Politicologie
Hoofdstuk 6: Politieke partijen & partijsystemen
Maatschappelijk middenveld? Het maatschappelijk middenveld brengt de
belangen van hun leden samen en laat die horen
Voorbeeld: Jongeren organisaties --> Jongeren, vrouwenrechten organisaties -->
vrouwen
Wat zijn politieke partijen?
Partij? Is een vereniging/organisatie die deelnemen aan de verkiezing van
politieke machthebbers
Gemeenschappelijke kern:
1. Nemen deel aan de verkiezingen
2. Hebben een formele structuur Regels zijn uitgeschreven,
rollen, statuten, …
3. Hebben brede agenda focus Standpunten verschillende thema’s:
abortus, migratie, …
Single/One issue partij? Focussen op 1 thema
Voorbeeld: Partij voor de dieren
! Een grote variatie van partijen is moeilijk om mee op te gaan --> classificaties
ontwikkeld !
, Hoe hebben partijen zich historisch ontwikkeld?
de staat bezig zijn die
Politieke partijen evalueren van volksbewegingen naar professionele organisaties die met
Stap 1: Kaderpartij (eind 19de eeuw)
Mensen hebben dezelfde overtuigingen
- Bestaat enkel binnen het parlement
Kader? Een politieke partij die zich kenmerkt door een kleine, elitaire groep.
Stap 2: Massapartij (eind 20ste eeuw)
- Ontstaat door de massa democratie (extern aan het parlement)
Voorbeeld: Socialistische partij die ontstaat door de arbeiders
- Partijen krijgen leden
- Organisatiestructuur
Stap 3: Volkspartij/catch-all partij (mid. 20ste eeuw)
- Breder programma uitbouwen = meer kiezers
- Deze partij schuift op naar het vakje van de staat
- Marketingmachine
Stap 4: Moderne kaderpartij/kartelpartij
- Schuift meer op naar kaders van de staat/bestuur
- Leden aantal neemt af
- Afhankelijk van overheidsfinanciering
- Carrièrepolitiek
- Professionalisering van de partijen
Waarom financiert de overheid deze politieke partijen? Verwijdt dat de
partijen afhankelijk worden van bedrijven, organisaties, etc.
Stap 5? Digitale partij
Voorbeeld: Piraten partij
Verschuiven in partijvormen over de tijd:
- Reflectie van maatschappelijke & politieke veranderingen:
- Uitbreiding stemrecht, ontzuiling, …
- Hertekening van balans tussen 3 ‘gezichten’ van partijen:
1) Centrale partijorganisatie
2) Partij in public office
3) Partij als ledenbeweging
Hoofdstuk 6: Politieke partijen & partijsystemen
Maatschappelijk middenveld? Het maatschappelijk middenveld brengt de
belangen van hun leden samen en laat die horen
Voorbeeld: Jongeren organisaties --> Jongeren, vrouwenrechten organisaties -->
vrouwen
Wat zijn politieke partijen?
Partij? Is een vereniging/organisatie die deelnemen aan de verkiezing van
politieke machthebbers
Gemeenschappelijke kern:
1. Nemen deel aan de verkiezingen
2. Hebben een formele structuur Regels zijn uitgeschreven,
rollen, statuten, …
3. Hebben brede agenda focus Standpunten verschillende thema’s:
abortus, migratie, …
Single/One issue partij? Focussen op 1 thema
Voorbeeld: Partij voor de dieren
! Een grote variatie van partijen is moeilijk om mee op te gaan --> classificaties
ontwikkeld !
, Hoe hebben partijen zich historisch ontwikkeld?
de staat bezig zijn die
Politieke partijen evalueren van volksbewegingen naar professionele organisaties die met
Stap 1: Kaderpartij (eind 19de eeuw)
Mensen hebben dezelfde overtuigingen
- Bestaat enkel binnen het parlement
Kader? Een politieke partij die zich kenmerkt door een kleine, elitaire groep.
Stap 2: Massapartij (eind 20ste eeuw)
- Ontstaat door de massa democratie (extern aan het parlement)
Voorbeeld: Socialistische partij die ontstaat door de arbeiders
- Partijen krijgen leden
- Organisatiestructuur
Stap 3: Volkspartij/catch-all partij (mid. 20ste eeuw)
- Breder programma uitbouwen = meer kiezers
- Deze partij schuift op naar het vakje van de staat
- Marketingmachine
Stap 4: Moderne kaderpartij/kartelpartij
- Schuift meer op naar kaders van de staat/bestuur
- Leden aantal neemt af
- Afhankelijk van overheidsfinanciering
- Carrièrepolitiek
- Professionalisering van de partijen
Waarom financiert de overheid deze politieke partijen? Verwijdt dat de
partijen afhankelijk worden van bedrijven, organisaties, etc.
Stap 5? Digitale partij
Voorbeeld: Piraten partij
Verschuiven in partijvormen over de tijd:
- Reflectie van maatschappelijke & politieke veranderingen:
- Uitbreiding stemrecht, ontzuiling, …
- Hertekening van balans tussen 3 ‘gezichten’ van partijen:
1) Centrale partijorganisatie
2) Partij in public office
3) Partij als ledenbeweging
