Bronnen van het arbeidsrecht
CAO’s= collectieve arbeidsovereenkomsten
Begrip:
Overeenkomst tussen één of meer representatieve werknemersorganisaties en één of
meer werkgevers hetzij één of meer representatieve werkgeversorganisaties
Partijen:
- Werknemersorganisaties: ACV, ABVV, ACLVB en hun vakcentrales
- Werkgevers of werkgeversorganisaties: VBO, Unizo, BB, VERSO... en hun
federaties
Niveaus:
- NAR: Nationaal intersectoraal
- Van toepassing in de hele privésector
- Ondertekening alle partijen
- “hoogste in rang” - geen inkorting rechten op lager niveau
(voorbeelden: cao 109 motivering ontslag, cao 43 gem. min. Maandinkomen)
- PC en PSC’s: nationaal sectoraal/ regionaal sectoraal
- Leggen loon- en arbeidsvoorwaarden vast voor ene sector
- Per (sub) sector PC - (sub) PC vb. PC 319.01
- Van toepassing in een sector of deelsector
- Ondertekening door alle partijen
- Mag niet in strijd zijn met hogere norm
(voorbeelden: eindejaarspremies, minimumlonen voor sectoren verschillen,
anciënniteitsdagen, arbeidsduur sector)
- Onderneming:
- Betrekking op loon- en arbeidsvoorwaarden van de onderneming
, - Van toepassing in onderneming
- Ondertekening door 1 vakbond volstaat
(voorbeelden: invoering nieuwe arbeidsregelingen, arbeidsduur onderneming)
Formaliteiten:
- Schriftelijk
- Ondertekend
- Duur: bepaald of onbepaald
- Taalvereisten: Nederlands – Frans
Publicatie:
- Neerlegging FOD WASO
- Cao NAR en P(s)C: publicatie in het Belgisch Staatsblad
Binding cao’s (art. 19 ev CAO-wet)
- Principiële binding
- WG die getekend heeft
- WG die aangesloten is bij wg-organisatie
- WG die lid wordt van WG-organisatie
- Aanvullende binding
- Andere WG’s
- Afwijking mogelijk bij geschreven individuele AO
- Algemeen bindend verklaring (ABV) --> art. 23 CAO-wet
- Bij KB
- Kracht van wet
Gevolgen:
- C.A.O. wordt bindend voor alle WG’s die behoren tot het ressort van het
orgaan waarin hij werd gesloten (dus ook voor WG’s die niet zijn aangesloten
bij een werkgeversorganisatie die de C.A.O. heeft gesloten)
- Een algemeen bindend verklaarde C.A.O. heeft dezelfde binding als een KB.
Daardoor kan een schending van dergelijke C.A.O. beoordeeld worden door
het Hof van Cassatie. Dat kan niet voor een niet-algemeen bindend
verklaarde C.A.O.
- Een overtreding van de C.A.O. wordt een misdrijf (geen straf zonder wet -
‘nulla poena sine lege’). Bij overtreding kan de sociale inspectie optreden.
Individuele AO
- Overeenkomst WG – WN
, - Schriftelijk of mondeling
- Bedingen strijdig met hogere rechtsnorm zijn nietig en worden voor niet
geschreven gehouden (of omgezet in geldige bepaling)
Arbeidsreglement
Wat?
- Regelt arbeidsvoorwaarden in onderneming
- Mogelijk verschillende reglementen
- Elke WN moet kopie arbeidsreglement ontvangen hebben
- Individuele afwijking mogelijk
- Verplichte vermeldingen (art. 6 wet 8.4 1965) zie ppt!
- Facultatieve vermeldingen:
- Opsturen medisch attest
- Verbod tatoeages, religieuze symbolen... voor zover niet in strijd met hogere
rechtsnorm
- Verbod te eten in bepaalde lokalen
- Opstellen/ wijzigen arbeidsreglement
- Via OR als die er is
- Bijzondere procedures met inspraak WN als geen OR (schema’s toledo)
Gebruik
Voorwaarden om als bron te gelden:
- Bestending: voldoende lange tijd maar geen algemene omschrijving hoe lang
- Vast: steeds hetzelfde voordeel; niet noodzakelijk hetzelfde bedrag wel vb.
Zelfde berekeningswijze (percentage eindejaarspremie)
- Algemeen: toegekend aan alle werknemers in dezelfde situatie (vb. Alle
bedienden)
Overzicht bronnen van het arbeidsrecht:
, Rangorde bronnen: (zie ppt) --> art. 51 cao wet ‘68
Opmerkingen:
- Bovenaan: internationale verdragen en grondwet (met directe werking)
- Decreten= wet
- CAO met ruimere toepassingssfeer heeft voorrang op CAO met een beperktere
toepassingssfeer
Gevolgen: (zie ppt extra info)