2025-2026
KU LEUVEN
INTERNATIONALE
ORGANISATIE
Samenvatting lescolleges Edith Drieskens
,Internationale organisatie
[S0A57a]
Internationale organisatie
Docent: Edith Drieskens
Studiemateriaal:
- Handboek in readervorm te koop bij Politika cursusdienst
- Slides en opnames beschikbaar via Toledo
Inhoud
Basisconcepten................................................................................................................... 5
Basisconcept 1: Soevereiniteit........................................................................................5
Basisconcept 2: Intergouvernementele Organisatie (IGO)...............................................5
Basisconcept 3: Liberale Intergouvernementele Orde (LIO).............................................7
Basisconcept 4: Global governance (“wereldbestuur”)....................................................8
Basisconcept 5: Globalisering.......................................................................................... 9
Basisconcept 6: Regime complexen................................................................................9
Basisconcept 7: Politisering........................................................................................... 10
Oorsprong en evolutie van internationale organisaties.....................................................10
Afspraken en suggesties................................................................................................... 13
Verenigde Naties............................................................................................................... 14
Doelstellingen en principes........................................................................................... 14
Falkland-dossier: Groot-Brittannië vs. Argentinië........................................................14
Chagos-dossier: Groot-Brittannië vs. Mauritius..........................................................15
VN: Lidmaatschap......................................................................................................... 16
Procedure................................................................................................................... 17
Dekolonisatie............................................................................................................. 17
Waarnemer/Palestijnse Staat/Heilige Stoel.................................................................17
Palestina als mandaatgebied en erkenning................................................................18
VN Hoofdorgaan 1: Algemene Vergadering (AV)............................................................19
Positieve kijk op AV.................................................................................................... 20
Negatieve kijk op AV.................................................................................................. 20
Functies AV................................................................................................................ 21
VN Hoofdorgaan 2: Veiligheidsraad (VR)........................................................................22
Positieve kijk op VR.................................................................................................... 22
Negatieve kijk op VR.................................................................................................. 23
Lidmaatschap & werking............................................................................................ 23
Hervorming?.............................................................................................................. 24
Macht en functies....................................................................................................... 24
Vredeshandhaving/peacekeeping (zie gastles)..........................................................25
Sancties (restrictieve bepalingen)..............................................................................26
Koloniaal verleden België.............................................................................................. 27
1
,Internationale organisatie
[S0A57a]
Rwanda 1994............................................................................................................. 28
VN Hoofdorgaan 3: Trustschapsraad..............................................................................29
VN Hoofdorgaan 4: Secretariaat....................................................................................29
VN Hoofdorgaan 5: Internationaal Gerechtshof (ICJ)......................................................30
Functie 1: contentious cases......................................................................................31
Functie 2: advisory proceedings.................................................................................31
VN Hoofdorgaan 6: Economische en Sociale Raad (ECOSOC)........................................31
Congo-crisis 1960-61........................................................................................................ 32
Korte samenvatting....................................................................................................... 32
Wie was Lumumba?....................................................................................................... 33
Congo in 1960............................................................................................................... 33
Veertig jaar schaduw..................................................................................................... 33
Congo onafhankelijk...................................................................................................... 33
Begin van de Congo-crisis............................................................................................. 34
Internationale verhoudingen zomer 1960......................................................................35
Breuk Lumumba-Hammarskjold....................................................................................35
VN-beleid....................................................................................................................... 36
VN onder vuur............................................................................................................... 36
Strijd in de VN............................................................................................................... 37
1 december 1960: Arrestatie van Lumumba.................................................................37
De Congolese burgeroorlog........................................................................................... 37
17 januari 1961: Lumumba vermoord...........................................................................37
13 februari 1961: Lumumbashi.....................................................................................37
Tot slot + vragen........................................................................................................... 38
Vredeshandhaving/peacekeeping.....................................................................................38
Korte samenvatting....................................................................................................... 38
Cijfers: operaties en budget.......................................................................................... 39
Manschappen & budget............................................................................................. 39
Dynamische realiteit: dubbele verandering...................................................................40
Dubbele verandering: troepenleveranciers (TCC) en taken........................................40
Complexe besluitvorming: VR-mandaat in context........................................................42
Hervorming: C34 en actuele uitdagingen......................................................................43
Internationaal Monetair Fonds (IMF)..................................................................................44
Bretton Woods conferentie (1944).................................................................................44
IMF................................................................................................................................ 45
Functies..................................................................................................................... 46
Lidmaatschap en bijdragen........................................................................................46
Werking...................................................................................................................... 46
Activiteiten................................................................................................................. 48
WTO & UNCTAD................................................................................................................ 50
2
,Internationale organisatie
[S0A57a]
Inleiding/context............................................................................................................ 50
World Trade Organization (WTO)...................................................................................51
Oprichting WTO.......................................................................................................... 51
WTO onder druk......................................................................................................... 52
Functies..................................................................................................................... 53
Disputen binnen WTO................................................................................................ 55
United Nations Conference on Trade and Development (UNCTAD)................................56
Groepen (BRICS, G-groepen, contactgroepen)..................................................................56
BRICS............................................................................................................................ 57
De zoektocht naar een multipolaire wereld...................................................................57
Wat is multilateralisme en hoe passen groepen daarin?................................................58
G-groepen (G7/8, G20).................................................................................................. 59
G7/8........................................................................................................................... 60
G20............................................................................................................................ 60
Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO).................................................................62
Achtergrondconcepten: interne & externe regionalisering............................................62
NAVO............................................................................................................................. 62
Historiek..................................................................................................................... 63
Functies..................................................................................................................... 64
Hervorming................................................................................................................ 66
Lidmaatschap............................................................................................................ 66
Bijdragen................................................................................................................... 67
Afrika................................................................................................................................ 67
Afrikaanse Unie (AU)...................................................................................................... 68
Dossier: Westelijke Sahara............................................................................................ 69
Dossier: Soedan/Zuid-Soedan........................................................................................ 71
Peacebuilding (Commission).......................................................................................... 73
Amerika en poolgebieden................................................................................................. 73
Regionale organisatie in Amerika..................................................................................73
Historiek..................................................................................................................... 74
Organisatie voor Amerikaanse Staten (OAS)..............................................................74
Inheemse volkeren........................................................................................................ 76
Regionale organisatie in de Poolgebieden.....................................................................77
Zuidpool/Antarctica.................................................................................................... 77
Noordpool/Arctica (Arctische Raad)............................................................................77
Azië................................................................................................................................... 79
Association of South East Asian Nations (ASEAN)..........................................................80
Eilandenkwestie......................................................................................................... 80
Chinese soevereiniteitskwestie.....................................................................................81
Taiwan........................................................................................................................ 81
3
,Internationale organisatie
[S0A57a]
Hongkong en Macau.................................................................................................. 81
Belt and Road Initiative................................................................................................. 82
Wereldgezondheidsorganisatie (WHO)..........................................................................83
Azië (SCO) & Arabische wereld (AL)..................................................................................84
Regionale organisatie in Azië......................................................................................... 84
Shanghai Cooperation Organization (SCO).................................................................84
Commonwealth of Independent States (CIS)..............................................................85
Collective Security Treaty Organization (CSTO)..........................................................85
Eurasian (Economic) Union (EAEU)............................................................................85
Regionale organisatie in de Arabische wereld (en daarbuiten)......................................86
Arabische Liga (AL).................................................................................................... 86
Gulf Cooperation Council (GCC).................................................................................87
Organisation of Islamic Countries (OIC)......................................................................87
Tricontinentalisme: NAM en G77....................................................................................87
Examen............................................................................................................................. 88
4
,Internationale organisatie
[S0A57a]
Les 1 (22/09)
Wereld van internationale politiek wordt uitgelegd aan de hand van 7 basisconcepten en
6 hoofdorganen
Basisconcepten
= hoekstenen van internationale politiek
Basisconcept 1: Soevereiniteit
Symbool:
Britse Rijksappel/Sovereign’s Orb = symbool soevereiniteit → overdracht =
macht & verantwoordelijkheid overdragen
Appel wordt kleiner → territoriale afname Britse rijk (King Charles heeft kleinere
appel dan voorouders)
Etymologie:
Souveraineté (Frans) → Superanus (Latijn) = hoogste gezag
Wat betekent het?
Exclusieve beslissingsmacht binnen eigen grondgebied
Zelfbeschikking: = recht v/e bestuursorgaan om het hoogste gezag uit te
oefenen zonder dat verantwoording is verschuldigd aan een ander orgaan
o Hoogste gezag = staat (of staatshoofd)
Brits koloniaal verleden:
Hoogtepunt: na WOI → “Britannia rules the waves” (ondanks dekolonisatie
Australië)
Andere koloniale machten: Spanje, Portugal, Frankrijk, Nederland
2 restanten:
1. Britse Overzeese Gebieden → waar Britse soevereiniteit blijft (vooral
kleine eilandjes)
2. Commonwealth → geen Britse soevereiniteit (grote landen bv.
Australië)
Uitzondering: Realms
Commonwealth of Nations:
Internationale organisatie (IGO) met 56 leden
Lidstaten = voormalige Britse kolonies
Samenwerking met focus: taal, cultuur, sport, economie
Heropleving bij Brexit ‘Global Britain’
Tip: The Crown (serie) + www.thecommonwealth.org
Basisconcept 2: Intergouvernementele Organisatie
(IGO)
Definitie internationale/gouvernementele organisatie (wetenschappelijk):
“organizations that include at least three states as members, have activities in several
states, and are created through a formal intergovernmental agreement such as a treaty,
charter or statute.”
3 criteria:
5
,Internationale organisatie
[S0A57a]
1. Minstens 3 lidstaten
2. Activiteiten in meerdere staten
3. Formeel akkoord op papier
Aantal IGOs:
Meer dan 260 wereldwijd
Veel jong, klein & Europees
Helft functioneert niet (→ zombie-organisaties)
In deze cursus:
Deel 1: universele organisaties (bv. VN, WHO)
Deel 2: regionale organisaties (bv. EU, AU)
Analyse via ‘verwachtingsmanagement’:
Oprichtingsverdrag (mandaat) = toetssteen
Grote verwachtingen grote teleurstelling
Kritisch maar realistisch: geen onmogelijke verwachtingen (bv. "koe legt geen
eieren")
Slide 32 - Symbolisch kunstwerk:
Van ellende naar welvaart → vaak te vinden in hoofdkwartieren van IGO’s
Waarom hoge verwachtingen voor VN?
VN = veel verschillende organen (‘lappendeken’)
o Belangrijk: begrijpen hoe VN is opgebouwd → geen monoliet
VN = wereld van staten, via delegatie
6 sterktes IGO's (zoals VN):
1. Agendasetting
2. Ideeën verspreiden
3. Data verzamelen/verspreiden
4. Doelen stellen/monitoren
5. Hervormingen doorvoeren
6. Nieuwe vormen van bestuur ontwikkelen
6 zwakke punten:
1. Interne conflicten staten aanpakken (bv. Palestina, IS)
2. Internationale regels afdwingen
3. Veel actoren coördineren
4. Snel reageren op crisissen
5. Lange termijn projecten beheren
6. Werken voor brede, abstracte doelen
Wat is een staat?
Definitie Montevideo Conventie (1933): “The state as a person of international law should
possess the following qualifications: a permanent population; a defined territory;
government; and the capacity to enter into relations with the other states.”
Een staat heeft:
1. Permanente bevolking
2. Afgebakend grondgebied
3. Regering
4. Capaciteit tot internationale relaties
6
, Internationale organisatie
[S0A57a]
Discussievoorbeeld: Palestina
Voldoet deels aan criteria → discussie over erkenning
Belgische MR: wil voorwaardelijke erkenning voor Palestina
Staat als constructie (Westfaalse systeem, 1648):
Idee van soevereine staten = Europees product
Niet universeel: andere regio’s kenden andere vormen (kalifaten, sultanaten,
emiraten)
Voorbeeld: Islamitische Staat (IS):
Claimt kalifaat én staat te zijn → paradox
o Kalifaat: reactie tegen Westers staatsmodel (en opgelegde grenzen)
o Staat: IS wil prestige/erkenning in internationaal systeem
Kalifaat Staat
Leider: Kalief (opvolger van de profeet Leider: president, koning…
Mohammed) afhankelijk van de staatsvorm
Basis: religieuze grondslag en recht op Basis: algemene wetten en internationaal
politieke erfenis van de profeet Mohammed erkende grenzen
Doel: eenheid van de ummah Doel: Soevereiniteit en bestuur over een
(moslimgemeenschap) symboliseren en bepaald grondgebied
behouden
Basisconcept 3: Liberale Intergouvernementele Orde
(LIO)
Wereldorde op basis van:
Regels (rule-based)
Na WOII, o.l.v. VS
Doel: vrede + welvaart
Grondslag: liberale ideeën (politiek & economisch)
Samenwerking via multilaterale organisaties
Geen zwart-witverhaal:
LIO ≠ absoluut model
Variaties mogelijk (3 versies, slide 45)
LIO staat 2x onder druk (EXAMENVRAAG 2025)
1. Dubbele contestatie (bestrijding):
Van buitenaf:
o Vb. Poetin & Modi → alternatieve orde via Shanghai Cooperation
Organisation
o Multipolariteit als mantra: meer representatieve bestaande
organisaties, dus hervorming & eigen organisaties
Van binnenuit:
o Vb. Trump → terugtrekking uit akkoorden, ondermijning samenwerking
2. Besluitvorming via regime complexen (basisconcept 6)
Waarom olifant VN en de ‘Africa Shift’:
Organen verhuizen naar goedkopere regio’s (vb. Kenia)
7
KU LEUVEN
INTERNATIONALE
ORGANISATIE
Samenvatting lescolleges Edith Drieskens
,Internationale organisatie
[S0A57a]
Internationale organisatie
Docent: Edith Drieskens
Studiemateriaal:
- Handboek in readervorm te koop bij Politika cursusdienst
- Slides en opnames beschikbaar via Toledo
Inhoud
Basisconcepten................................................................................................................... 5
Basisconcept 1: Soevereiniteit........................................................................................5
Basisconcept 2: Intergouvernementele Organisatie (IGO)...............................................5
Basisconcept 3: Liberale Intergouvernementele Orde (LIO).............................................7
Basisconcept 4: Global governance (“wereldbestuur”)....................................................8
Basisconcept 5: Globalisering.......................................................................................... 9
Basisconcept 6: Regime complexen................................................................................9
Basisconcept 7: Politisering........................................................................................... 10
Oorsprong en evolutie van internationale organisaties.....................................................10
Afspraken en suggesties................................................................................................... 13
Verenigde Naties............................................................................................................... 14
Doelstellingen en principes........................................................................................... 14
Falkland-dossier: Groot-Brittannië vs. Argentinië........................................................14
Chagos-dossier: Groot-Brittannië vs. Mauritius..........................................................15
VN: Lidmaatschap......................................................................................................... 16
Procedure................................................................................................................... 17
Dekolonisatie............................................................................................................. 17
Waarnemer/Palestijnse Staat/Heilige Stoel.................................................................17
Palestina als mandaatgebied en erkenning................................................................18
VN Hoofdorgaan 1: Algemene Vergadering (AV)............................................................19
Positieve kijk op AV.................................................................................................... 20
Negatieve kijk op AV.................................................................................................. 20
Functies AV................................................................................................................ 21
VN Hoofdorgaan 2: Veiligheidsraad (VR)........................................................................22
Positieve kijk op VR.................................................................................................... 22
Negatieve kijk op VR.................................................................................................. 23
Lidmaatschap & werking............................................................................................ 23
Hervorming?.............................................................................................................. 24
Macht en functies....................................................................................................... 24
Vredeshandhaving/peacekeeping (zie gastles)..........................................................25
Sancties (restrictieve bepalingen)..............................................................................26
Koloniaal verleden België.............................................................................................. 27
1
,Internationale organisatie
[S0A57a]
Rwanda 1994............................................................................................................. 28
VN Hoofdorgaan 3: Trustschapsraad..............................................................................29
VN Hoofdorgaan 4: Secretariaat....................................................................................29
VN Hoofdorgaan 5: Internationaal Gerechtshof (ICJ)......................................................30
Functie 1: contentious cases......................................................................................31
Functie 2: advisory proceedings.................................................................................31
VN Hoofdorgaan 6: Economische en Sociale Raad (ECOSOC)........................................31
Congo-crisis 1960-61........................................................................................................ 32
Korte samenvatting....................................................................................................... 32
Wie was Lumumba?....................................................................................................... 33
Congo in 1960............................................................................................................... 33
Veertig jaar schaduw..................................................................................................... 33
Congo onafhankelijk...................................................................................................... 33
Begin van de Congo-crisis............................................................................................. 34
Internationale verhoudingen zomer 1960......................................................................35
Breuk Lumumba-Hammarskjold....................................................................................35
VN-beleid....................................................................................................................... 36
VN onder vuur............................................................................................................... 36
Strijd in de VN............................................................................................................... 37
1 december 1960: Arrestatie van Lumumba.................................................................37
De Congolese burgeroorlog........................................................................................... 37
17 januari 1961: Lumumba vermoord...........................................................................37
13 februari 1961: Lumumbashi.....................................................................................37
Tot slot + vragen........................................................................................................... 38
Vredeshandhaving/peacekeeping.....................................................................................38
Korte samenvatting....................................................................................................... 38
Cijfers: operaties en budget.......................................................................................... 39
Manschappen & budget............................................................................................. 39
Dynamische realiteit: dubbele verandering...................................................................40
Dubbele verandering: troepenleveranciers (TCC) en taken........................................40
Complexe besluitvorming: VR-mandaat in context........................................................42
Hervorming: C34 en actuele uitdagingen......................................................................43
Internationaal Monetair Fonds (IMF)..................................................................................44
Bretton Woods conferentie (1944).................................................................................44
IMF................................................................................................................................ 45
Functies..................................................................................................................... 46
Lidmaatschap en bijdragen........................................................................................46
Werking...................................................................................................................... 46
Activiteiten................................................................................................................. 48
WTO & UNCTAD................................................................................................................ 50
2
,Internationale organisatie
[S0A57a]
Inleiding/context............................................................................................................ 50
World Trade Organization (WTO)...................................................................................51
Oprichting WTO.......................................................................................................... 51
WTO onder druk......................................................................................................... 52
Functies..................................................................................................................... 53
Disputen binnen WTO................................................................................................ 55
United Nations Conference on Trade and Development (UNCTAD)................................56
Groepen (BRICS, G-groepen, contactgroepen)..................................................................56
BRICS............................................................................................................................ 57
De zoektocht naar een multipolaire wereld...................................................................57
Wat is multilateralisme en hoe passen groepen daarin?................................................58
G-groepen (G7/8, G20).................................................................................................. 59
G7/8........................................................................................................................... 60
G20............................................................................................................................ 60
Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO).................................................................62
Achtergrondconcepten: interne & externe regionalisering............................................62
NAVO............................................................................................................................. 62
Historiek..................................................................................................................... 63
Functies..................................................................................................................... 64
Hervorming................................................................................................................ 66
Lidmaatschap............................................................................................................ 66
Bijdragen................................................................................................................... 67
Afrika................................................................................................................................ 67
Afrikaanse Unie (AU)...................................................................................................... 68
Dossier: Westelijke Sahara............................................................................................ 69
Dossier: Soedan/Zuid-Soedan........................................................................................ 71
Peacebuilding (Commission).......................................................................................... 73
Amerika en poolgebieden................................................................................................. 73
Regionale organisatie in Amerika..................................................................................73
Historiek..................................................................................................................... 74
Organisatie voor Amerikaanse Staten (OAS)..............................................................74
Inheemse volkeren........................................................................................................ 76
Regionale organisatie in de Poolgebieden.....................................................................77
Zuidpool/Antarctica.................................................................................................... 77
Noordpool/Arctica (Arctische Raad)............................................................................77
Azië................................................................................................................................... 79
Association of South East Asian Nations (ASEAN)..........................................................80
Eilandenkwestie......................................................................................................... 80
Chinese soevereiniteitskwestie.....................................................................................81
Taiwan........................................................................................................................ 81
3
,Internationale organisatie
[S0A57a]
Hongkong en Macau.................................................................................................. 81
Belt and Road Initiative................................................................................................. 82
Wereldgezondheidsorganisatie (WHO)..........................................................................83
Azië (SCO) & Arabische wereld (AL)..................................................................................84
Regionale organisatie in Azië......................................................................................... 84
Shanghai Cooperation Organization (SCO).................................................................84
Commonwealth of Independent States (CIS)..............................................................85
Collective Security Treaty Organization (CSTO)..........................................................85
Eurasian (Economic) Union (EAEU)............................................................................85
Regionale organisatie in de Arabische wereld (en daarbuiten)......................................86
Arabische Liga (AL).................................................................................................... 86
Gulf Cooperation Council (GCC).................................................................................87
Organisation of Islamic Countries (OIC)......................................................................87
Tricontinentalisme: NAM en G77....................................................................................87
Examen............................................................................................................................. 88
4
,Internationale organisatie
[S0A57a]
Les 1 (22/09)
Wereld van internationale politiek wordt uitgelegd aan de hand van 7 basisconcepten en
6 hoofdorganen
Basisconcepten
= hoekstenen van internationale politiek
Basisconcept 1: Soevereiniteit
Symbool:
Britse Rijksappel/Sovereign’s Orb = symbool soevereiniteit → overdracht =
macht & verantwoordelijkheid overdragen
Appel wordt kleiner → territoriale afname Britse rijk (King Charles heeft kleinere
appel dan voorouders)
Etymologie:
Souveraineté (Frans) → Superanus (Latijn) = hoogste gezag
Wat betekent het?
Exclusieve beslissingsmacht binnen eigen grondgebied
Zelfbeschikking: = recht v/e bestuursorgaan om het hoogste gezag uit te
oefenen zonder dat verantwoording is verschuldigd aan een ander orgaan
o Hoogste gezag = staat (of staatshoofd)
Brits koloniaal verleden:
Hoogtepunt: na WOI → “Britannia rules the waves” (ondanks dekolonisatie
Australië)
Andere koloniale machten: Spanje, Portugal, Frankrijk, Nederland
2 restanten:
1. Britse Overzeese Gebieden → waar Britse soevereiniteit blijft (vooral
kleine eilandjes)
2. Commonwealth → geen Britse soevereiniteit (grote landen bv.
Australië)
Uitzondering: Realms
Commonwealth of Nations:
Internationale organisatie (IGO) met 56 leden
Lidstaten = voormalige Britse kolonies
Samenwerking met focus: taal, cultuur, sport, economie
Heropleving bij Brexit ‘Global Britain’
Tip: The Crown (serie) + www.thecommonwealth.org
Basisconcept 2: Intergouvernementele Organisatie
(IGO)
Definitie internationale/gouvernementele organisatie (wetenschappelijk):
“organizations that include at least three states as members, have activities in several
states, and are created through a formal intergovernmental agreement such as a treaty,
charter or statute.”
3 criteria:
5
,Internationale organisatie
[S0A57a]
1. Minstens 3 lidstaten
2. Activiteiten in meerdere staten
3. Formeel akkoord op papier
Aantal IGOs:
Meer dan 260 wereldwijd
Veel jong, klein & Europees
Helft functioneert niet (→ zombie-organisaties)
In deze cursus:
Deel 1: universele organisaties (bv. VN, WHO)
Deel 2: regionale organisaties (bv. EU, AU)
Analyse via ‘verwachtingsmanagement’:
Oprichtingsverdrag (mandaat) = toetssteen
Grote verwachtingen grote teleurstelling
Kritisch maar realistisch: geen onmogelijke verwachtingen (bv. "koe legt geen
eieren")
Slide 32 - Symbolisch kunstwerk:
Van ellende naar welvaart → vaak te vinden in hoofdkwartieren van IGO’s
Waarom hoge verwachtingen voor VN?
VN = veel verschillende organen (‘lappendeken’)
o Belangrijk: begrijpen hoe VN is opgebouwd → geen monoliet
VN = wereld van staten, via delegatie
6 sterktes IGO's (zoals VN):
1. Agendasetting
2. Ideeën verspreiden
3. Data verzamelen/verspreiden
4. Doelen stellen/monitoren
5. Hervormingen doorvoeren
6. Nieuwe vormen van bestuur ontwikkelen
6 zwakke punten:
1. Interne conflicten staten aanpakken (bv. Palestina, IS)
2. Internationale regels afdwingen
3. Veel actoren coördineren
4. Snel reageren op crisissen
5. Lange termijn projecten beheren
6. Werken voor brede, abstracte doelen
Wat is een staat?
Definitie Montevideo Conventie (1933): “The state as a person of international law should
possess the following qualifications: a permanent population; a defined territory;
government; and the capacity to enter into relations with the other states.”
Een staat heeft:
1. Permanente bevolking
2. Afgebakend grondgebied
3. Regering
4. Capaciteit tot internationale relaties
6
, Internationale organisatie
[S0A57a]
Discussievoorbeeld: Palestina
Voldoet deels aan criteria → discussie over erkenning
Belgische MR: wil voorwaardelijke erkenning voor Palestina
Staat als constructie (Westfaalse systeem, 1648):
Idee van soevereine staten = Europees product
Niet universeel: andere regio’s kenden andere vormen (kalifaten, sultanaten,
emiraten)
Voorbeeld: Islamitische Staat (IS):
Claimt kalifaat én staat te zijn → paradox
o Kalifaat: reactie tegen Westers staatsmodel (en opgelegde grenzen)
o Staat: IS wil prestige/erkenning in internationaal systeem
Kalifaat Staat
Leider: Kalief (opvolger van de profeet Leider: president, koning…
Mohammed) afhankelijk van de staatsvorm
Basis: religieuze grondslag en recht op Basis: algemene wetten en internationaal
politieke erfenis van de profeet Mohammed erkende grenzen
Doel: eenheid van de ummah Doel: Soevereiniteit en bestuur over een
(moslimgemeenschap) symboliseren en bepaald grondgebied
behouden
Basisconcept 3: Liberale Intergouvernementele Orde
(LIO)
Wereldorde op basis van:
Regels (rule-based)
Na WOII, o.l.v. VS
Doel: vrede + welvaart
Grondslag: liberale ideeën (politiek & economisch)
Samenwerking via multilaterale organisaties
Geen zwart-witverhaal:
LIO ≠ absoluut model
Variaties mogelijk (3 versies, slide 45)
LIO staat 2x onder druk (EXAMENVRAAG 2025)
1. Dubbele contestatie (bestrijding):
Van buitenaf:
o Vb. Poetin & Modi → alternatieve orde via Shanghai Cooperation
Organisation
o Multipolariteit als mantra: meer representatieve bestaande
organisaties, dus hervorming & eigen organisaties
Van binnenuit:
o Vb. Trump → terugtrekking uit akkoorden, ondermijning samenwerking
2. Besluitvorming via regime complexen (basisconcept 6)
Waarom olifant VN en de ‘Africa Shift’:
Organen verhuizen naar goedkopere regio’s (vb. Kenia)
7
