Ethiek
Waarom ethische reflectie in de zorg?
De hedendaagse gezondheidszorg wordt gekenmerkt door complexe en vaak confronterende
keuzes, zeker in de zorg voor kritieke patiënten (IZ, spoed, oncologie, geriatrie…).
Belangrijke contextfactoren:
➢ Technologische en medische vooruitgang
➢ Vergrijzing en toename chronische aandoeningen
➢ Schaarste aan personeel, tijd, middelen en IC-bedden
➢ Maatschappelijke verwachtingen t.a.v. geneeskunde
Ethische reflectie helpt zorgverleners om:
➢ Moreel verantwoorde beslissingen te nemen
➢ Menswaardigheid te bewaken
➢ Om te gaan met twijfel, onmacht en morele stress
Medische vooruitgang & maakbaarheid
Van herstellen naar beheersen en verbeteren
De geneeskunde evolueerde van het herstellen van functies naar:
➢ Beheersen van lichaamsprocessen
➢ Levensverlenging
➢ Zelfs het verbeteren of overstijgen van het normale functioneren
Dit leidt tot het mensbeeld van de homo faber:
➢ De mens als maakbaar en manipuleerbaar
➢ Lichaam als object van techniek en wetenschap
Positief: betere levenskwaliteit, langere levensduur
Spannend: waar liggen de grenzen?
Dubbelzinnig gevoel
Medische vooruitgang is tegelijk:
➢ Vanzelfsprekend (we rekenen erop)
➢ Afschrikwekkend (ethische grenzen vervagen)
Centrale ethische vraag:
➢ Is wat technisch mogelijk is ook menselijk wenselijk?
Biomedische ethiek & ethiek van de gezondheidszorg
Biomedische ethiek
Richt zich op morele vragen rond medisch handelen:
➢ Menswaardigheid
➢ Welzijn
➢ Lijden en sterven
1
Waarom ethische reflectie in de zorg?
De hedendaagse gezondheidszorg wordt gekenmerkt door complexe en vaak confronterende
keuzes, zeker in de zorg voor kritieke patiënten (IZ, spoed, oncologie, geriatrie…).
Belangrijke contextfactoren:
➢ Technologische en medische vooruitgang
➢ Vergrijzing en toename chronische aandoeningen
➢ Schaarste aan personeel, tijd, middelen en IC-bedden
➢ Maatschappelijke verwachtingen t.a.v. geneeskunde
Ethische reflectie helpt zorgverleners om:
➢ Moreel verantwoorde beslissingen te nemen
➢ Menswaardigheid te bewaken
➢ Om te gaan met twijfel, onmacht en morele stress
Medische vooruitgang & maakbaarheid
Van herstellen naar beheersen en verbeteren
De geneeskunde evolueerde van het herstellen van functies naar:
➢ Beheersen van lichaamsprocessen
➢ Levensverlenging
➢ Zelfs het verbeteren of overstijgen van het normale functioneren
Dit leidt tot het mensbeeld van de homo faber:
➢ De mens als maakbaar en manipuleerbaar
➢ Lichaam als object van techniek en wetenschap
Positief: betere levenskwaliteit, langere levensduur
Spannend: waar liggen de grenzen?
Dubbelzinnig gevoel
Medische vooruitgang is tegelijk:
➢ Vanzelfsprekend (we rekenen erop)
➢ Afschrikwekkend (ethische grenzen vervagen)
Centrale ethische vraag:
➢ Is wat technisch mogelijk is ook menselijk wenselijk?
Biomedische ethiek & ethiek van de gezondheidszorg
Biomedische ethiek
Richt zich op morele vragen rond medisch handelen:
➢ Menswaardigheid
➢ Welzijn
➢ Lijden en sterven
1
