VROUW ALS VROUW 2: DIEETKUNDE
Inhoudsopgave
Vrouw als vrouw 2: Algemene begrippen … 2
Vrouw als vrouw 2: Hart- en vaatziekten … 3
Vrouw als vrouw 2: Obesitas … 12
Vrouw als vrouw 2: Maag- en darmziekten … 22
Vrouw als vrouw 2: Kanker … 30
Vrouw als vrouw 2: Ondervoeding … 37
1
,Vrouw als vrouw 2: Voeding - algemene begrippen
Wat is een dieet?
● Gezonde voeding= preventie
● Dieetleer: curatieve aspect en deel van een medische behandeling, als vorm
van de therapie
● Basis = de voedingsdriehoek
Doel van een goede dieetvoeding
● Voorkomen
- vb. voorkomen van hart- en vaatziekten
● Genezen
- vb. glutenvrij dieet
● Verlichten
- vb. gepureerde voeding bij slik- en kauwproblemen
Opvolging van het dieet
● Als verpleegkundigen zijn jullie de eerste die de problemen opmerken
● Sleutelrol in de opvolging van het dieet
● “Brugfunctie” tussen de arts en de diëtiste
● Motiveren van de patiënt
Opvolging van de patiënt en familie
● De familie moet goed ingelicht worden over het doel van de aangepaste
voeding,
● Vb Sondevoeding
Vereisten van een dieet
● Medisch verantwoord zijn
- belang van een dieetvoorschrift
● Volwaardig zijn
● Smakelijk zijn
● Afwisselend zijn in smaak, kleur en geur
- soms moeilijk!!
● Deskundig begeleid worden om de therapietrouw te
bevorderen
● Rekening houden met de gewoonten van de patiënt, de
sociale omstandigheden, de cultuur,…
● Aangepast aan de evolutie van de pathologie
● LV!
● Hygiënisch bereid zijn!
- …
2
,Vrouw als vrouw 2: Hart- en vaatziekten
1. de voeding gerelateerde en andere risicofactoren om hart en vaatziekten te
ontwikkelen op te sommen,
2. voedingsstoffen en voedingsmiddelen met een beschermende werking te
kennen
3. voedingsstoffen en voedingsmiddelen met een ongunstige invloed te kennen
4. de mogelijke voedingsadviezen om hart en vaatziekten te behandelen te
beschrijven
5. praktische voedingsadviezen/ voedingstips te geven aan personen met een
hoge bloeddruk.
6. voedingsmiddelen op te sommen die niet zijn toegelaten binnen het
natriumbeperkte dieet,
7. zwangerschapshypertentie en pre- eclampsie uit te leggen
8. te weten waarom een zoutarm dieet bij zwangerschapshypertentie en pre-
eclampsie niet nuttig is
Atherosclerose
● Tgv hypercholesterolemie
● = vervetting van de slagaders
● In de binnenste laag van de arteriewand
● Gevolg:
- vaatwand vernauwt
- minder elastisch
- minder zuurstof voorziening
- minder voedselvoorziening
→ naar de weefsels
● Gevolgen
- Hart: angina pectoris infarct
- angina pectoris = gedeeltelijke afsluiting (pijn bij inspanning bv
fietsen, koude)
- infarct = voll. afsl.: necrose van weefsel of dood
- Hersenen: TIA, CVA
- TIA = Trans Ischemic Attack = ged.afsl. = nadien bv. geheugen- of
concentratieverlies
- CVA = Cerebro Vasculair Accident = ged. of voll. afsl. : dood of
blijvende letsels bv hemiplegie
- Onderste ledematen: claudicatio intermittens gangreen
- claudicatio intermittens = vitrineziekte = gedeelt. afsl.
- gangreen = voll. afsl. ( bv. tenen cfr. diabetesvoet)
- Nieren: nierinsufficiëntie
Risicofactoren
3
, ● Ongezonde levensstijl als risicofactor:
- roken, ongezonde voeding,, onvoldoende bewegen, veel stress, slecht
slapen, alcohol, drugs
● Andee risicofactoren:
- Erfelijkheid, diabetes, hypercholesterolemie, hoge bloeddruk,
overgewicht, chronische nierschade, COPD,…
● Metabool syndroom p453 → 4 factoren die H&V-ziekten beïnvloeden
1. Dyslipidemie ( triglycerieden en cholesterol )
2. Glucose intolerantie en DM type 2
3. Hypertensie
4. Overgewicht ( appeltype )
Invloed van voeding op hart en vaatziekten
● Voedingsfactoren met ongunstige invloed (paar voorbeelden + waarom)
- Verzadigde vetzuren (VVZ)
- Trans-vetzuren
- Cholesterol
- Natrium
- Alcohol
- Koffie
- Geraffineerde koolhydraten
1. VVZ: komt voornamelijk voor in dierlijke producten
● → LDL↑ en ook HDL↓ → max 10En%
2. Trans-vetzuren: OVZ verliezen soms, door bewerking, hun
cholesterolverlagende werking ( bv. koekjes)
● → LDL↑ en HDL↓ - nu minder aanwezig in onze voeding
3. Cholesterol: te veel exogene + endogene
● Endogene chol: productie past zich aan: grote exogene aanvoer
dan gaat de synthese endogeen dalen bij 20-25% van de
bevolking faalt dit feedbackmechanisme
● Cholesterol komt enkel voor in dierlijke voedingsmiddelen
4. Na: snellere slijtage van bloedvaten: sneller vetafzetting en bloeddruk
kan stijgen
5. Alcohol p455 Complex:
● Een hoge consumptie meer risico ( vooral bingedrinken )
● Matig en regelmatig alcohol drinken verminderen het risico
→ alcohol in mate is een voordeel voor minder afname van de bloedplaatjes
6. Koffie:
● Ongefilterde verhoogt het risico door het verhogen van de
bloeddruk en het verhogen van de LDL. Cafestol heeft een
cholesterolverhogende werking, deze stof wordt door een filter
opgevangen
● Matig gefilterde koffie gebruik 2-4 kopjes per dag geven een
verlaagde kans op coronaire ziekten en beroerte
4
Inhoudsopgave
Vrouw als vrouw 2: Algemene begrippen … 2
Vrouw als vrouw 2: Hart- en vaatziekten … 3
Vrouw als vrouw 2: Obesitas … 12
Vrouw als vrouw 2: Maag- en darmziekten … 22
Vrouw als vrouw 2: Kanker … 30
Vrouw als vrouw 2: Ondervoeding … 37
1
,Vrouw als vrouw 2: Voeding - algemene begrippen
Wat is een dieet?
● Gezonde voeding= preventie
● Dieetleer: curatieve aspect en deel van een medische behandeling, als vorm
van de therapie
● Basis = de voedingsdriehoek
Doel van een goede dieetvoeding
● Voorkomen
- vb. voorkomen van hart- en vaatziekten
● Genezen
- vb. glutenvrij dieet
● Verlichten
- vb. gepureerde voeding bij slik- en kauwproblemen
Opvolging van het dieet
● Als verpleegkundigen zijn jullie de eerste die de problemen opmerken
● Sleutelrol in de opvolging van het dieet
● “Brugfunctie” tussen de arts en de diëtiste
● Motiveren van de patiënt
Opvolging van de patiënt en familie
● De familie moet goed ingelicht worden over het doel van de aangepaste
voeding,
● Vb Sondevoeding
Vereisten van een dieet
● Medisch verantwoord zijn
- belang van een dieetvoorschrift
● Volwaardig zijn
● Smakelijk zijn
● Afwisselend zijn in smaak, kleur en geur
- soms moeilijk!!
● Deskundig begeleid worden om de therapietrouw te
bevorderen
● Rekening houden met de gewoonten van de patiënt, de
sociale omstandigheden, de cultuur,…
● Aangepast aan de evolutie van de pathologie
● LV!
● Hygiënisch bereid zijn!
- …
2
,Vrouw als vrouw 2: Hart- en vaatziekten
1. de voeding gerelateerde en andere risicofactoren om hart en vaatziekten te
ontwikkelen op te sommen,
2. voedingsstoffen en voedingsmiddelen met een beschermende werking te
kennen
3. voedingsstoffen en voedingsmiddelen met een ongunstige invloed te kennen
4. de mogelijke voedingsadviezen om hart en vaatziekten te behandelen te
beschrijven
5. praktische voedingsadviezen/ voedingstips te geven aan personen met een
hoge bloeddruk.
6. voedingsmiddelen op te sommen die niet zijn toegelaten binnen het
natriumbeperkte dieet,
7. zwangerschapshypertentie en pre- eclampsie uit te leggen
8. te weten waarom een zoutarm dieet bij zwangerschapshypertentie en pre-
eclampsie niet nuttig is
Atherosclerose
● Tgv hypercholesterolemie
● = vervetting van de slagaders
● In de binnenste laag van de arteriewand
● Gevolg:
- vaatwand vernauwt
- minder elastisch
- minder zuurstof voorziening
- minder voedselvoorziening
→ naar de weefsels
● Gevolgen
- Hart: angina pectoris infarct
- angina pectoris = gedeeltelijke afsluiting (pijn bij inspanning bv
fietsen, koude)
- infarct = voll. afsl.: necrose van weefsel of dood
- Hersenen: TIA, CVA
- TIA = Trans Ischemic Attack = ged.afsl. = nadien bv. geheugen- of
concentratieverlies
- CVA = Cerebro Vasculair Accident = ged. of voll. afsl. : dood of
blijvende letsels bv hemiplegie
- Onderste ledematen: claudicatio intermittens gangreen
- claudicatio intermittens = vitrineziekte = gedeelt. afsl.
- gangreen = voll. afsl. ( bv. tenen cfr. diabetesvoet)
- Nieren: nierinsufficiëntie
Risicofactoren
3
, ● Ongezonde levensstijl als risicofactor:
- roken, ongezonde voeding,, onvoldoende bewegen, veel stress, slecht
slapen, alcohol, drugs
● Andee risicofactoren:
- Erfelijkheid, diabetes, hypercholesterolemie, hoge bloeddruk,
overgewicht, chronische nierschade, COPD,…
● Metabool syndroom p453 → 4 factoren die H&V-ziekten beïnvloeden
1. Dyslipidemie ( triglycerieden en cholesterol )
2. Glucose intolerantie en DM type 2
3. Hypertensie
4. Overgewicht ( appeltype )
Invloed van voeding op hart en vaatziekten
● Voedingsfactoren met ongunstige invloed (paar voorbeelden + waarom)
- Verzadigde vetzuren (VVZ)
- Trans-vetzuren
- Cholesterol
- Natrium
- Alcohol
- Koffie
- Geraffineerde koolhydraten
1. VVZ: komt voornamelijk voor in dierlijke producten
● → LDL↑ en ook HDL↓ → max 10En%
2. Trans-vetzuren: OVZ verliezen soms, door bewerking, hun
cholesterolverlagende werking ( bv. koekjes)
● → LDL↑ en HDL↓ - nu minder aanwezig in onze voeding
3. Cholesterol: te veel exogene + endogene
● Endogene chol: productie past zich aan: grote exogene aanvoer
dan gaat de synthese endogeen dalen bij 20-25% van de
bevolking faalt dit feedbackmechanisme
● Cholesterol komt enkel voor in dierlijke voedingsmiddelen
4. Na: snellere slijtage van bloedvaten: sneller vetafzetting en bloeddruk
kan stijgen
5. Alcohol p455 Complex:
● Een hoge consumptie meer risico ( vooral bingedrinken )
● Matig en regelmatig alcohol drinken verminderen het risico
→ alcohol in mate is een voordeel voor minder afname van de bloedplaatjes
6. Koffie:
● Ongefilterde verhoogt het risico door het verhogen van de
bloeddruk en het verhogen van de LDL. Cafestol heeft een
cholesterolverhogende werking, deze stof wordt door een filter
opgevangen
● Matig gefilterde koffie gebruik 2-4 kopjes per dag geven een
verlaagde kans op coronaire ziekten en beroerte
4
