. Grove motoriek = het besef hebben van je eigen lichaam, bv hoofd ergens in • Over beschermende ouders/onverschillige ouders
Grote exploratiedrang steken en dan vast zitten het is niet goed om mezelf te zijn schaamte
Zorg voor Veiligheid!! ② Het geheugen ② Sociale ontwikkeling
Onuitputtelijke bewegingsdrang Is nog vrij beperkt veel herhaling nodig • Scheidingsangst 17/18M ( terug centraal)
- bewegen en dingen in beweging PIAGET: • Egocentrisme = is het verminderde vermogen om zich in een
brengen ③ Het denken ander of diens standpunten of gevoel te verplaatsen (empathie).
- vaardigheden vergroten A. Sensomotorische fase 0-2J Het gevolg is dat de persoon de eigen visie en belangen centraal
- evenwichtsgevoel Handelend denken. (Weg is weg) stelt en ervan uitgaat dat de eigen visie ook de visie van
B. Fijne motoriek B. Pre-operationele fase 2-7J anderen is
Samenwerking tussen 2 handen Oplossing vinden door middel van inzicht Zich dingen kan - Kan nog niet samenspelen
• Zelfredzaamheid ↗︎ voorstellen - Niet boos worden bij ruzie
Bv: inbeelden
• Cognitieve ontwikkeling: spelen en Kenmerken pre-operationele fase
lievelingskoek
• Relatie met de opvoeder: gebondenheid verzet
bewegen legt de basis van 1. Symboolfunctie ③ Emotionele ontwikkeling
begripsvermogen Denken komt los van practische handelen • Evenwicht gehechtheid en exploratie
③ Zintuigelijke ontwikkeling - Zichbaar in taal, spel en tekeningen • Veilige haven
• Beheersing blaas- en darmfunctie 2. Egocentrisme : goed kennen!!! • Peuter ziet beperkt oorzaak en gevolg blijft rustig bij gevaar
• Lichamelijke rijpheid vereist Kijkt, voelt, denkt vanuit zichzelf • Emoties reguleren
• 3.5j – 4 j overdag droog - Kunnen zienswijze, gevoelens of gedachten van een ander niet - Emoties erkennen en benoemen -Begrens ongepast gedrag
• Bedplassen ( na 5 jaar) overnemen - Voorleven (modelling) -sorry
3. Ordenen
• Medisch maatschappij Oog voor detail, gelijkenissen
④ Identiteitsontwikkeling
Ontluiken van zelfbewustzijn, ik-besef
(bv droog voor het naar het school te Hoofdkleuren • Exploratie bewust afzonderlijk bestaan = angstige ontdekking
gaan 4. Conservatie = begrijpen dat hoeveelheid hetzelfde blijft • Individuatieproces, proces van ik-besef
wanneer vorm verandert (bv oefening glazen) • Piek van aanhankelijkheid : 17/18m helpt een kind zelfstandig
Moeilijk voor de peuter!!!! worden
C. Fantasiedenken: • Zelfbewuste emoties: schaamte, trots, jaloezie, verlegenheid
• Probeert de wereld betekenis te geven Beginnende koppigheid
• Onvoldoende kennis word ingevuld
koppigheid = ontwikkeling
Anderhalf jaar : ‘ikke ZELF doen’!
door fantasie Enorme driftbuien mogelijk zelfstandigheid
• Angst ⑤ Morele ontwikkeling
Leerproces: Fase Leeftijd Wat
• Trial & error Pre- Peuters Gehoorzaamheid en straf
• Versterking & verzwakking van gedrag conventioneel Kleuters Eigen belang en beloning
• Modelleren en imitatie niveau
Communicatieve ontwikkeling Kohlberg
Eerste talige periode (12 maanden) • Exploratie botsing met regels consequent
• Verband tussen klang en begrip • 10m: schrikken handelen
• 1 woord ganse zin (letten op intonatie & context • 1 j: verbod koppelen aan personen herhalen
Tweewoordzin (18 maanden) • Ontwikkeling van geweten = lang proces
Taal wordt echte communicatie ⑥ Seksuele ontwikkeling
Meerwoordzin (24 maanden) • Meer en meer bewust van eigen lichaam
• Ingewikkelde mededelingen • Nieuwsgierig naar eigen lichaam + mama+papa
• Bed monologen • Aanraken van eigen geslachtsdelen
• Uitbreiding woordenschat (taalverwerving) • Vieze-woorden-fase
• Overgang differentitatiefase rond 2.5 MAAR grote individuele • Je peuter knuffelen en aanraken veiligheid
verschillen ⑦ Spelontwikkeling
Bewegingsspel Sensopathisch spel - destructief spel
Beginnend constructiespel Imitatiespel
