SIENA GUESSOUM, GROEP C
Zelfstudie 2, oktober 2025, Politiek en Actualiteit
A. Tekst zelfstudie 2
1) Vergelijk uitgebreid het economisch systeem van het mercantilisme (blz.1) met
het economisch systeem van de vrijemarkteconomie (blz. 3)
Mercantilisme:
Een economische politiek die erop gericht is om de rijkdom van het eigen land te
vergroten, door de import te verkleinen en export te vergroten.
Het is de staat die kan beslissen dat er zo weinig mogelijk producten worden
ingevoerd.
o Hoe deden ze dit? Ze maakten het invoeren duur door taksen op te leggen.
(Je legt er dus hoge belastingen op)
Een vrijemarkteconomie:
Een economisch systeem waarin de prijzen van goederen en diensten worden
bepaald door vraag en aanbod.
Dit betekent dat er geen overheidsbemoeienis is, maar dat bedrijven en
consumenten vrij zijn om hun eigen beslissingen te nemen over wat ze kopen en
verkopen.
2) Klassiek-liberalen zoals Adam Smith beweerden dat de vrijemarkteconomie tot
meer algemene welvaart leidt dan het mercantilisme/protectionisme. Leg dit uit
(blz. 3). En wat is uw mening daarover? (blz.3)
Adam Smith had kritiek op het protectionisme.
Volgens hem voldeed de vrijemarkteconomie aan het algemeen belang.
(res publica= het algemeen belang)
Hij heeft daar verschillende argumenten voor:
- Hij gaat in het op het gedrag van de mens. Hij gaat ervan uit dat de mens handelt
in eigen belang. Ze willen zelf zoveel mogelijk geld verdienen. Maar hij zegt dat
mensen uitgaan van welgemeend zelfbelang. Hij bedoelt daarmee dat mensen
ook rekening houden met het belang van anderen.
o Vb: iemand die vlees verkoopt, gaat uitgaan van het eigen belang (geld
verdienen), maar die gaat ook denken aan het belang van de klant. (de
klant moet het nog kunnen betalen).
Vrijemarkteconomie gaat over 3 zaken:
1. Iedereen kan vrij ondernemen (ze moeten een vrije onderneming kunnen
opstarten)
2. Iedereen moet gelijk kunnen invoeren en uitvoeren
3. Iedereen moet vrij de prijs kunnen bepalen.
Meer mensen kunnen aan de economie deelnemen
- Vb: als alle mensen uit Afrika, Azië , Europa,…. Vrije markt kunnen voeren dan
worden we socialer.
- Hoe meer men landen belet om economisch deel te nemen , hoe asocialer.
, 3) Situeer de verlichting als politiek-maatschappelijke filosofie. Wanneer en waar
kwam het op? Hoogtepunt? Duitsland?
Het verlichtingsdenken is ontstaan in Engeland ( In de 2e helft van de 17e eeuw) door
John Locke en Adam Smith.
Het verlichtingsdenken kende zijn hoogtepunt in de 2E helft van de 18e eeuw in
Frankrijk. => de bekendste Franse verlichtingsdenker= Voltaire
4) Bespreek de kritiek van de verlichtingsdenkers op de standenmaatschappij en
hun alternatieven. (blz. 6-7)
- Verlichtingsdenkers wouden de standenmaatschappij afschaffen.
- De katholieke kerk maakte zeer sterk gebruik van bijgeloof.
o Volgens verlichtingsdenkers leidt bijgeloof tot onmondigheid en
machteloosheid. Omdat de mensen onwetend zijn.
o Volgens hen is kennis macht. We moeten als mensen kennis opdoen.
Zolang men dom en onwetend blijft, dan is men onmondig en machteloos.
De verlichtingsdenkers gaan zich dan ook verzetten tegen die machten die de mensen
aanzetten tot bijgeloof. Vooral de katholieke kerk, maar ook de absolute vorsten. Zij
hadden een verbond met de kerk. De politieke macht en de kerkelijke macht werkte
samen.
5) Bespreek de vijf algemene kenmerken van het verlichtingsdenken (blz. 7-8)
1. Het vooruitgangsoptimisme en de wil tot veranderen met een rotsvast
vertrouwen in verstand, wetenschap en technologie.
2. De nadruk op de rechten en de vrijheden van de burger en de positieve kijk op
het gedrag van de mens.
3. De maakbaarheid van de samenleving door de mens.
4. Het omzetten van de Verlichtingsidealen door de staat.
5. De 4 principes van de scheiding van kerk en staat en het actief en passief
pluralisme.
Zelfstudie 2, oktober 2025, Politiek en Actualiteit
A. Tekst zelfstudie 2
1) Vergelijk uitgebreid het economisch systeem van het mercantilisme (blz.1) met
het economisch systeem van de vrijemarkteconomie (blz. 3)
Mercantilisme:
Een economische politiek die erop gericht is om de rijkdom van het eigen land te
vergroten, door de import te verkleinen en export te vergroten.
Het is de staat die kan beslissen dat er zo weinig mogelijk producten worden
ingevoerd.
o Hoe deden ze dit? Ze maakten het invoeren duur door taksen op te leggen.
(Je legt er dus hoge belastingen op)
Een vrijemarkteconomie:
Een economisch systeem waarin de prijzen van goederen en diensten worden
bepaald door vraag en aanbod.
Dit betekent dat er geen overheidsbemoeienis is, maar dat bedrijven en
consumenten vrij zijn om hun eigen beslissingen te nemen over wat ze kopen en
verkopen.
2) Klassiek-liberalen zoals Adam Smith beweerden dat de vrijemarkteconomie tot
meer algemene welvaart leidt dan het mercantilisme/protectionisme. Leg dit uit
(blz. 3). En wat is uw mening daarover? (blz.3)
Adam Smith had kritiek op het protectionisme.
Volgens hem voldeed de vrijemarkteconomie aan het algemeen belang.
(res publica= het algemeen belang)
Hij heeft daar verschillende argumenten voor:
- Hij gaat in het op het gedrag van de mens. Hij gaat ervan uit dat de mens handelt
in eigen belang. Ze willen zelf zoveel mogelijk geld verdienen. Maar hij zegt dat
mensen uitgaan van welgemeend zelfbelang. Hij bedoelt daarmee dat mensen
ook rekening houden met het belang van anderen.
o Vb: iemand die vlees verkoopt, gaat uitgaan van het eigen belang (geld
verdienen), maar die gaat ook denken aan het belang van de klant. (de
klant moet het nog kunnen betalen).
Vrijemarkteconomie gaat over 3 zaken:
1. Iedereen kan vrij ondernemen (ze moeten een vrije onderneming kunnen
opstarten)
2. Iedereen moet gelijk kunnen invoeren en uitvoeren
3. Iedereen moet vrij de prijs kunnen bepalen.
Meer mensen kunnen aan de economie deelnemen
- Vb: als alle mensen uit Afrika, Azië , Europa,…. Vrije markt kunnen voeren dan
worden we socialer.
- Hoe meer men landen belet om economisch deel te nemen , hoe asocialer.
, 3) Situeer de verlichting als politiek-maatschappelijke filosofie. Wanneer en waar
kwam het op? Hoogtepunt? Duitsland?
Het verlichtingsdenken is ontstaan in Engeland ( In de 2e helft van de 17e eeuw) door
John Locke en Adam Smith.
Het verlichtingsdenken kende zijn hoogtepunt in de 2E helft van de 18e eeuw in
Frankrijk. => de bekendste Franse verlichtingsdenker= Voltaire
4) Bespreek de kritiek van de verlichtingsdenkers op de standenmaatschappij en
hun alternatieven. (blz. 6-7)
- Verlichtingsdenkers wouden de standenmaatschappij afschaffen.
- De katholieke kerk maakte zeer sterk gebruik van bijgeloof.
o Volgens verlichtingsdenkers leidt bijgeloof tot onmondigheid en
machteloosheid. Omdat de mensen onwetend zijn.
o Volgens hen is kennis macht. We moeten als mensen kennis opdoen.
Zolang men dom en onwetend blijft, dan is men onmondig en machteloos.
De verlichtingsdenkers gaan zich dan ook verzetten tegen die machten die de mensen
aanzetten tot bijgeloof. Vooral de katholieke kerk, maar ook de absolute vorsten. Zij
hadden een verbond met de kerk. De politieke macht en de kerkelijke macht werkte
samen.
5) Bespreek de vijf algemene kenmerken van het verlichtingsdenken (blz. 7-8)
1. Het vooruitgangsoptimisme en de wil tot veranderen met een rotsvast
vertrouwen in verstand, wetenschap en technologie.
2. De nadruk op de rechten en de vrijheden van de burger en de positieve kijk op
het gedrag van de mens.
3. De maakbaarheid van de samenleving door de mens.
4. Het omzetten van de Verlichtingsidealen door de staat.
5. De 4 principes van de scheiding van kerk en staat en het actief en passief
pluralisme.
