VRAGEN DUURZAME
ONTWIKKELING
HOOFDSTUK 1
1. Geef de definitie van duurzame ontwikkeling, bespreek de drie pijlers en
leg de link met systeemdenken
Duurzame ontwikkeling = het streven naar een wereld waar er altijd genoeg is
voor alles en iedereen
De 3 pijlers zijn economische, sociale en ecologische. De link met systeemdenken
is dat we het als een geheel moeten bekijken. Het is geen oorzaak-gevolg systeem
maar een dynamisch systeem
2. Wat betekent de term SDG? Hoeveel SDG’s zijn er en geef er 5 SDG’s
naar keuze
Sustainable development goals (= duurzame ontwikkelingsdoelstellingen)
1) Beëindig armoede in al zijn vormen overal (sdg1)
2) Verzeker een gezond leven en bevorder welzijn voor iedereen op elke leeftijd
(sdg3)
3) Bereik gendergelijkheid en geef meer macht aan vrouwen en meisjes (sdg5)
4) Verzeker toegang tot water en sanitair voor iedereen (sdg6)
5) Verminder ongelijkheid binnen en tussen landen (sdg10)
3. Duurzame ontwikkeling wordt soms een containerbegrip. Licht dit toe
In de praktijk worden de 3 pijlers vaak los van elkaar gezien. Namelijk wanneer 2
of meer componenten van de drie geïntegreerd zijn, dan zal men al spreken van
duurzame ontwikkeling. Zo wordt duurzame ontwikkeling een containerbegrip en
drijft sterk af van de oorspronkelijke gedachte die eerde holistisch is.
4. Er is nood aan optimisme: licht dit toe en illustreer met je eigen houding
In de media is er vaak negatieve berichtgeving (hongersnoden, oorlogen,
natuurrampen, ziekten, ...) . Toch is het belangrijk om met een optimistisch oog
naar de toekomst te kijken, er is zijn ook op korte termijn veel zaken in positieve
zin geëvolueerd zoals de wetenschap, natuurbescherming, democratie, meisjes
die school mogen volgen, mobiele telefoons, …
Eigen houding: bewust optimistisch maar wel van het besef dat er problemen
bestaan
HOOFDSTUK 3
1. Geef 3 landen binnen Europa die geen deel uitmaken van de EU
Verenigd Koninkrijk, Rusland, Zwitserland
2. Geef 3 kandidaat-lidstaten van de Europese unie
Turkije, Oekraïne, Servië
1
,3. Geef 3 potentieel kandidaat-lidstaten van de Europese unie
Kosovo is de enige
4. Wat is een verordening in het Europees recht en geef een voorbeeld?
Een verordening is een EU-rechtsinstrument is bindend in al haar onderdelen en
rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat, het neemt de plaats in van de nationale
wetgeving
Bv. verordening betreffende het aanbieden van internettoegangsdiensten: zorgt
ervoor dat gebruikers gelijke toegang krijgen tot internet, ongeacht de aanbieder,
en regelt de afschaffing van roamingkosten
5. Wat is een richtlijn in het Europees recht en geef een voorbeeld?
Een richtlijn is enkel bindend als het gaat over het doel dat de richtlijn bepaalt. De
lidstaten kiezen zelf de vorm en de middelen, er is een handeling nodig om ze om
te zetten in nationale wetgeving
Bv. nitraatrichtlijn 50 ppm nitraat in oppervlaktewater
6. Bespreek de Europese Raad: rol, leden en huidige voorzitter. Wat doet
de raad en wat doet ze niet.
Rol: bepaalt het algemene politieke beleid en de prioriteiten van de EU
Leden:
o de staatshoofden en regeringsleiders van EU-landen
o de voorzitter van de Europese Commissie
o de hoge vertegenwoordiger van de EU voor buitenlandse zaken en
veiligheidsbeleid
Huidige voorzitter: António Costa (sinds 1 dec 2024, daarvoor was het Charles
Michel)
Taak: behandelt ingewikkelde zaken die niet kunnen worden opgelost op een
lager regeringsniveau + bepaalt gemeenschappelijk internationaal en
veiligheidsbeleid van de EU
Geen taak: wetten goedkeuren
7. Bespreek het Europees Parlement: hoeveel leden en hoeveel gelinkt aan
België + hoofdtaken
751 leden verdeeld per lidstaat, België: 22
3 hoofdtaken: wetgeving, toezicht op alle EU-instellingen, begroting
8. Waarvoor staat de Europese commissie: taken, samenstelling, link met
België, huidig voorzitter
Taken: de Europese Commissie is de enige instelling van de EU die algemeen
bevoegd is wetgevingsvoorstellen te doen ( het stemmen zelf gebeurt door de
het Parlement en de Raad), ziet toe op naleving van het EU-recht en beheert
EU-beleid en begroting
Samenstelling: 1 commissaris per lidstaat
Link met België: België levert 1 Europese commissaris (Hadja Lahbib)
Huidig voorzitter: Ursula von der Leyen
2
,9. Waarvoor staat de Raad van Europese Unie: rol , samenstelling,
voorzitterschap + wat doet de raad?
Rol: vertegenwoordigt de regeringen van de lidstaten, stelt EU-wetgeving vast
en coördineert het EU-beleid
Samenstelling: één minister uit elk EU-land, afhankelijk van het behandelde
beleidsterrein
Voorzitter: elk EU-land neemt bij toerbeurt voor een periode van 6 maanden
het voorzitterschap waar
Functie: vormt samen met het Europees Parlement de wetgevende macht van
de EU, houdt zich bezig met alle beleidsterreinen en werkzaamheden van de
EU, coördineert het beleid van de EU-landen
10.Hoe verloopt het Europees besluitvormingsproces?
11.Benoem 6 beleidsdomeinen waar de EU een grote invloed op heeft en
geef de 4 voornaamste verwezenlijkingen van de EU
Beleidsdomeinen:
o Gezondheid
o Onderwijs, cultuur, jeugdzaken en sport
o Begroting
o Migratie
o Klimaatverandering en milieu
o Europese democratie
Verwezenlijkingen:
o Een continent dat in vrede leeft
o Burgers die de vrijheid genieten om overal in de EU te gaan wonen,
studeren of werken
o De grootste eengemaakte markt ter wereld
o Hulp en ontwikkelingsbijstand voor miljoenen mensen overal ter wereld
12.Wat is het subsidiariteitsbeginsel?
Beslissingen moeten zo dicht mogelijk bij de burger worden genomen. De lidstaten
treden in de eerste plaats zelf op, en de EU grijpt alleen in wanneer zij een doel
beter kan bereiken dan de lidstaten afzonderlijk. Dit komt meer en meer op de
voorgrond bij bv. het landbouwbeleid waarbij men afstapt van “one size fits all”-
beleid naar een flexibeler systeem dat door de lidstaten meer wordt ingevuld
13.GLB: wat was het doel van de eerste pijler zoals beschreven in het
verdrag van Rome (1957)?
3
, (GLB = Gemeenschappelijk landbouwbeleid)
o Verhoogde productiviteit in de landbouwsector
o Landbouwbevolking in een redelijke levensstandaard verzekeren
o Stabilisering voedselvoorziening
o Redelijke prijs voor de consument
14.De eerste pijler van het GLB voorzag aanvankelijk in een afscherming
van de wereldmarkt. Leg uit wat de bedoeling hiervan was en hoe dit
beleidsmatig werd gerealiseerd
o Rechtstreekse prijsondersteuning: via quota en vaste prijzen
o Gemeenschappelijke marktordening met richtprijs: prijs die
landbouwproducten opbrengen op de markt
o Interventieprijs: prijs waartegen interventiebureel producten opkoopt en
opslaat
o Drempelprijs: minimumprijs waartegen de ingevoerde producten mogen
verkocht worden (= hoger dan interventieprijs)
15.Sedert 1993 is in het landbouwbeleid EU geleidelijk afgestapt van een
rechtstreekse prijsondersteuning naar finaal betalingsrechten. Leg uit
wat dit laatste betekent en verklaar het begrip ‘cross compliance” dat
daar eigenlijk ook verband mee houdt.
Directe inkomenssteun “hectaresteun” of “steun per dier”. Hiermee effende de EU
het pad naar de oprichting van de Wereldhandelsorganisatie (WTO). Deze steun is
gekoppeld aan het naleven van de randvoorwaarden (= cross compliance). Deze
eisen zijn volksgezondheid, milieuvoorwaarden, dierenwelzijn enz …
16.Sedert 2015 stellen de EU-lidstaten hun eigen GLB-pakket samen. Leg uit
hoe dit momenteel werkt en bespreek in dit verband het begrip
conditionaliteit en de eco-regeling
Landbouwers krijgen inkomenssteun via betalingsrechten en kunnen bij crisissen
rekenen op marktmaatregelen.
De steun is gekoppeld aan conditionaliteit: landbouwers krijgen alleen steun als ze
voldoen aan de regels rond milieu, voedselveiligheid, dierengezondheid en
dierenwelzijn
Eco-regeling: waarbij landbouwers extra steun krijgen voor milieuvriendelijke
maatregelen. De vergroeningspremie compenseert extra kosten en is gekoppeld
aan voorwaarden zoals behoud van blijvend grasland, gewasdiversificatie en
ecologische aandachtsgebieden
17.Leg met eigen woorden uit waarvoor de Farm to Fork strategie staat
De Farm to Fork strategie wil de voedselketen (van boer tot bord) duurzamer
maken. Ze streeft naar een voedselsysteem dat milieu en klimaat beschermt, de
biodiversiteit hersteld en tegelijk zorgt voor veilig, gezond en betaalbaar voedsel
voor iedereen => eerlijk inkomen voor landbouwers + eerlijke handel
18.Men spreekt ook vaak van de tweede pijler van het GLB. Leg kort uit met
eigen woorden en waarvoor dit staat
4
ONTWIKKELING
HOOFDSTUK 1
1. Geef de definitie van duurzame ontwikkeling, bespreek de drie pijlers en
leg de link met systeemdenken
Duurzame ontwikkeling = het streven naar een wereld waar er altijd genoeg is
voor alles en iedereen
De 3 pijlers zijn economische, sociale en ecologische. De link met systeemdenken
is dat we het als een geheel moeten bekijken. Het is geen oorzaak-gevolg systeem
maar een dynamisch systeem
2. Wat betekent de term SDG? Hoeveel SDG’s zijn er en geef er 5 SDG’s
naar keuze
Sustainable development goals (= duurzame ontwikkelingsdoelstellingen)
1) Beëindig armoede in al zijn vormen overal (sdg1)
2) Verzeker een gezond leven en bevorder welzijn voor iedereen op elke leeftijd
(sdg3)
3) Bereik gendergelijkheid en geef meer macht aan vrouwen en meisjes (sdg5)
4) Verzeker toegang tot water en sanitair voor iedereen (sdg6)
5) Verminder ongelijkheid binnen en tussen landen (sdg10)
3. Duurzame ontwikkeling wordt soms een containerbegrip. Licht dit toe
In de praktijk worden de 3 pijlers vaak los van elkaar gezien. Namelijk wanneer 2
of meer componenten van de drie geïntegreerd zijn, dan zal men al spreken van
duurzame ontwikkeling. Zo wordt duurzame ontwikkeling een containerbegrip en
drijft sterk af van de oorspronkelijke gedachte die eerde holistisch is.
4. Er is nood aan optimisme: licht dit toe en illustreer met je eigen houding
In de media is er vaak negatieve berichtgeving (hongersnoden, oorlogen,
natuurrampen, ziekten, ...) . Toch is het belangrijk om met een optimistisch oog
naar de toekomst te kijken, er is zijn ook op korte termijn veel zaken in positieve
zin geëvolueerd zoals de wetenschap, natuurbescherming, democratie, meisjes
die school mogen volgen, mobiele telefoons, …
Eigen houding: bewust optimistisch maar wel van het besef dat er problemen
bestaan
HOOFDSTUK 3
1. Geef 3 landen binnen Europa die geen deel uitmaken van de EU
Verenigd Koninkrijk, Rusland, Zwitserland
2. Geef 3 kandidaat-lidstaten van de Europese unie
Turkije, Oekraïne, Servië
1
,3. Geef 3 potentieel kandidaat-lidstaten van de Europese unie
Kosovo is de enige
4. Wat is een verordening in het Europees recht en geef een voorbeeld?
Een verordening is een EU-rechtsinstrument is bindend in al haar onderdelen en
rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat, het neemt de plaats in van de nationale
wetgeving
Bv. verordening betreffende het aanbieden van internettoegangsdiensten: zorgt
ervoor dat gebruikers gelijke toegang krijgen tot internet, ongeacht de aanbieder,
en regelt de afschaffing van roamingkosten
5. Wat is een richtlijn in het Europees recht en geef een voorbeeld?
Een richtlijn is enkel bindend als het gaat over het doel dat de richtlijn bepaalt. De
lidstaten kiezen zelf de vorm en de middelen, er is een handeling nodig om ze om
te zetten in nationale wetgeving
Bv. nitraatrichtlijn 50 ppm nitraat in oppervlaktewater
6. Bespreek de Europese Raad: rol, leden en huidige voorzitter. Wat doet
de raad en wat doet ze niet.
Rol: bepaalt het algemene politieke beleid en de prioriteiten van de EU
Leden:
o de staatshoofden en regeringsleiders van EU-landen
o de voorzitter van de Europese Commissie
o de hoge vertegenwoordiger van de EU voor buitenlandse zaken en
veiligheidsbeleid
Huidige voorzitter: António Costa (sinds 1 dec 2024, daarvoor was het Charles
Michel)
Taak: behandelt ingewikkelde zaken die niet kunnen worden opgelost op een
lager regeringsniveau + bepaalt gemeenschappelijk internationaal en
veiligheidsbeleid van de EU
Geen taak: wetten goedkeuren
7. Bespreek het Europees Parlement: hoeveel leden en hoeveel gelinkt aan
België + hoofdtaken
751 leden verdeeld per lidstaat, België: 22
3 hoofdtaken: wetgeving, toezicht op alle EU-instellingen, begroting
8. Waarvoor staat de Europese commissie: taken, samenstelling, link met
België, huidig voorzitter
Taken: de Europese Commissie is de enige instelling van de EU die algemeen
bevoegd is wetgevingsvoorstellen te doen ( het stemmen zelf gebeurt door de
het Parlement en de Raad), ziet toe op naleving van het EU-recht en beheert
EU-beleid en begroting
Samenstelling: 1 commissaris per lidstaat
Link met België: België levert 1 Europese commissaris (Hadja Lahbib)
Huidig voorzitter: Ursula von der Leyen
2
,9. Waarvoor staat de Raad van Europese Unie: rol , samenstelling,
voorzitterschap + wat doet de raad?
Rol: vertegenwoordigt de regeringen van de lidstaten, stelt EU-wetgeving vast
en coördineert het EU-beleid
Samenstelling: één minister uit elk EU-land, afhankelijk van het behandelde
beleidsterrein
Voorzitter: elk EU-land neemt bij toerbeurt voor een periode van 6 maanden
het voorzitterschap waar
Functie: vormt samen met het Europees Parlement de wetgevende macht van
de EU, houdt zich bezig met alle beleidsterreinen en werkzaamheden van de
EU, coördineert het beleid van de EU-landen
10.Hoe verloopt het Europees besluitvormingsproces?
11.Benoem 6 beleidsdomeinen waar de EU een grote invloed op heeft en
geef de 4 voornaamste verwezenlijkingen van de EU
Beleidsdomeinen:
o Gezondheid
o Onderwijs, cultuur, jeugdzaken en sport
o Begroting
o Migratie
o Klimaatverandering en milieu
o Europese democratie
Verwezenlijkingen:
o Een continent dat in vrede leeft
o Burgers die de vrijheid genieten om overal in de EU te gaan wonen,
studeren of werken
o De grootste eengemaakte markt ter wereld
o Hulp en ontwikkelingsbijstand voor miljoenen mensen overal ter wereld
12.Wat is het subsidiariteitsbeginsel?
Beslissingen moeten zo dicht mogelijk bij de burger worden genomen. De lidstaten
treden in de eerste plaats zelf op, en de EU grijpt alleen in wanneer zij een doel
beter kan bereiken dan de lidstaten afzonderlijk. Dit komt meer en meer op de
voorgrond bij bv. het landbouwbeleid waarbij men afstapt van “one size fits all”-
beleid naar een flexibeler systeem dat door de lidstaten meer wordt ingevuld
13.GLB: wat was het doel van de eerste pijler zoals beschreven in het
verdrag van Rome (1957)?
3
, (GLB = Gemeenschappelijk landbouwbeleid)
o Verhoogde productiviteit in de landbouwsector
o Landbouwbevolking in een redelijke levensstandaard verzekeren
o Stabilisering voedselvoorziening
o Redelijke prijs voor de consument
14.De eerste pijler van het GLB voorzag aanvankelijk in een afscherming
van de wereldmarkt. Leg uit wat de bedoeling hiervan was en hoe dit
beleidsmatig werd gerealiseerd
o Rechtstreekse prijsondersteuning: via quota en vaste prijzen
o Gemeenschappelijke marktordening met richtprijs: prijs die
landbouwproducten opbrengen op de markt
o Interventieprijs: prijs waartegen interventiebureel producten opkoopt en
opslaat
o Drempelprijs: minimumprijs waartegen de ingevoerde producten mogen
verkocht worden (= hoger dan interventieprijs)
15.Sedert 1993 is in het landbouwbeleid EU geleidelijk afgestapt van een
rechtstreekse prijsondersteuning naar finaal betalingsrechten. Leg uit
wat dit laatste betekent en verklaar het begrip ‘cross compliance” dat
daar eigenlijk ook verband mee houdt.
Directe inkomenssteun “hectaresteun” of “steun per dier”. Hiermee effende de EU
het pad naar de oprichting van de Wereldhandelsorganisatie (WTO). Deze steun is
gekoppeld aan het naleven van de randvoorwaarden (= cross compliance). Deze
eisen zijn volksgezondheid, milieuvoorwaarden, dierenwelzijn enz …
16.Sedert 2015 stellen de EU-lidstaten hun eigen GLB-pakket samen. Leg uit
hoe dit momenteel werkt en bespreek in dit verband het begrip
conditionaliteit en de eco-regeling
Landbouwers krijgen inkomenssteun via betalingsrechten en kunnen bij crisissen
rekenen op marktmaatregelen.
De steun is gekoppeld aan conditionaliteit: landbouwers krijgen alleen steun als ze
voldoen aan de regels rond milieu, voedselveiligheid, dierengezondheid en
dierenwelzijn
Eco-regeling: waarbij landbouwers extra steun krijgen voor milieuvriendelijke
maatregelen. De vergroeningspremie compenseert extra kosten en is gekoppeld
aan voorwaarden zoals behoud van blijvend grasland, gewasdiversificatie en
ecologische aandachtsgebieden
17.Leg met eigen woorden uit waarvoor de Farm to Fork strategie staat
De Farm to Fork strategie wil de voedselketen (van boer tot bord) duurzamer
maken. Ze streeft naar een voedselsysteem dat milieu en klimaat beschermt, de
biodiversiteit hersteld en tegelijk zorgt voor veilig, gezond en betaalbaar voedsel
voor iedereen => eerlijk inkomen voor landbouwers + eerlijke handel
18.Men spreekt ook vaak van de tweede pijler van het GLB. Leg kort uit met
eigen woorden en waarvoor dit staat
4
