Nefrologische problemen
Inleiding
Op IZ spreken we vooral over de uitscheiding via de nieren. We kunnen ook vocht
uitscheiden via de huid, longen en maag-darmkanaal.
➢ Oligurie of anurie geven aanleiding tot storing in water en elektrolytenhuishouding.
De gevolgen hiervan kunnen levensbedreigend zijn.
➢ Normaal urine debiet = 0,5ml/kg/uur. => te meten dmv blaassonde (nooit bij
bekkentrauma steken).
De hoeveelheid urineproductie kan toegenomen zijn:
➢ Prerenaal
o Hypofysedisfunctie, door vermindering van productie van het ADH-hormoon.
➢ Renaal
o Acute nierinsuff in de polyurische fase
De hoeveelheid urineproductie kan afgenomen zijn:
➢ Prerenaal
o Toediening van te weinig vocht
o Circulatoire shock
➢ Renaal
o Acute nierinsufficiëntie
➢ Postrenaal
o Afsluiten van de urinewegen of blaassonde
o Ontkoppeling van de blaassonde
Bij post-operatieve patiënten dienen we steeds bedacht te zijn op urineretentie. Na de
operatie moet de pt binnen de 6u geplast hebben, indien niet, moeten ze gesondeerd
worden.
Circulatie en nierfunctie
De circulatie en nierfunctie zijn nauw met elkaar verbonden. De nierfunctie hangt af van de
doorbloeding van de nieren. Lage of hoge bloeddruk zal ook een evenredig effect teweeg
brengen.
De nier draagt bij tot het in stand houden van:
➢ Goede elektrolytenbalans
➢ Zuur-base evenwicht
➢ Waterhuishouding
Belangrijkste taak van vpk op IZ bij bewaken van nierfunctie:
➢ Klinische blik
➢ Circulatie (RR, HR en diurese)
➢ Bijhouden van vochtbalans
➢ Controle bloed & urine
1
, VPK zorg voor pt met acute nierinsuff
➢ Zorg afhankelijk van oorzaak nierinsufficiëntie
➢ Oorzaak wordt snel weggenomen indien mogelijk in samenspraak met arts
o Hypovolemie en hypotensie ( zie shock)
o Toedienen infusievloeistoffen of medicatie
➢ Medicamenteuze therapie:
o Lasix /Burinex
o Mannitol
o Dopamine in lage dosis
Langdurig onvoldoende nierperfusie leidt tot beschadiging van de nieren zelf =
TUBULUSNECROSE
➢ Tubulusnecrose kan ook ontstaan door:
o Transfusiefouten
o Septische shock
o Massale spierbeschadiging bij trauma
o Intoxicaties
o Diffuse intra-vasale stolling (DIS)
Acute nierinsufficiëntie ten gevolge van necrose gebeurt in 3 fasen:
➢ ANURISCHE / OLIGURISCHE FASE
o Bijna geen urineproductie
o Duurt enkele dagen tot 3 weken,
o Afhankelijk van ernst van stoornissen die optreden wordt de nierfunctie
ondersteund of overgenomen.
➢ POLYURETISCHE / DIURETISCHE FASE
o Polyurie zonder klaring, duurt enkele dagen tot één week, tot wel 10l per dag
o Regelen van water en electrolytenbalans is zeer belangrijk hier.
o Patiënt verliest hier veel vocht en Na, vocht toedienen en controle
electrolyten
o Eventueel in combinatie met nierfunctie vervangende therapie.
➢ HERSTELFASE
o Geleidelijk herstel,
o Duurt enkele weken tot 2 à 3 maanden.
Functies van de nieren
➢ Uitscheidende functie
o Afvalstoffen verwijderen
o Overtollig vocht verwijderen
o Regelen van het zuur – base evenwicht
o Elektrolytenconcentratie regelen
➢ Afscheidende functie of hormonale functie
o Het regelen van de bloeddruk ( renine )
o Productie van rode bloedcellen regelen (EPO)
o Opname van calcium regelen (actief vitamine D )
2
Inleiding
Op IZ spreken we vooral over de uitscheiding via de nieren. We kunnen ook vocht
uitscheiden via de huid, longen en maag-darmkanaal.
➢ Oligurie of anurie geven aanleiding tot storing in water en elektrolytenhuishouding.
De gevolgen hiervan kunnen levensbedreigend zijn.
➢ Normaal urine debiet = 0,5ml/kg/uur. => te meten dmv blaassonde (nooit bij
bekkentrauma steken).
De hoeveelheid urineproductie kan toegenomen zijn:
➢ Prerenaal
o Hypofysedisfunctie, door vermindering van productie van het ADH-hormoon.
➢ Renaal
o Acute nierinsuff in de polyurische fase
De hoeveelheid urineproductie kan afgenomen zijn:
➢ Prerenaal
o Toediening van te weinig vocht
o Circulatoire shock
➢ Renaal
o Acute nierinsufficiëntie
➢ Postrenaal
o Afsluiten van de urinewegen of blaassonde
o Ontkoppeling van de blaassonde
Bij post-operatieve patiënten dienen we steeds bedacht te zijn op urineretentie. Na de
operatie moet de pt binnen de 6u geplast hebben, indien niet, moeten ze gesondeerd
worden.
Circulatie en nierfunctie
De circulatie en nierfunctie zijn nauw met elkaar verbonden. De nierfunctie hangt af van de
doorbloeding van de nieren. Lage of hoge bloeddruk zal ook een evenredig effect teweeg
brengen.
De nier draagt bij tot het in stand houden van:
➢ Goede elektrolytenbalans
➢ Zuur-base evenwicht
➢ Waterhuishouding
Belangrijkste taak van vpk op IZ bij bewaken van nierfunctie:
➢ Klinische blik
➢ Circulatie (RR, HR en diurese)
➢ Bijhouden van vochtbalans
➢ Controle bloed & urine
1
, VPK zorg voor pt met acute nierinsuff
➢ Zorg afhankelijk van oorzaak nierinsufficiëntie
➢ Oorzaak wordt snel weggenomen indien mogelijk in samenspraak met arts
o Hypovolemie en hypotensie ( zie shock)
o Toedienen infusievloeistoffen of medicatie
➢ Medicamenteuze therapie:
o Lasix /Burinex
o Mannitol
o Dopamine in lage dosis
Langdurig onvoldoende nierperfusie leidt tot beschadiging van de nieren zelf =
TUBULUSNECROSE
➢ Tubulusnecrose kan ook ontstaan door:
o Transfusiefouten
o Septische shock
o Massale spierbeschadiging bij trauma
o Intoxicaties
o Diffuse intra-vasale stolling (DIS)
Acute nierinsufficiëntie ten gevolge van necrose gebeurt in 3 fasen:
➢ ANURISCHE / OLIGURISCHE FASE
o Bijna geen urineproductie
o Duurt enkele dagen tot 3 weken,
o Afhankelijk van ernst van stoornissen die optreden wordt de nierfunctie
ondersteund of overgenomen.
➢ POLYURETISCHE / DIURETISCHE FASE
o Polyurie zonder klaring, duurt enkele dagen tot één week, tot wel 10l per dag
o Regelen van water en electrolytenbalans is zeer belangrijk hier.
o Patiënt verliest hier veel vocht en Na, vocht toedienen en controle
electrolyten
o Eventueel in combinatie met nierfunctie vervangende therapie.
➢ HERSTELFASE
o Geleidelijk herstel,
o Duurt enkele weken tot 2 à 3 maanden.
Functies van de nieren
➢ Uitscheidende functie
o Afvalstoffen verwijderen
o Overtollig vocht verwijderen
o Regelen van het zuur – base evenwicht
o Elektrolytenconcentratie regelen
➢ Afscheidende functie of hormonale functie
o Het regelen van de bloeddruk ( renine )
o Productie van rode bloedcellen regelen (EPO)
o Opname van calcium regelen (actief vitamine D )
2
