Basiszorg is de fundamentele, laagdrempelige
zorg die mensen nodig hebben om gezond te
blijven of om bij gezondheidsproblemen snel
geholpen te worden. Het is meestal de eerste
stap in het zorgtraject en omvat zorg die direct
toegankelijk is, zonder dat je eerst naar een
specialist moet worden doorverwezen.
BASISZORGVELENING
samenvatting van Hanne Smits
,deel 1: methodisch handelen
basiszorg
• basiszorg zijn verpleegkundige interventies om onze patiënten te verzorgen
• basiszorg ≠ verloskundige zorg maar zonder basiszorg, geen verloskundige zorg
verpleegkundige interventies
• techniek: een manuele vaardigheid → techniek is een onderdeel van een interventie (bv. nemen van
de bloeddruk gebeurt binnen de interventie)
• interventie: Elke behandeling die een verpleegkundige/vroedvrouw op grond van haar oordeel en
klinisch kennis uitvoert in functie van de behoefte van de zorgvrager. Iedere behandeling, gebaseerd
op betrouwbare/zo goed mogelijk wetenschappelijke kennis, wordt uitgevoerd met het oog op een
gewenst verpleegresultaat.
wettelijk kader van verpleegkundige interventies
• 3 categorieën handelingen:
A: zelfstandige zorgen
- observeren, herkennen, en vastleggen van de gezondheidsstatus op fysisch, psychisch en sociaal
vlak
- omschrijven van verpleegproblemen
- bijdragen aan medische diagnose door een arts
- informeren en adviseren aan patiënt (en familie)
- bijstaan, uitvoeren en helpen
- handelingen van palliatieve zorg verrichten
- verlenen van stervensbegeleiding en begeleiding bij het verwerken van rouw
B: technische verpleegkundige handelingen
- uitvoeren van technische-verpleegkundige verstrekkingen met of zonder medisch voorschrift
° diagnosestelling door de arts
° uitvoering van voorgeschreven behandeling
° nemen van maatregelen inzake preventie geneeskunde
- B1: zonder voorschrift
- B2: met voorschrift
C: medische toevertrouwde handelingen
- onderzoeken (klinische biologie) van lichaamsvochten door eenvoudige technieken in
aanwezigheid van de patiënt onder verantwoordelijkheid van een arts
- voorbereiding en toediening vaccins in aanwezigheid van arts
verpleegtechnische handelingen
• belang van technieken in verpleegkunde/ vroedkunde = vaste werkwijze (automatisme,
voorspelbaarheid en samenwerking)
• verloop van verpleegtechnische handelingen
,VG-MZG (verpleegkundige gegevens van de minimale ziekenhuisgegevens)
• verpleegkundige/vroedkundige zorg uitgevoerd door verpleegkundig/vroedkundig personeel aan een
patiënt tijdens zijn/haar opname
• maken deel uit van het Belgische registratiesysteem waarin ziekenhuizen verplicht zijn om
gestandaardiseerde informatie over hun werking en patiënten aan te leveren aan de overheid
• registratie van al die patiënt die op de afdeling komen, via dossiers → overheid bepaalt hoeveel geld
deze afdeling krijgt
• doel: personeelsbestand, financiering verpleegkundige activiteit in het ziekenhuis, kwaliteitstoetsing,…
8 basisprincipes
1. hygiëne & steriliteit
• voorkomen van besmetting bij zorgvrager
• kruisinfecties vermijden
• contact met besmettingsbron vermijden (direct & indirect)
• vermijden dat kiemen zich verspreiden → besmet materiaal meteen weg brengen
• to do: handen wassen en ontsmetten, eerst contact met niet-besmette daarna met besmette,
zuiver en bevuild materiaal steeds gescheiden houden, materiaal dat besmet is onmiddellijk
verwijderen of ontsmetten
2. veiligheid
• belangrijk voor: de zorgvrager en zorgverlener
• risicoanalyse: reëel gevaar vs gevoel van onveiligheid bij zorgvragen
• bv. dichte schoenen dragen in geval dat je moet lopen
• to do: patiënten kennen, duidelijke communicatie, veilig gebruik van medicatie, voorkomen
van valincidenten,…
3. beleving
• zorg beïnvloedt de gevoelens van zorgvrager
• informatie geven in begrijpelijke taal
• begrijp de angst en praat erover in begrijpelijke taal
• to do: toon respect voor de privacy, vraag toelating aan de patiënt, geef vertrouwen en
zelfstandigheid,…
4. zelfzorg & inspraak
• zorgvrager behoudt controle waar mogelijk
• keuzes respecteren tenzij schadelijk
• belangrijk bij planning, timing en uitvoering van zorg (‘als ik het doe gaat het sneller’…)
• bv. moeder wilt baby minder vaak wassen → bespreek respectvol de risico’s
5. comfort
• zorg afstemmen op welzijn en ontspanning van de zorgvrager
• niet altijd medische noodzaak
• bv. gordijnen dicht doen omdat de zon schijnt
6. ergonomie
• ergonomie bestudeerd de menselijke activiteit in hun materiële omgeving met focus op de
aanpassing van het werk, werkomstandigheden, hulpmiddelen,… aan de eigenschappen van
de mens
• werkhouding en veilige uitvoering voor zorggever
7. economie
• tijd efficiënt inzetten
• middelen efficiënt gebruiken (kwaliteit)
• niet meer materiaal dan nodig (kwantiteit)
• kritisch kijken naar gewoonten & alternatieven afwegen
8. ecologie
• afval minimaliseren
, • duurzame keuzes bij materialen
• balans maken met veiligheid, hygiëne en kosten
• bv. herbruikbare vs wegwerpmaterialen
besluit: je werkwijze voortdurend in vraag stellen, prioriteiten bepalen en kiezen van alternatieven in
dagdagelijkse zorg
methodisch handelen en klinisch redeneren
• systematisch handelen = handelen volgens een systeem (bv. recept)
• klinisch = alles wat met medisch denken te maken heeft → denken binnen een zorgsector
• alles in vraag stellen (waarom?) → basisprincipes
• doel probleemoplossend denkproces: zoveel mogelijk problemen oplossen
• elementaire logica = basisregels van logisch redeneren
• methode = het doel dat je bereikt door methodisch te handelen
benadering van een probleem
= proberen = buikgevoel
wetenschappelijke benadering van een probleem
• belang van methodiek
zorg die mensen nodig hebben om gezond te
blijven of om bij gezondheidsproblemen snel
geholpen te worden. Het is meestal de eerste
stap in het zorgtraject en omvat zorg die direct
toegankelijk is, zonder dat je eerst naar een
specialist moet worden doorverwezen.
BASISZORGVELENING
samenvatting van Hanne Smits
,deel 1: methodisch handelen
basiszorg
• basiszorg zijn verpleegkundige interventies om onze patiënten te verzorgen
• basiszorg ≠ verloskundige zorg maar zonder basiszorg, geen verloskundige zorg
verpleegkundige interventies
• techniek: een manuele vaardigheid → techniek is een onderdeel van een interventie (bv. nemen van
de bloeddruk gebeurt binnen de interventie)
• interventie: Elke behandeling die een verpleegkundige/vroedvrouw op grond van haar oordeel en
klinisch kennis uitvoert in functie van de behoefte van de zorgvrager. Iedere behandeling, gebaseerd
op betrouwbare/zo goed mogelijk wetenschappelijke kennis, wordt uitgevoerd met het oog op een
gewenst verpleegresultaat.
wettelijk kader van verpleegkundige interventies
• 3 categorieën handelingen:
A: zelfstandige zorgen
- observeren, herkennen, en vastleggen van de gezondheidsstatus op fysisch, psychisch en sociaal
vlak
- omschrijven van verpleegproblemen
- bijdragen aan medische diagnose door een arts
- informeren en adviseren aan patiënt (en familie)
- bijstaan, uitvoeren en helpen
- handelingen van palliatieve zorg verrichten
- verlenen van stervensbegeleiding en begeleiding bij het verwerken van rouw
B: technische verpleegkundige handelingen
- uitvoeren van technische-verpleegkundige verstrekkingen met of zonder medisch voorschrift
° diagnosestelling door de arts
° uitvoering van voorgeschreven behandeling
° nemen van maatregelen inzake preventie geneeskunde
- B1: zonder voorschrift
- B2: met voorschrift
C: medische toevertrouwde handelingen
- onderzoeken (klinische biologie) van lichaamsvochten door eenvoudige technieken in
aanwezigheid van de patiënt onder verantwoordelijkheid van een arts
- voorbereiding en toediening vaccins in aanwezigheid van arts
verpleegtechnische handelingen
• belang van technieken in verpleegkunde/ vroedkunde = vaste werkwijze (automatisme,
voorspelbaarheid en samenwerking)
• verloop van verpleegtechnische handelingen
,VG-MZG (verpleegkundige gegevens van de minimale ziekenhuisgegevens)
• verpleegkundige/vroedkundige zorg uitgevoerd door verpleegkundig/vroedkundig personeel aan een
patiënt tijdens zijn/haar opname
• maken deel uit van het Belgische registratiesysteem waarin ziekenhuizen verplicht zijn om
gestandaardiseerde informatie over hun werking en patiënten aan te leveren aan de overheid
• registratie van al die patiënt die op de afdeling komen, via dossiers → overheid bepaalt hoeveel geld
deze afdeling krijgt
• doel: personeelsbestand, financiering verpleegkundige activiteit in het ziekenhuis, kwaliteitstoetsing,…
8 basisprincipes
1. hygiëne & steriliteit
• voorkomen van besmetting bij zorgvrager
• kruisinfecties vermijden
• contact met besmettingsbron vermijden (direct & indirect)
• vermijden dat kiemen zich verspreiden → besmet materiaal meteen weg brengen
• to do: handen wassen en ontsmetten, eerst contact met niet-besmette daarna met besmette,
zuiver en bevuild materiaal steeds gescheiden houden, materiaal dat besmet is onmiddellijk
verwijderen of ontsmetten
2. veiligheid
• belangrijk voor: de zorgvrager en zorgverlener
• risicoanalyse: reëel gevaar vs gevoel van onveiligheid bij zorgvragen
• bv. dichte schoenen dragen in geval dat je moet lopen
• to do: patiënten kennen, duidelijke communicatie, veilig gebruik van medicatie, voorkomen
van valincidenten,…
3. beleving
• zorg beïnvloedt de gevoelens van zorgvrager
• informatie geven in begrijpelijke taal
• begrijp de angst en praat erover in begrijpelijke taal
• to do: toon respect voor de privacy, vraag toelating aan de patiënt, geef vertrouwen en
zelfstandigheid,…
4. zelfzorg & inspraak
• zorgvrager behoudt controle waar mogelijk
• keuzes respecteren tenzij schadelijk
• belangrijk bij planning, timing en uitvoering van zorg (‘als ik het doe gaat het sneller’…)
• bv. moeder wilt baby minder vaak wassen → bespreek respectvol de risico’s
5. comfort
• zorg afstemmen op welzijn en ontspanning van de zorgvrager
• niet altijd medische noodzaak
• bv. gordijnen dicht doen omdat de zon schijnt
6. ergonomie
• ergonomie bestudeerd de menselijke activiteit in hun materiële omgeving met focus op de
aanpassing van het werk, werkomstandigheden, hulpmiddelen,… aan de eigenschappen van
de mens
• werkhouding en veilige uitvoering voor zorggever
7. economie
• tijd efficiënt inzetten
• middelen efficiënt gebruiken (kwaliteit)
• niet meer materiaal dan nodig (kwantiteit)
• kritisch kijken naar gewoonten & alternatieven afwegen
8. ecologie
• afval minimaliseren
, • duurzame keuzes bij materialen
• balans maken met veiligheid, hygiëne en kosten
• bv. herbruikbare vs wegwerpmaterialen
besluit: je werkwijze voortdurend in vraag stellen, prioriteiten bepalen en kiezen van alternatieven in
dagdagelijkse zorg
methodisch handelen en klinisch redeneren
• systematisch handelen = handelen volgens een systeem (bv. recept)
• klinisch = alles wat met medisch denken te maken heeft → denken binnen een zorgsector
• alles in vraag stellen (waarom?) → basisprincipes
• doel probleemoplossend denkproces: zoveel mogelijk problemen oplossen
• elementaire logica = basisregels van logisch redeneren
• methode = het doel dat je bereikt door methodisch te handelen
benadering van een probleem
= proberen = buikgevoel
wetenschappelijke benadering van een probleem
• belang van methodiek
