Vaatheelkunde
Inleiding
➢ Slagaders of arteriën: brengen het zuurstofrijke bloed van het hart naar de weefsels
➢ Aders of venen: brengen het zuurstofarme bloed van de weefsels naar het hart
➢ Haarvaten of capillairen: staan in voor de verdeling van het bloed en de uitwisseling
van allerleistoffen
➢ De lymfevaten: brengen het vocht terug wat uit de capillairen in de weefsels is
gesijpeld
Veneuze circulatie
➢ Oppervlakkig veneus systeem - Vena saphena magna - Vena saphena parva
➢ Communicerende (perforerende) venen - Verbinden het oppervlakkige veneuze
systeem met het diepe veneuze systeem.
➢ Diep veneus systeem - Ligt naast en tussen de spieren - Verantwoordelijk voor het
grootste deel van de veneuze terugstroom naar het hart
Mechanismen van veneuze terugvloei
➢ Veneuze kleppen: zorgen ervoor dat het bloed slechts in één richting kan stromen
(richting hart).
➢ Hartcontracties: het hart pompt het bloed vooruit en creëert een zuigende werking.
➢ Spierpomp: samentrekkende spieren drukken op de venen en stuwen het bloed naar
boven.
➢ Drukveranderingen bij ademhaling: negatieve intrathoracale druk tijdens inademing
zuigt bloed naar het hart.
➢ Arterioveneuze koppeling: de pulsatie van de arterie zorgt voor bijkomende stuwing
in het naastliggende veneuze vat.
Veneuze insufficiëntie
Bij veneuze insufficiëntie faalt de terugstroom van bloed, waardoor stuwing ontstaat.
Gevolgen
➢ Ulceraties: langdurige stuwing maakt de huid kwetsbaar. Door afbraak van
hemoglobine komt ijzer vrij, wat leidt tot een bruine verkleuring van de huid. Hierbij
is er altijd littekenvorming.
➢ Stase-eczeem: ontstekingsreactie van de huid door chronische veneuze stuwing.
➢ Lipodermatosclerose: verharding van onderhuids vetweefsel, typisch beeld van de
omgekeerde champagnefles.
➢ Tast nooit de voet of enkel aan.
➢ Ontsteking van spataders = flebitis.
Behandeling
➢ Steunkousen
➢ Gewichtsbeperking
1
, ➢ Regelmatige lichaamsbeweging
➢ Elevatie van de benen
➢ Chirurgische behandelingen (vooral oppervlakkige venen):
o Laseren
o Sclerotherapie (droog spuiten)
o Stripping (verwijderen van aders)
Arteriële circulatie
➢ Stenoserend vaatlijden: vernauwing van bloedvaten
➢ Aneurysmatisch vaatlijden: verwijding van bloedvaten
➢ Dissecties: scheuren in de vaatwand waarbij bloed tussen de lagen komt
Basis vaatonderzoek
➢ Inspectie!
➢ Pulsaties
➢ Cappillaire refill
➢ Kleur/Temperatuur vh lidmaat
➢ Auscultatie van souffles
➢ Locatie & uitzicht van de wonde
➢ Doppler:
Stenoserend vaatlijden
= vaatlijden veroorzaakt door vernauwing van een bloedvat.
➢ Atherosclerose tast de grote en middelgrote slagaders aan
➢ Ontstaan van plaques (ophoping van vet en gladde spiercellen) en verkalkingen
➢ Vasomotoriek van slagaders is verstoord
➢ Integriteit van intima wordt aangetast: trombose en opstopping van het vat
Risicofactoren
➢ Roken
➢ Obesitas
➢ Sedentaire levensstijl
➢ Hypercholesterolemie
➢ Diabetes
➢ Alcohol
➢ Arteriële hypertensie
➢ Familiale aanleg
Stenosen ontstaan vooral op splitsingen van bloedvaten door turbulentie en verhoogde
wanddruk.
Gevolgen
➢ Hypoperfusie: visceraal of in de ledematen
➢ Embolisatie: vooral ter hoogte van de carotiden
Symptomen per locatie
2
Inleiding
➢ Slagaders of arteriën: brengen het zuurstofrijke bloed van het hart naar de weefsels
➢ Aders of venen: brengen het zuurstofarme bloed van de weefsels naar het hart
➢ Haarvaten of capillairen: staan in voor de verdeling van het bloed en de uitwisseling
van allerleistoffen
➢ De lymfevaten: brengen het vocht terug wat uit de capillairen in de weefsels is
gesijpeld
Veneuze circulatie
➢ Oppervlakkig veneus systeem - Vena saphena magna - Vena saphena parva
➢ Communicerende (perforerende) venen - Verbinden het oppervlakkige veneuze
systeem met het diepe veneuze systeem.
➢ Diep veneus systeem - Ligt naast en tussen de spieren - Verantwoordelijk voor het
grootste deel van de veneuze terugstroom naar het hart
Mechanismen van veneuze terugvloei
➢ Veneuze kleppen: zorgen ervoor dat het bloed slechts in één richting kan stromen
(richting hart).
➢ Hartcontracties: het hart pompt het bloed vooruit en creëert een zuigende werking.
➢ Spierpomp: samentrekkende spieren drukken op de venen en stuwen het bloed naar
boven.
➢ Drukveranderingen bij ademhaling: negatieve intrathoracale druk tijdens inademing
zuigt bloed naar het hart.
➢ Arterioveneuze koppeling: de pulsatie van de arterie zorgt voor bijkomende stuwing
in het naastliggende veneuze vat.
Veneuze insufficiëntie
Bij veneuze insufficiëntie faalt de terugstroom van bloed, waardoor stuwing ontstaat.
Gevolgen
➢ Ulceraties: langdurige stuwing maakt de huid kwetsbaar. Door afbraak van
hemoglobine komt ijzer vrij, wat leidt tot een bruine verkleuring van de huid. Hierbij
is er altijd littekenvorming.
➢ Stase-eczeem: ontstekingsreactie van de huid door chronische veneuze stuwing.
➢ Lipodermatosclerose: verharding van onderhuids vetweefsel, typisch beeld van de
omgekeerde champagnefles.
➢ Tast nooit de voet of enkel aan.
➢ Ontsteking van spataders = flebitis.
Behandeling
➢ Steunkousen
➢ Gewichtsbeperking
1
, ➢ Regelmatige lichaamsbeweging
➢ Elevatie van de benen
➢ Chirurgische behandelingen (vooral oppervlakkige venen):
o Laseren
o Sclerotherapie (droog spuiten)
o Stripping (verwijderen van aders)
Arteriële circulatie
➢ Stenoserend vaatlijden: vernauwing van bloedvaten
➢ Aneurysmatisch vaatlijden: verwijding van bloedvaten
➢ Dissecties: scheuren in de vaatwand waarbij bloed tussen de lagen komt
Basis vaatonderzoek
➢ Inspectie!
➢ Pulsaties
➢ Cappillaire refill
➢ Kleur/Temperatuur vh lidmaat
➢ Auscultatie van souffles
➢ Locatie & uitzicht van de wonde
➢ Doppler:
Stenoserend vaatlijden
= vaatlijden veroorzaakt door vernauwing van een bloedvat.
➢ Atherosclerose tast de grote en middelgrote slagaders aan
➢ Ontstaan van plaques (ophoping van vet en gladde spiercellen) en verkalkingen
➢ Vasomotoriek van slagaders is verstoord
➢ Integriteit van intima wordt aangetast: trombose en opstopping van het vat
Risicofactoren
➢ Roken
➢ Obesitas
➢ Sedentaire levensstijl
➢ Hypercholesterolemie
➢ Diabetes
➢ Alcohol
➢ Arteriële hypertensie
➢ Familiale aanleg
Stenosen ontstaan vooral op splitsingen van bloedvaten door turbulentie en verhoogde
wanddruk.
Gevolgen
➢ Hypoperfusie: visceraal of in de ledematen
➢ Embolisatie: vooral ter hoogte van de carotiden
Symptomen per locatie
2
