Hoofdstuk 1: wondclassificatie en TIME
1.1. Wat is een wonde?
= fysische, mechanische en/of thermische beschadiging
= aanwezigheid van onderliggende medische of fysiologische stoornis
= pathologische toestand, defect of beschadiging van de huid en/of onderliggende weefsels
GESLOTEN WONDE OPEN WONDE
Weefsels van elkaar gescheiden Weefsels vernietigd
1.2. typen van wondgenezing
Genezing per primam
- wonde geneest door hechting
Genezing per secundam
- wonde geneest door vorming van
granulatieweefsel
- wonde dient eerst op te groeien en
daarna dicht te groeien
Vertraagde primaire genezing
Regeneratieve genezing
1.3. verschillende fasen van wondgenezing
1
, Samenvatting wondzorg
FASE 1: ontstekingsfase FASE 2: granulatiefase FASE 3: maturatiefase FASE 4: littekenvorming
Bloedingsfase Er ontstaat zwelling Vorming van nieuw Omvorming jong collageen
uitbreiding van wonde Witte bloedcellen bindweefsel en nieuwe naar rijp collageen
voorkomen ruimen de dode cellen bloedvaten
Er treedt door oa op en maken de Macrofagen stimuleren
histamine een bacteriën onschadelijk vorming van
vaatvernauwing op, zo kan fibroblasten
er zich een stolsel vormen
waarin fibrinedraden
zitten
Acute wonde Chronische wonde
Lineair verloop van wondgenezingsfasen blijven vaak vastzitten in een bepaalde fase van het
wondgenezingsproces
1.4. Wondzorg
= het totaal van handelingen gesteund op wetenschappelijke inzichten, die op een
deskundige wijze worden uitgevoerd teneinde de wondheling zo vlot mogelijk te laten
verlopen
Indien totale wondheling is uitgesloten, beoogt de wondzorg de negatieve gevolgen hiervan
voor de patiënt en zijn omgeving te beperken
1.4.1. Wondzorg is een complex gegeven
2
,Samenvatting wondzorg
Kenmerken wonde Oorzaak
Diepte
Exsudaat
Uitgebreidheid
Locatie
Bloedvoorziening
Mate van verontreiniging
Toestand omringend weefsel
Patiënt Onderliggende factoren
Psychologie
Sociale omkadering
Levensstijl
Wondzorg Preventie!
Comfort
Doel
Basisprincipes TIME
Verbandkeuze
Wondevolutie
Arts
Verpleegkundige Middelen
Ervaring
Creativiteit
1.4.2. Wound bed preparation & care cycle volgens het TIME(D) en H-concept
3
, Samenvatting wondzorg
1.4.3. Vijf stappenplan wondzorg
STAP 1: Bepaal de etiologie van de wonde
Op basis van etiologie kan je acute en chronische wonden onderscheiden
Acuut Chronisch
Externe factor Interne factor
Heling < 6 weken Heling > 6 weken
Mechanische wonde Decubitus
o Chirurgische sutuur Diabetes voet
o Chirurgische wonde Oncologisch ulcus
Donor Vasculaire wonde
Autogreffe
Flap
o Traumatische wonde
4