Required readings
Class 1: Introduction to PSPEU
Monnet (1963) – A ferment of Change
“A Ferment of Change” (1963) is toespraak/essay v Jean Monnet (1vd grondleggers vd EU)
werd gepubliceerd in de Journal of Common Market Studies en bespreekt ingrijpende
veranderingen in wereld en noodzaak v Europese eenheid als antwoord daarop
1. De wereld in verandering
20ste eeuw: manier van leven ingerijpender veranderd dan alle voorgaande eeuwen
samen
De mens beheerst de natuur steeds beter & komt in tijd v surplus, maar dit brengt
ook gevaren mee:
o Snelle bevolkingsgroei (vooral in Azië)
o Toegenomen risico op vernietiging door nucleaire wapens
De mensheid moet leren zichzelf te beheersen en internationale samenwerking
opbouwen om catastrofe te voorkomen
2. De vreedzame revolutie in Europa
Europa heeft na 1945 een stille revolutie doorgemaakt: landen die elkaar
eeuwenlang bevochten, werken nu samen
o Het begon met de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (1951),
gevolgd door de EEG (Verdrag van Rome, 1957).
samenwerking verving oude nationale tegenstellingen door
gemeenschappelijke instellingen en regels
Monnet benadrukt dat de Europese integratie uniek is omdat ze vreedzaam en
democratisch tot stand kwam => “stille revolutie”
3. Onderwijs en sociale vooruitgang
Monnet waarschuwt dat economische integratie niet genoeg is: Europa moet ook
investeren in onderwijs en gelijke kansen
Hij vergelijkt het aantal studenten in de VS (3 miljoen) en de Sovjet-Unie (2 miljoen)
met slechts 600.000 in de EEG
Europa verspilt talent door sociale ongelijkheid in het onderwijs
4. Politieke eenheid
Monnet pleit voor stapsgewijze politieke unie die uiteindelijk tot Europese Federatie
zal leiden
1
, Verwelkomt toetreding v Groot-Brittannië tot de EEG, omdat dit Europa’s invloed in
de wereld zal versterken
Europese samenwerking moet worden gezien als een historisch politiek proces, niet
enkel economisch
5. Europa en de wereld
Europese integratie heeft wereldwijde gevolgen:
o Lagere handelstarieven en economische samenwerking met de VS (Kennedy
Round)
o Nieuwe mogelijkheden voor ontwikkelingslanden en het Gemenebest
o Sterker partnerschap tss Europa en Amerika: basis voor mogelijke “Atlantische
Gemeenschap”
Dit model v samenwerking kan uiteindelijk leiden tot echte wereldvrede, in
tegenstelling tot machtspolitiek of ideologische strijd
6. Conclusie
Europese eenheid is geen machtsproject, maar een methode voor vreedzame
verandering
proces dat mens en staat leert samenwerken door gedeelde regels en instellingen
Europese integratie is volgens Monnet belangrijkste ontwikkeling in Westen sinds
WWII
2025 State of the Union Adress by President von der
Leyen
Jaarlijkse State of the Union-toespraak vd voorzitter vd Europese Commissie, Ursula von der
Leyen, gehouden op 10 september 2025 voor Europees Parlement
in deze toespraak evalueert de Commissie haar prestaties tot nu toe & presenteert ze de
prioriteiten en plannen voor de komende periode
1. Security & defence
Ukraine:
Continued support (EUR 170 billion so far); new Reparations Loan based on
immobilised Russian assets
Launch of Drone Alliance and Qualitative Military Edge programme to boost
Ukraine’s defence capacity
o Qualitative Military Edge programme: initiatief om Oekraïne langdurig te
steunen met moderne wapens, drones en opleiding, zodat land technologisch
niet wordt ingehaald door Rusland
2
,EU Defence Union:
SAFE programme: EUR 150 billion for joint procurement
Proposal for Eastern Flank Watch, real-time surveillance, and a “drone wall” in the
East
o Eastern Flank Watch = nieuw Europees observatie- en waarschuwingssysteem
om dreigingen aan oostgrens (richting Rusland en Wit-Rusland) te monitoren
European Defence Readiness / Europees Defensie-semester
= coördinatiemechanisme waarbij EU-landen jaarlijks hun defensie-uitgaven en
plannen op elkaar afstemmen (zoals nu gebeurt met begrotingen via Europese
semester)
Ursula wil duplicatie v uitgaven verminderen, samenwerking vergroten en
defensie-industrie efficiënter maken, zodat Europa onafhankelijker vd NAVO & VS
wordt
2. Foreign policy & enlargement
Ukraine, Moldova, Western Balkans:
Reaffirmed commitment to enlargement as a security guarantee
Emphasis on merit-based integration into the Single Market
Gaza & Israel-Palestine Conflict:
Condemnation of violence and man-made famine
Proposal to suspend bilateral support to Israel and sanction extremist actors
Creation of a Palestine Donor Group for Gaza reconstruction
Global Partnerships:
Push for diversification beyond US-China axis
Trade deals with Mexico, Mercosur, India
Support for CPTPP-style reform of global trade rules
3. Economic Sovereignty & Competitiveness
Digital & clean tech:
Scaleup Europe Fund for strategic tech startups (AI, biotech, quantum)
Battery Booster Package (EUR 1.8 billion) and “Made in Europe” procurement criteria
Industrial Accelerator Act and Clean Industrial Deal to support strategic sectors
=> wetgeving rond innovatie, AI & cloudinfrastructuur: pakket regels dat moet zorgen dat
kunstmatige intelligentie en digitale infrastructuur in Europa veilig, ethisch en onafhankelijk
worden ontwikkeld
3
, Single Market reform: Single Market Roadmap 2028 = plan om Europese interne markt
( “Single Market”) te moderniseren tegen 2028
Moet administratieve lasten verlagen
Toegang voor kleine bedrijven verbeteren en digitale, groene en defensiesectoren
beter integreren
Green Deal & climate goals:
2040 targets proposed; reaffirmed 2030 goal of –55% emissions
Emphasis on circular economy, carbon pricing, and trade instruments to protect EU
industry
4. Social justice & living standards
Housing:
European Affordable Housing Plan and first EU Housing Summit
Euroees fonds & beleidskader om woningbouw te stimuleren en huurprijzen
onder control te houden
Legal initiative on short-term rentals and revised state aid rules
Jobs & poverty:
Quality Jobs Act and European Anti-Poverty Strategy
o Quality Jobs Act = initiatief voor betere arbeidsomstandigheden, hogere
lonen en gelijke kansen voor jongeren en vrouwen
o “Skills Portability” en vaardighedenbeleid: programma’s die zorgen dat
diploma’s en beroepskwalificaties in de hele EU beter erkend worden en dat
mensen makkelijker over grenzen heen kunnen werken
Expansion of the Child Guarantee and affordability packages
Energy:
Grids Package and Energy Highways to modernise infrastructure and reduce costs
Push to eliminate Russian fossil fuel dependency
Cars & industry:
Small Affordable Cars Initiative to promote EU-made electric vehicles
Food & agriculture:
Simplified CAP, fair pricing, and “Buy European Food” campaign
Trade safeguards in Mercosur deal
5. Democracy, rule of law & media
4
Class 1: Introduction to PSPEU
Monnet (1963) – A ferment of Change
“A Ferment of Change” (1963) is toespraak/essay v Jean Monnet (1vd grondleggers vd EU)
werd gepubliceerd in de Journal of Common Market Studies en bespreekt ingrijpende
veranderingen in wereld en noodzaak v Europese eenheid als antwoord daarop
1. De wereld in verandering
20ste eeuw: manier van leven ingerijpender veranderd dan alle voorgaande eeuwen
samen
De mens beheerst de natuur steeds beter & komt in tijd v surplus, maar dit brengt
ook gevaren mee:
o Snelle bevolkingsgroei (vooral in Azië)
o Toegenomen risico op vernietiging door nucleaire wapens
De mensheid moet leren zichzelf te beheersen en internationale samenwerking
opbouwen om catastrofe te voorkomen
2. De vreedzame revolutie in Europa
Europa heeft na 1945 een stille revolutie doorgemaakt: landen die elkaar
eeuwenlang bevochten, werken nu samen
o Het begon met de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (1951),
gevolgd door de EEG (Verdrag van Rome, 1957).
samenwerking verving oude nationale tegenstellingen door
gemeenschappelijke instellingen en regels
Monnet benadrukt dat de Europese integratie uniek is omdat ze vreedzaam en
democratisch tot stand kwam => “stille revolutie”
3. Onderwijs en sociale vooruitgang
Monnet waarschuwt dat economische integratie niet genoeg is: Europa moet ook
investeren in onderwijs en gelijke kansen
Hij vergelijkt het aantal studenten in de VS (3 miljoen) en de Sovjet-Unie (2 miljoen)
met slechts 600.000 in de EEG
Europa verspilt talent door sociale ongelijkheid in het onderwijs
4. Politieke eenheid
Monnet pleit voor stapsgewijze politieke unie die uiteindelijk tot Europese Federatie
zal leiden
1
, Verwelkomt toetreding v Groot-Brittannië tot de EEG, omdat dit Europa’s invloed in
de wereld zal versterken
Europese samenwerking moet worden gezien als een historisch politiek proces, niet
enkel economisch
5. Europa en de wereld
Europese integratie heeft wereldwijde gevolgen:
o Lagere handelstarieven en economische samenwerking met de VS (Kennedy
Round)
o Nieuwe mogelijkheden voor ontwikkelingslanden en het Gemenebest
o Sterker partnerschap tss Europa en Amerika: basis voor mogelijke “Atlantische
Gemeenschap”
Dit model v samenwerking kan uiteindelijk leiden tot echte wereldvrede, in
tegenstelling tot machtspolitiek of ideologische strijd
6. Conclusie
Europese eenheid is geen machtsproject, maar een methode voor vreedzame
verandering
proces dat mens en staat leert samenwerken door gedeelde regels en instellingen
Europese integratie is volgens Monnet belangrijkste ontwikkeling in Westen sinds
WWII
2025 State of the Union Adress by President von der
Leyen
Jaarlijkse State of the Union-toespraak vd voorzitter vd Europese Commissie, Ursula von der
Leyen, gehouden op 10 september 2025 voor Europees Parlement
in deze toespraak evalueert de Commissie haar prestaties tot nu toe & presenteert ze de
prioriteiten en plannen voor de komende periode
1. Security & defence
Ukraine:
Continued support (EUR 170 billion so far); new Reparations Loan based on
immobilised Russian assets
Launch of Drone Alliance and Qualitative Military Edge programme to boost
Ukraine’s defence capacity
o Qualitative Military Edge programme: initiatief om Oekraïne langdurig te
steunen met moderne wapens, drones en opleiding, zodat land technologisch
niet wordt ingehaald door Rusland
2
,EU Defence Union:
SAFE programme: EUR 150 billion for joint procurement
Proposal for Eastern Flank Watch, real-time surveillance, and a “drone wall” in the
East
o Eastern Flank Watch = nieuw Europees observatie- en waarschuwingssysteem
om dreigingen aan oostgrens (richting Rusland en Wit-Rusland) te monitoren
European Defence Readiness / Europees Defensie-semester
= coördinatiemechanisme waarbij EU-landen jaarlijks hun defensie-uitgaven en
plannen op elkaar afstemmen (zoals nu gebeurt met begrotingen via Europese
semester)
Ursula wil duplicatie v uitgaven verminderen, samenwerking vergroten en
defensie-industrie efficiënter maken, zodat Europa onafhankelijker vd NAVO & VS
wordt
2. Foreign policy & enlargement
Ukraine, Moldova, Western Balkans:
Reaffirmed commitment to enlargement as a security guarantee
Emphasis on merit-based integration into the Single Market
Gaza & Israel-Palestine Conflict:
Condemnation of violence and man-made famine
Proposal to suspend bilateral support to Israel and sanction extremist actors
Creation of a Palestine Donor Group for Gaza reconstruction
Global Partnerships:
Push for diversification beyond US-China axis
Trade deals with Mexico, Mercosur, India
Support for CPTPP-style reform of global trade rules
3. Economic Sovereignty & Competitiveness
Digital & clean tech:
Scaleup Europe Fund for strategic tech startups (AI, biotech, quantum)
Battery Booster Package (EUR 1.8 billion) and “Made in Europe” procurement criteria
Industrial Accelerator Act and Clean Industrial Deal to support strategic sectors
=> wetgeving rond innovatie, AI & cloudinfrastructuur: pakket regels dat moet zorgen dat
kunstmatige intelligentie en digitale infrastructuur in Europa veilig, ethisch en onafhankelijk
worden ontwikkeld
3
, Single Market reform: Single Market Roadmap 2028 = plan om Europese interne markt
( “Single Market”) te moderniseren tegen 2028
Moet administratieve lasten verlagen
Toegang voor kleine bedrijven verbeteren en digitale, groene en defensiesectoren
beter integreren
Green Deal & climate goals:
2040 targets proposed; reaffirmed 2030 goal of –55% emissions
Emphasis on circular economy, carbon pricing, and trade instruments to protect EU
industry
4. Social justice & living standards
Housing:
European Affordable Housing Plan and first EU Housing Summit
Euroees fonds & beleidskader om woningbouw te stimuleren en huurprijzen
onder control te houden
Legal initiative on short-term rentals and revised state aid rules
Jobs & poverty:
Quality Jobs Act and European Anti-Poverty Strategy
o Quality Jobs Act = initiatief voor betere arbeidsomstandigheden, hogere
lonen en gelijke kansen voor jongeren en vrouwen
o “Skills Portability” en vaardighedenbeleid: programma’s die zorgen dat
diploma’s en beroepskwalificaties in de hele EU beter erkend worden en dat
mensen makkelijker over grenzen heen kunnen werken
Expansion of the Child Guarantee and affordability packages
Energy:
Grids Package and Energy Highways to modernise infrastructure and reduce costs
Push to eliminate Russian fossil fuel dependency
Cars & industry:
Small Affordable Cars Initiative to promote EU-made electric vehicles
Food & agriculture:
Simplified CAP, fair pricing, and “Buy European Food” campaign
Trade safeguards in Mercosur deal
5. Democracy, rule of law & media
4
