Voeding en gezondheid bijzondere huisdieren
VOGELS:
1. Algemeen: meest voorkomende aandoeningen bij vogels
1.1. Parasieten
1.1.1. Bestrijding
Parasieten: doorgegeven via omgeving
• rechtstreeks
• via tussengastheer
Management: uiterst belangrijk in voorkomen + genezen van parasitaire infecties!
1.1.2. Flagellaten
= ééncellige organismen (protozoa) die mbv flagellen / zweepdraden
voortbewegen
In krop:
• Trichomonas
• duiven (ook andere)
• kropinfectie geel beleg in bek (‘ t’ Geel’)
In darm:
• Hexamita (duif)
• Cochlosoma (zangvogels)
• Histomonas (hoenderen)
Symptomen: darmontsteking (onverteerde zaden in ontlastign, geelgekleurde diarree)
Diagnose:
• microscopisch onderzoek dierenarts
krobswab (natief)
kleine hoeveelheid ontlasting (natief)
Preventie:
• hygiëne grond + drinkpotten
• ondersteuning krop / darmflora appelazijn als drinkwater (1 soeplepel per liter
water)
Belangrijk overdracht trichomonas via drinkwater beste desinfectie = uitdroging
1.1.2.1 Coccidiose
= ééncellige organismen (protozoa) sporediertjes
Vermenigvuldiging = geslachtelijk & ongeslachtelijk!
wanneer vermenigvuldigt: gaan darmcel afbreken waardoor eitjes vrijkomen
In darm symptomen:
• diarree
• minder eten
• lusteloos
• uitdrogen
• vermageren
• zwakte!
Diagnose = mestonderzoek (natief)
,In de lever:
• levercoccidiose / atoxoplasmose / dikkeleverziekte
• bij zangvogels (kanarie, vinken…)
Diagnose = klinisch onderzoek / lijkschouwing
In de nier:
• Niercoccidiose
• vooral ganzen
Diagnose = lijkschouwing + microscopisch onderzoek nieren
Preventie coccidiose: (omgevingsmaatregelen zijn belangrijk!)
a) Algemene hygiëne (voederplaatsen scheiden van uitwerpselen)
b) Ontsmetten met ammoniak
c) Uitdrogen
d) Branden (hoge temperaturen)
e) Afscheppen van aarde
1.1.3. Wormen
1.1.3.1. Spoelwormen
• verschillende vogelsoorten
• verschillende plaatsen in maagdarmstelsel
• tussengastheer = regenwormen / insecten
• ziekte: afhankelijk van infectiedruk!!
Symptomen:
• vermageren
• diarree
• zwak
• slechte veren
• kokhalzen
• bloedarmoede
1.1.3.2. Haarwormen (spoelwormen)
Ziekte = afhankelijk van infectiedruk
• verschillende vogelsoorten
• verschillende plaatsen in maagdarmstelsel
• buitenloop + jonge dieren
- aarde: mogelijk besmet + moeilijk te desinfecteren
- jonge dieren: lagere algemene weerstand = gevoeliger!
Opnamen: besmette eieren / besmette regenwormen
Diagnose = microscopisch mestonderzoek door dierenarts
- eieren haarwormen: citroenvormig
- eieren spoelwormen: rond
Preventie:
• hygiëne omgeving dieren kunnen zich niet (her)besmetten (vooral
voederplaatsen)
contact voeder en mest vermijden!
,1.1.3.3. Gaapworm
• voornamelijk: hoenderachtigen & watervogels
• in trachea, bronchen, luchtzakken
Symptomen:
• niezen
• hoesten
• schudde, met kop
• hals nu en dan naar voor strekken + bek open om naar lucht te happen
Bronnen van parasieten:
• opname infectieus ei
• opname larve zelf
• opname besmette regenworm, sla, kever
• (besmette ontlasting van) wilde vogels
Diagnose parasieten:
• microscopisch onderzoek dierenarts
Preventie:
• hygiëne omgeving
1.1.3.4. De lintworm
Kleine en grote lintwormen!
Tussengastheer = slakken, mieren en kevers
1.1.4. Luizen
1.1.4.1. Bijtluizen
• ganse leven op dier!
• overdracht door rechtstreeks contact
• neten aan basis van veer vooral rond cloaca kijken!!!
Neet tot luis: 3 weken
• voeden zich met huidschilfers en veren
onrust, algemene minere conditie
• opletten jonge en zieke dieren
groter aantal op zieke dieren!
• najaar + winter!
Behandelen:
Om de 7 – 10 dagen neten worden niet bij behandeling gedood!
• permethrine spray
• verdunde ivermectine druppel in nek
• ivermectine inspuiting door dierenarts
1.1.5. Vlooien
Europese kippenvlo
, • kip, duif, wilde vogels,hond EN MENS!
• occasioneel kattenvlo + mensenvlo op pluimvee
• volwassen vlooien zuigen bloed
onrust, productiedaling, anemie
Belangrijk: omgeving goed behandelen bodembedekking en nestmateriaal
weghalen!
Verschil luis en vlooi:
- vlooi: eitjes en vlooien in omgeving
- luis: enkel op dier
1.1.6. Mijten
1.1.6.1. Rode vogelmijt / bloedluis
Omgeving:
• overdag: in en tussen spleten van hok (vooral bij houten hokken)
• ’s nachts: komen uit spleetjes op de dieren om bloed te zuigen
• vooral in de zomer
hoge temperaturen bevorderen hun levenscyclus + voortplanting!
Bloedluizen: rode of grijze puntjes (vaak in clusters)
• rood: nadat ze bloed hebben gezogen
• grijs: voordat ze bloed hebben gezogen
Zeer hardnekkig preventie is heel belangrijk!
Bloedluis = GEEN LUIS!! het is een mijt (spinachtigen)
Verschil luizen en mijten
Luizen Mijten
3 paar poten 4 paar poten
Leeft op het dier Leeft in omgeving
Dier behandelen Omgeving behandelen
VOGELS:
1. Algemeen: meest voorkomende aandoeningen bij vogels
1.1. Parasieten
1.1.1. Bestrijding
Parasieten: doorgegeven via omgeving
• rechtstreeks
• via tussengastheer
Management: uiterst belangrijk in voorkomen + genezen van parasitaire infecties!
1.1.2. Flagellaten
= ééncellige organismen (protozoa) die mbv flagellen / zweepdraden
voortbewegen
In krop:
• Trichomonas
• duiven (ook andere)
• kropinfectie geel beleg in bek (‘ t’ Geel’)
In darm:
• Hexamita (duif)
• Cochlosoma (zangvogels)
• Histomonas (hoenderen)
Symptomen: darmontsteking (onverteerde zaden in ontlastign, geelgekleurde diarree)
Diagnose:
• microscopisch onderzoek dierenarts
krobswab (natief)
kleine hoeveelheid ontlasting (natief)
Preventie:
• hygiëne grond + drinkpotten
• ondersteuning krop / darmflora appelazijn als drinkwater (1 soeplepel per liter
water)
Belangrijk overdracht trichomonas via drinkwater beste desinfectie = uitdroging
1.1.2.1 Coccidiose
= ééncellige organismen (protozoa) sporediertjes
Vermenigvuldiging = geslachtelijk & ongeslachtelijk!
wanneer vermenigvuldigt: gaan darmcel afbreken waardoor eitjes vrijkomen
In darm symptomen:
• diarree
• minder eten
• lusteloos
• uitdrogen
• vermageren
• zwakte!
Diagnose = mestonderzoek (natief)
,In de lever:
• levercoccidiose / atoxoplasmose / dikkeleverziekte
• bij zangvogels (kanarie, vinken…)
Diagnose = klinisch onderzoek / lijkschouwing
In de nier:
• Niercoccidiose
• vooral ganzen
Diagnose = lijkschouwing + microscopisch onderzoek nieren
Preventie coccidiose: (omgevingsmaatregelen zijn belangrijk!)
a) Algemene hygiëne (voederplaatsen scheiden van uitwerpselen)
b) Ontsmetten met ammoniak
c) Uitdrogen
d) Branden (hoge temperaturen)
e) Afscheppen van aarde
1.1.3. Wormen
1.1.3.1. Spoelwormen
• verschillende vogelsoorten
• verschillende plaatsen in maagdarmstelsel
• tussengastheer = regenwormen / insecten
• ziekte: afhankelijk van infectiedruk!!
Symptomen:
• vermageren
• diarree
• zwak
• slechte veren
• kokhalzen
• bloedarmoede
1.1.3.2. Haarwormen (spoelwormen)
Ziekte = afhankelijk van infectiedruk
• verschillende vogelsoorten
• verschillende plaatsen in maagdarmstelsel
• buitenloop + jonge dieren
- aarde: mogelijk besmet + moeilijk te desinfecteren
- jonge dieren: lagere algemene weerstand = gevoeliger!
Opnamen: besmette eieren / besmette regenwormen
Diagnose = microscopisch mestonderzoek door dierenarts
- eieren haarwormen: citroenvormig
- eieren spoelwormen: rond
Preventie:
• hygiëne omgeving dieren kunnen zich niet (her)besmetten (vooral
voederplaatsen)
contact voeder en mest vermijden!
,1.1.3.3. Gaapworm
• voornamelijk: hoenderachtigen & watervogels
• in trachea, bronchen, luchtzakken
Symptomen:
• niezen
• hoesten
• schudde, met kop
• hals nu en dan naar voor strekken + bek open om naar lucht te happen
Bronnen van parasieten:
• opname infectieus ei
• opname larve zelf
• opname besmette regenworm, sla, kever
• (besmette ontlasting van) wilde vogels
Diagnose parasieten:
• microscopisch onderzoek dierenarts
Preventie:
• hygiëne omgeving
1.1.3.4. De lintworm
Kleine en grote lintwormen!
Tussengastheer = slakken, mieren en kevers
1.1.4. Luizen
1.1.4.1. Bijtluizen
• ganse leven op dier!
• overdracht door rechtstreeks contact
• neten aan basis van veer vooral rond cloaca kijken!!!
Neet tot luis: 3 weken
• voeden zich met huidschilfers en veren
onrust, algemene minere conditie
• opletten jonge en zieke dieren
groter aantal op zieke dieren!
• najaar + winter!
Behandelen:
Om de 7 – 10 dagen neten worden niet bij behandeling gedood!
• permethrine spray
• verdunde ivermectine druppel in nek
• ivermectine inspuiting door dierenarts
1.1.5. Vlooien
Europese kippenvlo
, • kip, duif, wilde vogels,hond EN MENS!
• occasioneel kattenvlo + mensenvlo op pluimvee
• volwassen vlooien zuigen bloed
onrust, productiedaling, anemie
Belangrijk: omgeving goed behandelen bodembedekking en nestmateriaal
weghalen!
Verschil luis en vlooi:
- vlooi: eitjes en vlooien in omgeving
- luis: enkel op dier
1.1.6. Mijten
1.1.6.1. Rode vogelmijt / bloedluis
Omgeving:
• overdag: in en tussen spleten van hok (vooral bij houten hokken)
• ’s nachts: komen uit spleetjes op de dieren om bloed te zuigen
• vooral in de zomer
hoge temperaturen bevorderen hun levenscyclus + voortplanting!
Bloedluizen: rode of grijze puntjes (vaak in clusters)
• rood: nadat ze bloed hebben gezogen
• grijs: voordat ze bloed hebben gezogen
Zeer hardnekkig preventie is heel belangrijk!
Bloedluis = GEEN LUIS!! het is een mijt (spinachtigen)
Verschil luizen en mijten
Luizen Mijten
3 paar poten 4 paar poten
Leeft op het dier Leeft in omgeving
Dier behandelen Omgeving behandelen
