BEGRIPPENLIJST CRIMINOLOGIE VAN DE STRAFRECHTSBEDELING
Opsporing Kennisname van strafbare feiten en vastleggen van
bewijzen ervan. Gebeurt hoofdzakelijk door politie (ook
door bijzondere inspectiediensten). In België moet politie in
principe elk strafbaar feit dat ze vaststelt in een proces-
verbaal vastleggen en aan het parket bezorgen (=
legaliteitsprincipe)
Vervolging Beslissing over het gevolg dat aan deze vaststelling moet
worden gegeven: naar de rechter of niet?
In België is dit de rol van het parket (openbaar
ministerie/procureur) waarbij het parket kan beslissen om
een zaak (eventueel om opportuniteitsredenen) niet naar
de rechter te sturen (seponeren of buitengerechtelijk af te
handelen) of de seponering aan bepaalde voorwaarden te
koppelen
Berechting- Beslissing over de schuld en de straf of sanctie in geval van
straftoemeting veroordeling. In de regel gebeurt dit door de strafrechter.
Strafuitvoering Beslissing met betrekking tot uitvoering van een opgelegde
straf. Niet alle straffen worden immers (volledig)
uitgevoerd zoals ze zijn opgelegd. Dit is de bevoegdheid
van de Minister van justitie en van de
strafuitvoeringsrechtbanken
Gezagsprincipe (WPA) Politiediensten zijn uitvoeringsorganen, ze handelen onder
het gezag en de verantwoordelijkheid van de overheden
Democratische principe Politie treedt op om individuele rechten en vrijheden te
(WPA) beschermen en dragen bij tot de democratische
ontwikkeling van de maatschappij
Legaliteitsprincipe (WPA) Gebruik van geweld of dwang kan uitsluitend onder de bij
wet bepaalde voorwaarden
Politiefunctie Een institutioneel beschermende en regulerende functie
van sociale orde, die erop is gericht de uitoefening van de
fundamentele rechten mogelijk te maken en ontregeling
van deze orde te voorkomen of te verhelpen.
Bestuurlijke politie Preventie en hulpverlening, maar ook openbare
ordehandhaving (onder bevoegdheid van minister van BiZa
(federaal) en burgemeester (lokaal))
Gerechtelijke politie Repressie, opsporing en onderzoek, aanhouding en
inbeslagname, verslag maken (onder bevoegdheid van
Minister van Justitie (federaal) en Procureur des Konings
(lokaal))
, Algemene ‘Bij het vervullen van hun opdrachten van bestuurlijke
taakomschrijving politie, zien de politiediensten toe op de handhaving van de
bestuurlijke politie openbare orde met inbegrip van de naleving van de
politiewetten en –verordeningen, de voorkoming van
misdrijven en de bescherming van personen en goederen.
Zij verlenen tevens bijstand aan eenieder die in gevaar
verkeert. Daartoe zorgen zij voor een algemeen toezicht
en voor controles op de plaatsen waartoe zij wettelijk
toegang hebben, bezorgen zij het verslag van hun
opdrachten en de inlichtingen die zij naar aanleiding van
de opdrachten hebben ingewonnen aan de bevoegde
overheden, voeren zij maatregelen van bestuurlijke politie
uit, treffen zij materiële maatregelen van bestuurlijke
politie waarvoor zij bevoegd zijn en onderhouden zij
contact met elkaar, alsmede met de bevoegde
overheidsdiensten’ (art. 14 WPA)
Openbare orde:
• Openbare rust
• Openbare veiligheid
• Openbare gezondheid
Algemene ‘Bij het vervullen van hun opdrachten van gerechtelijke
taakomschrijving politie, hebben de politiediensten als taak: 1° de misdaden,
gerechtelijke politie de wanbedrijven en de overtredingen op te sporen, de
opsporing bewijzen ervan te verzamelen, daarvan kennis te geven
aan de bevoegde overheden, de daders ervan te vatten,
aan te houden en ter beschikking te stellen van de
bevoegde overheid, op de wijze en in de vormen bepaald
door de wet; 2° de personen in wier aanhouding door de
wet wordt voorzien, op te sporen, te vatten, aan te houden
en ter beschikking te stellen van de bevoegde overheden;
3° de voorwerpen waarvan de inbeslagneming
voorgeschreven is, op te sporen, in beslag te nemen en ter
beschikking te stellen van de bevoegde overheden; 4° het
verslag van hun opdrachten en de inlichtingen die zij naar
aanleiding ervan hebben ingewonnen aan de bevoegde
overheden te bezorgen’ (art. 15 WPA)
Administratief en Personeelsleden zonder bevoegdheid inzake bestuurlijke of
logistiek kader gerechtelijke politie
Officieren van Zij hebben in de praktijk de leiding over de uitoefening van
bestuurlijke politie de bestuurlijke politie, ze leiden de agenten van
bestuurlijke politie op het terrein. Ingevoerd door WPA om
bepaalde bevoegdheden te clusteren bij politieambtenaren
met een specifieke graad.
Officieren van Hebben opsporings-en vaststellingsbevoegdheid en hebben
gerechtelijke politie een leidinggevende taak.
Hulpkader - agenten van de politie
- beperkte politiebevoegdheid, geen politieambtenaar
Beveiligingskader - beveiligingsagenten
- werkzaam binnen Directie Beveiliging Federale Politie
basiskader - inspecteurs
- volle politiebevoegdheid, zelden leidinggevend
Middenkader - hoofdinspecteurs
- politiebevoegdheid, OGP, leidinggevende taken
Officierenkader - commissarissen en hoofdcommissarissen
- volle politiebevoegdheid, OGP, uitgesproken
leidinggevende taken (manager)
Draaideur-effect Binnenkomen in de organisatie en denken dat je toch niks
kan veranderen, en dan uiteindelijk de organisatie verlaten
Opsporing Kennisname van strafbare feiten en vastleggen van
bewijzen ervan. Gebeurt hoofdzakelijk door politie (ook
door bijzondere inspectiediensten). In België moet politie in
principe elk strafbaar feit dat ze vaststelt in een proces-
verbaal vastleggen en aan het parket bezorgen (=
legaliteitsprincipe)
Vervolging Beslissing over het gevolg dat aan deze vaststelling moet
worden gegeven: naar de rechter of niet?
In België is dit de rol van het parket (openbaar
ministerie/procureur) waarbij het parket kan beslissen om
een zaak (eventueel om opportuniteitsredenen) niet naar
de rechter te sturen (seponeren of buitengerechtelijk af te
handelen) of de seponering aan bepaalde voorwaarden te
koppelen
Berechting- Beslissing over de schuld en de straf of sanctie in geval van
straftoemeting veroordeling. In de regel gebeurt dit door de strafrechter.
Strafuitvoering Beslissing met betrekking tot uitvoering van een opgelegde
straf. Niet alle straffen worden immers (volledig)
uitgevoerd zoals ze zijn opgelegd. Dit is de bevoegdheid
van de Minister van justitie en van de
strafuitvoeringsrechtbanken
Gezagsprincipe (WPA) Politiediensten zijn uitvoeringsorganen, ze handelen onder
het gezag en de verantwoordelijkheid van de overheden
Democratische principe Politie treedt op om individuele rechten en vrijheden te
(WPA) beschermen en dragen bij tot de democratische
ontwikkeling van de maatschappij
Legaliteitsprincipe (WPA) Gebruik van geweld of dwang kan uitsluitend onder de bij
wet bepaalde voorwaarden
Politiefunctie Een institutioneel beschermende en regulerende functie
van sociale orde, die erop is gericht de uitoefening van de
fundamentele rechten mogelijk te maken en ontregeling
van deze orde te voorkomen of te verhelpen.
Bestuurlijke politie Preventie en hulpverlening, maar ook openbare
ordehandhaving (onder bevoegdheid van minister van BiZa
(federaal) en burgemeester (lokaal))
Gerechtelijke politie Repressie, opsporing en onderzoek, aanhouding en
inbeslagname, verslag maken (onder bevoegdheid van
Minister van Justitie (federaal) en Procureur des Konings
(lokaal))
, Algemene ‘Bij het vervullen van hun opdrachten van bestuurlijke
taakomschrijving politie, zien de politiediensten toe op de handhaving van de
bestuurlijke politie openbare orde met inbegrip van de naleving van de
politiewetten en –verordeningen, de voorkoming van
misdrijven en de bescherming van personen en goederen.
Zij verlenen tevens bijstand aan eenieder die in gevaar
verkeert. Daartoe zorgen zij voor een algemeen toezicht
en voor controles op de plaatsen waartoe zij wettelijk
toegang hebben, bezorgen zij het verslag van hun
opdrachten en de inlichtingen die zij naar aanleiding van
de opdrachten hebben ingewonnen aan de bevoegde
overheden, voeren zij maatregelen van bestuurlijke politie
uit, treffen zij materiële maatregelen van bestuurlijke
politie waarvoor zij bevoegd zijn en onderhouden zij
contact met elkaar, alsmede met de bevoegde
overheidsdiensten’ (art. 14 WPA)
Openbare orde:
• Openbare rust
• Openbare veiligheid
• Openbare gezondheid
Algemene ‘Bij het vervullen van hun opdrachten van gerechtelijke
taakomschrijving politie, hebben de politiediensten als taak: 1° de misdaden,
gerechtelijke politie de wanbedrijven en de overtredingen op te sporen, de
opsporing bewijzen ervan te verzamelen, daarvan kennis te geven
aan de bevoegde overheden, de daders ervan te vatten,
aan te houden en ter beschikking te stellen van de
bevoegde overheid, op de wijze en in de vormen bepaald
door de wet; 2° de personen in wier aanhouding door de
wet wordt voorzien, op te sporen, te vatten, aan te houden
en ter beschikking te stellen van de bevoegde overheden;
3° de voorwerpen waarvan de inbeslagneming
voorgeschreven is, op te sporen, in beslag te nemen en ter
beschikking te stellen van de bevoegde overheden; 4° het
verslag van hun opdrachten en de inlichtingen die zij naar
aanleiding ervan hebben ingewonnen aan de bevoegde
overheden te bezorgen’ (art. 15 WPA)
Administratief en Personeelsleden zonder bevoegdheid inzake bestuurlijke of
logistiek kader gerechtelijke politie
Officieren van Zij hebben in de praktijk de leiding over de uitoefening van
bestuurlijke politie de bestuurlijke politie, ze leiden de agenten van
bestuurlijke politie op het terrein. Ingevoerd door WPA om
bepaalde bevoegdheden te clusteren bij politieambtenaren
met een specifieke graad.
Officieren van Hebben opsporings-en vaststellingsbevoegdheid en hebben
gerechtelijke politie een leidinggevende taak.
Hulpkader - agenten van de politie
- beperkte politiebevoegdheid, geen politieambtenaar
Beveiligingskader - beveiligingsagenten
- werkzaam binnen Directie Beveiliging Federale Politie
basiskader - inspecteurs
- volle politiebevoegdheid, zelden leidinggevend
Middenkader - hoofdinspecteurs
- politiebevoegdheid, OGP, leidinggevende taken
Officierenkader - commissarissen en hoofdcommissarissen
- volle politiebevoegdheid, OGP, uitgesproken
leidinggevende taken (manager)
Draaideur-effect Binnenkomen in de organisatie en denken dat je toch niks
kan veranderen, en dan uiteindelijk de organisatie verlaten
