Histologie
1. Bespreek de functionele histologie en voorkomen van de verschillende types
capillairen
Tunica intima: aaneengestloten endotheel en lamina basalis. Glycocalyx heeft negatieve
elektrische lading => negatieve oppervlakteladingen afstoten. Enotheelcellen zijn dun, plat en
uitgestrekt. Wrijvingskrachten tussen bloed en endotheelcellen (shearing forces) zijn
belangrijk voor functie en morfologie van endotheelcellen. Trombocyten kunnen snel
aggregeren en hechten sterk op subendotheliaal collageen dat bij beschadiging kan worden
blootgesteld => beschermings- en afdekkingsmechanisme MAAR trombus kan ook nadelige
effecten hebben bij bloodflow. Bij arteriën wordt intima van media gescheiden door lamina
elastica interna (versmolten elastinevezels => openingen voor uitwisseling)
Tunica media: circulair gerangschikte gladde spiercellen met ertussen matrix (proteo-
glycanen en elastische en collageen vezels) geproduceerd door spiercellen. Tussen media en
adventitia ligt lamina elastica externa
Tunica adventitia: BW met enkele gladde spiervezels, gaat over in omgevend BW. Bij grote
bloedvaten zorgen vasa vasorum voor bevloeiing van vaten, niet in arteriën (daar in media).
Ook vasa lymphatica vasorum, ongemyeliniseerde, vasomotorische zenuwen vormen netwerk.
Norepinefrine is neurotransmitter, gap junctions
Lamina basalis rond capillair gevormd door endotheel en collageen. Fenestrae (poriën) in
groepjes gelegen, vormen zeefplaten die zorgen oor porositeit van wand. Diafragma op
fenestrae, is dun membraan die vrije doorgang van vloeistof en deeltjes beperken.
Continue Meest voorkomend, ononderbroken endotheellaag, lamina basalis
capillairen In spieren, BW, exocriene klieren en zenuwweefsel
Transport via transcytose (vesikeltransport door cytoplasma van cel)
Gefenestreerde Fenestrae met diafragma, omgeven door lamina basalis, in endocriene
capillairen klieren en in darmkanaal. Transport beperkt door mazen van diafragma
Gefenestreerde Fenestrae ZONDER diafragma omgeven door dikke lamina basalis, in
capillairen nierglomerulus, open fenestrae laten vloeistof en kleine deeltjes door
Leversinusoïden Capillairen bekleed met aaneengesloten laag endotheelcellen, fenestrae
(105 nm zonder diafragma), geen lamina basalis. Vloeistof en deeltjes
kunnen vrij passeren (grotere niet), omgeven met pericyt = fat-storing
cel of stellate cell
Discontinue In hemopoëtische organen (beenmerg en milt), grotere gaten of
sinusoïden speleten tussen endotheel, uitwisseling van cellen tussen bloed en
weefsel
Lymfecapillairen Geen fenestrae, los endotheel, geen basale membraan
2. Bespreek de cellen in het hart die bloeddruk en hartfrequentie bepalen
Coördinatie van contractie van atria en ventrikels zodat hart als efficiënte pomp functioneert
- Sinoatriale knoop =sinusknoop: wand rechteratrium tss uitmondingen v. cava superior en
inferior
- Atrioventriculaire knoop = AV-knoop in wand van rechteratrium bij septum
Weefsel van knopen = kleine hartspiercellen, weinig myofibrillen, veel mitochondriën en
glycogeen, liggen in BW met bloedvaten. SA en AV-knoop elektrisch gekoppeld via internodale
banen.
- in AV-knoop: ontspringen atrioventriculaire bundel = bundel van His, splitst in 2
bundeltakken
1
, - AV-bundel bestaat uit dezelfde kleine cellen als die waaruit knopen bestaan maar na
splitsingen nemen cellen in omvang toe tot hun diameter groter wordt dan gewone
hartspiercellen.
= Purkinje-vezels die geleidingssysteem vormen (centrale kern, myofibrillen in periferie),
veel glycogeen, sacroplasmatisch reticulum slechts ontwikkeld maar wel veel
mitochondriën, gekoppeld aan elkaar door nexusverbiningen (elektrisch)
- Hartspiercellen kunnen spontaan contraheren zonder impulsen van zenuwstelsel =
prikkelgeneratie, hartspiercellen gekoppeld via nexusverbindingen tot functionele
complexen, cellen die het snelst contraheren kunnen contractietempo opleggen aan
andere cellen
- SA-knoop = pacemaker van hartcontractie (direct door atriale cellen, indirect door
stimulatie van AV-knoop en van ventrikels via Purkinje-vezels)
- Zowel orthosympatisch als parasympathisch deel van ZS zorgt voor innervatie hart,
gebieden dicht bij SA en AV: veel zenuwvezels en ganglioncellen => frequentie
beïnvloeden
- Prikkeling via n. vagus (para) heeft vertraging van hartslag tot gevolg
- Prikkeling via ortho: versnelt hartritme
- Sensibele innervatie ligt in vrije, afferente zenuwuiteinden tussen vezels van
myocard, registeren pijn bij angina pectoris (coronaire arterie afgesloten,
zuurstoftekort)
3. Bespreek de chemoreceptoren ter hoogte van het carotislichaampje
In het arteriële systeem bevinden zich sensorische zenuwen en specifieke organen zoals het
carotislichaampje. Dit is gelegen in de wand van de arteria carotis communis. Deze ontvangen
arterieel bloed uit een groot vat en functioneren als chemoreceptoren voor de detectie van
schommelingen van O2 en CO2 en pH in het bloed. De veranderingen worden via de nervus
glossopharyngeus doorgegeven en dragen bij tot de regulering van de bloedgaswaarden.
4. Vergelijk de structuur van de arteria en vena femoralis
ARTERIE (musculair):
Enkele mm’s diameter, drielagige wand, tussen intima en media altijd lamina elastica interna
=> meanderachtig geplooid door contractie van gladde spiercellen. Goed ontwikkelde media,
spiervezels circulair georiënteerd (spiraalvormig), oriëntatie kan op opeenvolgende lagen
veranderen => stevigheid wan. Tussen spiervezels: collageen en elastine in matrix.
Binnenlaag van adventitia bestaat uit longitudinale vezelbundels die losser worden naar buiten
toe, alleen bij grote vaten lamina elastica externa.
VENA
Duidelijk ontwikkelde tunica intima, tunica media is dunner met meer BW tussen lagen gladde
spiercellen. Adventitia vormt grootste deel van wand
- Binnenste lagen adventitia: bundels gladde spiercellen
- Venen bevatten kleppen (1 of 2 halvemaanvormige plooien) => enkel bloed in richting
van hart, bevatten geen spierweefsel, zijn plooien van intima met in centrum BW-skelet
en in randen concentratie van elastine, geen kleppen in venulen
- Opslagfunctie (60% bloedvolume), bij bloedverlies tot 20% kan reservoirfunctie van
veneuze stelsel gebruikt worden en nog normale circulatie in stand gehouden worden
5. Bespreek de structuur van de milt aan de hand van het verloop van de
bloedvaten
- Vertakkingen van arteria lienalis die bij hilus binnentreden splitsen in BW van hilusgebied
in arteriën = trabekelarteriën, takken hiervan verlaten trabekel en dringen parenchym
binnen waar ze omgeven worden door schede van lymfoïd weefsel (periarteriolaire
lymfocytenschede PALS).
2
1. Bespreek de functionele histologie en voorkomen van de verschillende types
capillairen
Tunica intima: aaneengestloten endotheel en lamina basalis. Glycocalyx heeft negatieve
elektrische lading => negatieve oppervlakteladingen afstoten. Enotheelcellen zijn dun, plat en
uitgestrekt. Wrijvingskrachten tussen bloed en endotheelcellen (shearing forces) zijn
belangrijk voor functie en morfologie van endotheelcellen. Trombocyten kunnen snel
aggregeren en hechten sterk op subendotheliaal collageen dat bij beschadiging kan worden
blootgesteld => beschermings- en afdekkingsmechanisme MAAR trombus kan ook nadelige
effecten hebben bij bloodflow. Bij arteriën wordt intima van media gescheiden door lamina
elastica interna (versmolten elastinevezels => openingen voor uitwisseling)
Tunica media: circulair gerangschikte gladde spiercellen met ertussen matrix (proteo-
glycanen en elastische en collageen vezels) geproduceerd door spiercellen. Tussen media en
adventitia ligt lamina elastica externa
Tunica adventitia: BW met enkele gladde spiervezels, gaat over in omgevend BW. Bij grote
bloedvaten zorgen vasa vasorum voor bevloeiing van vaten, niet in arteriën (daar in media).
Ook vasa lymphatica vasorum, ongemyeliniseerde, vasomotorische zenuwen vormen netwerk.
Norepinefrine is neurotransmitter, gap junctions
Lamina basalis rond capillair gevormd door endotheel en collageen. Fenestrae (poriën) in
groepjes gelegen, vormen zeefplaten die zorgen oor porositeit van wand. Diafragma op
fenestrae, is dun membraan die vrije doorgang van vloeistof en deeltjes beperken.
Continue Meest voorkomend, ononderbroken endotheellaag, lamina basalis
capillairen In spieren, BW, exocriene klieren en zenuwweefsel
Transport via transcytose (vesikeltransport door cytoplasma van cel)
Gefenestreerde Fenestrae met diafragma, omgeven door lamina basalis, in endocriene
capillairen klieren en in darmkanaal. Transport beperkt door mazen van diafragma
Gefenestreerde Fenestrae ZONDER diafragma omgeven door dikke lamina basalis, in
capillairen nierglomerulus, open fenestrae laten vloeistof en kleine deeltjes door
Leversinusoïden Capillairen bekleed met aaneengesloten laag endotheelcellen, fenestrae
(105 nm zonder diafragma), geen lamina basalis. Vloeistof en deeltjes
kunnen vrij passeren (grotere niet), omgeven met pericyt = fat-storing
cel of stellate cell
Discontinue In hemopoëtische organen (beenmerg en milt), grotere gaten of
sinusoïden speleten tussen endotheel, uitwisseling van cellen tussen bloed en
weefsel
Lymfecapillairen Geen fenestrae, los endotheel, geen basale membraan
2. Bespreek de cellen in het hart die bloeddruk en hartfrequentie bepalen
Coördinatie van contractie van atria en ventrikels zodat hart als efficiënte pomp functioneert
- Sinoatriale knoop =sinusknoop: wand rechteratrium tss uitmondingen v. cava superior en
inferior
- Atrioventriculaire knoop = AV-knoop in wand van rechteratrium bij septum
Weefsel van knopen = kleine hartspiercellen, weinig myofibrillen, veel mitochondriën en
glycogeen, liggen in BW met bloedvaten. SA en AV-knoop elektrisch gekoppeld via internodale
banen.
- in AV-knoop: ontspringen atrioventriculaire bundel = bundel van His, splitst in 2
bundeltakken
1
, - AV-bundel bestaat uit dezelfde kleine cellen als die waaruit knopen bestaan maar na
splitsingen nemen cellen in omvang toe tot hun diameter groter wordt dan gewone
hartspiercellen.
= Purkinje-vezels die geleidingssysteem vormen (centrale kern, myofibrillen in periferie),
veel glycogeen, sacroplasmatisch reticulum slechts ontwikkeld maar wel veel
mitochondriën, gekoppeld aan elkaar door nexusverbiningen (elektrisch)
- Hartspiercellen kunnen spontaan contraheren zonder impulsen van zenuwstelsel =
prikkelgeneratie, hartspiercellen gekoppeld via nexusverbindingen tot functionele
complexen, cellen die het snelst contraheren kunnen contractietempo opleggen aan
andere cellen
- SA-knoop = pacemaker van hartcontractie (direct door atriale cellen, indirect door
stimulatie van AV-knoop en van ventrikels via Purkinje-vezels)
- Zowel orthosympatisch als parasympathisch deel van ZS zorgt voor innervatie hart,
gebieden dicht bij SA en AV: veel zenuwvezels en ganglioncellen => frequentie
beïnvloeden
- Prikkeling via n. vagus (para) heeft vertraging van hartslag tot gevolg
- Prikkeling via ortho: versnelt hartritme
- Sensibele innervatie ligt in vrije, afferente zenuwuiteinden tussen vezels van
myocard, registeren pijn bij angina pectoris (coronaire arterie afgesloten,
zuurstoftekort)
3. Bespreek de chemoreceptoren ter hoogte van het carotislichaampje
In het arteriële systeem bevinden zich sensorische zenuwen en specifieke organen zoals het
carotislichaampje. Dit is gelegen in de wand van de arteria carotis communis. Deze ontvangen
arterieel bloed uit een groot vat en functioneren als chemoreceptoren voor de detectie van
schommelingen van O2 en CO2 en pH in het bloed. De veranderingen worden via de nervus
glossopharyngeus doorgegeven en dragen bij tot de regulering van de bloedgaswaarden.
4. Vergelijk de structuur van de arteria en vena femoralis
ARTERIE (musculair):
Enkele mm’s diameter, drielagige wand, tussen intima en media altijd lamina elastica interna
=> meanderachtig geplooid door contractie van gladde spiercellen. Goed ontwikkelde media,
spiervezels circulair georiënteerd (spiraalvormig), oriëntatie kan op opeenvolgende lagen
veranderen => stevigheid wan. Tussen spiervezels: collageen en elastine in matrix.
Binnenlaag van adventitia bestaat uit longitudinale vezelbundels die losser worden naar buiten
toe, alleen bij grote vaten lamina elastica externa.
VENA
Duidelijk ontwikkelde tunica intima, tunica media is dunner met meer BW tussen lagen gladde
spiercellen. Adventitia vormt grootste deel van wand
- Binnenste lagen adventitia: bundels gladde spiercellen
- Venen bevatten kleppen (1 of 2 halvemaanvormige plooien) => enkel bloed in richting
van hart, bevatten geen spierweefsel, zijn plooien van intima met in centrum BW-skelet
en in randen concentratie van elastine, geen kleppen in venulen
- Opslagfunctie (60% bloedvolume), bij bloedverlies tot 20% kan reservoirfunctie van
veneuze stelsel gebruikt worden en nog normale circulatie in stand gehouden worden
5. Bespreek de structuur van de milt aan de hand van het verloop van de
bloedvaten
- Vertakkingen van arteria lienalis die bij hilus binnentreden splitsen in BW van hilusgebied
in arteriën = trabekelarteriën, takken hiervan verlaten trabekel en dringen parenchym
binnen waar ze omgeven worden door schede van lymfoïd weefsel (periarteriolaire
lymfocytenschede PALS).
2
