Geschreven door studenten die geslaagd zijn Direct beschikbaar na je betaling Online lezen of als PDF Verkeerd document? Gratis ruilen 4,6 TrustPilot
logo-home
Document preview thumbnail
Voorbeeld 10 van de 184 pagina's
Samenvatting

Samenvatting Farmacologie en Farmacokinetiek AJ

Document preview thumbnail
Voorbeeld 10 van de 184 pagina's

Deze samenvatting van Farmacologie en Farmacokinetiek gegeven in 1e Master BMW is geschreven in het academiejaar . Het bevat alle leerstof uit alle PowerPoints en de handboeken + eigen notities. Het lijkt misschien een groot aantal pagina's, maar alles wat gekend moet zijn, staat erin verwerkt. Met deze samenvatting behaalde ik een 17/20 in eerste zit. Bij deel 1 staan alle tekeningen die gemaakt werden tijdens de les er ook in.

Voorbeeld van de inhoud

1



Farmacologie en farmacokinetiek

Inhoud
Deel 1 – Inleiding ................................................................................................................................. 9
Absorptie ........................................................................................................................................... 9
Welk traject volgt een tablet? ................................................................................................... 10
Eliminatie (buitenhouden van geneesmiddelen door lichaam): ..................................... 12
(1) Enzymen ‘E’: ...................................................................................................................... 13
(2) Actief transport efflux: .............................................................................................. 13
Toepassing: opname ciprofloxacine (quinolone)............................................................. 15
Toepassing: paracetamol inname ........................................................................................ 15
Distributie........................................................................................................................................ 15
Toepassing distributie: thiopental barbituraat ................................................................. 17
Eliminatie ........................................................................................................................................ 17
Clearance & excretie: .............................................................................................................. 17
lever hepatocyten ..................................................................................................................... 17
Nieren........................................................................................................................................... 21
Kwantificatie ADME ..................................................................................................................... 22
Toepassing: IV toediening heparine ................................................................................... 22
Enkelvoudige toediening intraveneus ................................................................................... 22
Eén-compartimentsmodel .................................................................................................... 22
Twee-compartimentsmodel ................................................................................................. 23
SITUATIE: α >> β ........................................................................................................................ 23
Enkelvoudige toediening extravasculair .............................................................................. 24
ORALE TOEDIENING (extravasculair): ............................................................................... 24
Equivalente toediening............................................................................................................... 24
Research en development .................................................................................................... 24
Slow absorption: flip-flop ..................................................................................................... 25
Herhaaldelijke toediening ......................................................................................................... 25
Therapeutic drug monitoring = TDM....................................................................................26
Toepassing: toediening digoxine ..........................................................................................26
Stereoselectieve farmacokinetiek.......................................................................................26
Chronofarmacokinetiek ..............................................................................................................27

,2

Niet-lineaire farmacokinetiek ..................................................................................................27
Populatie farmacokinetiek .........................................................................................................27
Receptortypes ............................................................................................................................... 28
Orthosterische vs allosterische binding: ......................................................................... 30
Fractionele receptorbinding .................................................................................................. 31
Typen bijwerkingen: ................................................................................................................ 34
Systemische expositie ............................................................................................................... 34
Enteraal ...................................................................................................................................... 34
Parenteraal................................................................................................................................ 36
Deel 2: transmissie systemen in perifere & autonome zenuwstelsel ............................ 37
Geneesmiddelen die inwerken op cholinerge transmissie ............................................ 37
Algemene introductie ............................................................................................................. 37
Receptoren ................................................................................................................................ 38
Activatie van cholinerge transmissie ................................................................................ 39
Inhibitie van cholinerge transmissie ................................................................................. 44
mAchR antagonisten .............................................................................................................. 44
nAchR antagonisten ................................................................................................................ 44
Geneesmiddelen die inwerken op adrenerge transmissie ............................................. 45
Anatomie .................................................................................................................................... 45
Synthese, release, reopname noradrenaline & adrenaline ........................................ 45
Verwijdering & degradatie noradrenaline........................................................................ 46
Receptoren ................................................................................................................................ 47
Activatie adrenerge transmissie: agonisten alfa- en bètareceptoren .................... 48
Neveneffecten ........................................................................................................................... 50
Activatie adrenerge transmissie: indirecte sympatho-mimetica .............................. 51
Inhibitie adrenerge transmissie via alfa en bèta blokkers .......................................... 51
Geneesmiddelen die inwerken op dopaminerge, serotonerge & purinerge
transmissie .................................................................................................................................... 54
Dopaminerge neurotransmissie ......................................................................................... 54
Serotonerge neurotransmissie ........................................................................................... 55
Deel 3: Geneesmiddelen die inwerken op CZS ....................................................................... 58
Gebruik van centrale stimulantia bij narcolepsie & ADHD ............................................. 58
Historisch gebruik amfetaminen ........................................................................................ 58
Therapeutische indicaties ..................................................................................................... 58

,3

Narcolepsie ............................................................................................................................... 58
ADHD ........................................................................................................................................... 58
Medicamenteuze behandeling ziekte van Alzheimer ....................................................... 60
Introductie .................................................................................................................................. 60
Neurobiologische mechanismen AD & potentiële therapeutische targets ........... 60
Farmacologie van pijn ................................................................................................................. 61
Inleiding ....................................................................................................................................... 61
Opioïden .......................................................................................................................................62
Lokale anesthetica .................................................................................................................. 74
Farmacotherapie neuropathische pijn ............................................................................... 76
Atypische analgetica................................................................................................................77
Medicamenteuze behandeling van gemoedsstoornissen ................................................77
Neurobiologische basis van depressie ..............................................................................77
Classificatie antidepressiva ................................................................................................. 78
Farmacokinetische eigenschappen .................................................................................... 81
Behandeling met antidepressiva ........................................................................................ 82
Indicaties en speciale aspecten van behandeling ......................................................... 82
Bijwerkingen ............................................................................................................................. 83
Specifieke aandachtspunten ................................................................................................ 85
Contra-indicaties ..................................................................................................................... 85
Interacties .................................................................................................................................. 85
Farmacotherapie van epilepsie............................................................................................... 87
Introductie .................................................................................................................................. 87
Classificatie ............................................................................................................................... 87
Oorzaken van convulsies ...................................................................................................... 87
Werkingsmechanisme anti-epileptica .............................................................................. 87
Anti-epileptica die Na+ kanalen inhiberen ...................................................................... 88
Anti-epileptica die inwerken op GABA .............................................................................. 90
Anti-epileptica die werken via T-type Ca2+ kanalen..................................................... 91
Levetiracetam ............................................................................................................................92
Lacosamide ................................................................................................................................92
Principes farmacotherapie anti-epileptica .......................................................................92
Bijkomende indicaties .............................................................................................................92
Anxiolytica ..................................................................................................................................... 93

,4

Geneesmiddelen => CZS......................................................................................................... 93
Werkingsmechanisme ............................................................................................................ 93
CZS stoornis => neurotransmissie ..................................................................................... 93
Anxiolytica – Hypnotica ......................................................................................................... 93
Antipsychotica (neuroleptica) ................................................................................................. 102
Dopaminerge banen in CZS ................................................................................................. 102
Dopaminerge receptoren ..................................................................................................... 103
Schizofrenie.............................................................................................................................. 103
Farmacologische effecten ...................................................................................................104
Nevenwerkingen ..................................................................................................................... 105
Farmacokinetiek ..................................................................................................................... 105
Klinische indicaties ................................................................................................................ 105
Parkinson ...................................................................................................................................... 105
Stoornissen in motoriek ....................................................................................................... 105
Ziekte van Parkinson – parkinsonisme ........................................................................... 105
Neurochemische basis ......................................................................................................... 106
Oorzaak ziekte van Parkinson ............................................................................................ 106
Anti-Parkinson middelen ..................................................................................................... 106
Farmacokinetiek ..................................................................................................................... 107
Efficaciteit & indicaties ......................................................................................................... 107
Bijwerkingen ............................................................................................................................ 108
Deel 4: Geneesmiddelen in verband met cardiovasculair stelsel: .................................. 109
Koolzuuranhydrase inhibitoren .............................................................................................. 109
Actie ............................................................................................................................................ 109
Farmacokinetiek ..................................................................................................................... 109
Klinisch gebruik ....................................................................................................................... 110
Toxiciteit ...................................................................................................................................... 110
Thiazides......................................................................................................................................... 110
Mechanismen van acties ....................................................................................................... 110
Farmacokinetiek ...................................................................................................................... 110
Indicaties .....................................................................................................................................111
Ongewenste effecten ...............................................................................................................111
Lisdiuretica .....................................................................................................................................111
Mechanismen van acties ........................................................................................................111

,5

Producten ................................................................................................................................... 112
Farmacokinetiek ...................................................................................................................... 112
Indicaties .................................................................................................................................... 112
Ongewenste effecten .............................................................................................................. 112
K+ sparende diuretica ................................................................................................................ 113




.......................................................................................... 113
Spironolacton............................................................................................................................ 113
Inhibitors van Na+ kanalen in renaal epitheel: amiloride ........................................... 113
Indicaties .................................................................................................................................... 113
Ongewenste effecten & interacties .................................................................................... 113
Diuretica .........................................................................................................................................114
Effecten .......................................................................................................................................114
Bètareceptor blokkers ............................................................................................................... 115
Ongewenste effecten .............................................................................................................. 115
ACE inhibitors ............................................................................................................................... 115
Effecten ....................................................................................................................................... 116
Indicaties .................................................................................................................................... 116
Ongewenste effecten .............................................................................................................. 117
Producten ................................................................................................................................... 117
Angiotensine II receptor antagonisten = ARB ..................................................................... 117
Andere vasodilatoren .................................................................................................................118
Ca2+- kanaal blokkers ...........................................................................................................118
Centraal-werkende antihypertensiva ................................................................................... 119
Clonidine ..................................................................................................................................... 119
Neuronblokkers ....................................................................................................................... 119
Alfa1-blokkers .............................................................................................................................. 119
Positieve inotropica.................................................................................................................... 120
Digitalis glycosiden ................................................................................................................ 120

,6

Geneesmiddelen met bèta-agonist activiteit ................................................................. 122
Diuretica ........................................................................................................................................ 122
ACE-I en alfa2-receptor agonisten & combinatie met neprilysin inhibitor .............. 122
Bètablokkers ................................................................................................................................ 123
SGLT2 inhibitors & impact op HF ........................................................................................... 123
COX inhibitoren en HF ............................................................................................................... 123
Diuretica en HF ............................................................................................................................ 123
Interacties ..................................................................................................................................... 124
Introductie ..................................................................................................................................... 124
Behandeling.................................................................................................................................. 125
Plaatjes-aggregatie inhibitors............................................................................................ 126
Nitraten ...................................................................................................................................... 126
Bètablokkers ............................................................................................................................ 128
CCB .............................................................................................................................................. 128
Transport van vet in circulatie (geel = in ppt) .................................................................... 130
Hyperlipidemie ............................................................................................................................ 132
Therapeutische aanpak............................................................................................................. 132
Hypolipidemica ............................................................................................................................ 133
Fibraten ..................................................................................................................................... 133
Harsen (anion uitwisselaars) ............................................................................................. 134
Statines ...................................................................................................................................... 135
Ezetimibe................................................................................................................................... 137
PCSK9-inhibitors (subcutaan) ............................................................................................ 137
Anticoagulantia............................................................................................................................ 137
Vitamine K antagonisten = VKA .......................................................................................... 137
Orale selectieve stollingsfactoren inhibitoren = DOAC ...............................................140
Injecteerbare anticoagulantia .............................................................................................. 141
Anti-aggregantia ......................................................................................................................... 142
Aspirine...................................................................................................................................... 142
Perorale P2Y12-remmers..................................................................................................... 142
Trombolytica ................................................................................................................................. 142
Contra-indicaties .................................................................................................................... 143
Indicaties ................................................................................................................................... 143
Klinisch gebruik .......................................................................................................................... 143

,7

Arteriële trombose..................................................................................................................... 143
Deel 5: farmacotherapie van inflammatie, allergische reacties, DM, oncologie en GI
..............................................................................................................................................................144
Geneesmiddelen gebruikt bij allergische (typeI) & anafylactische reacties ............144
H1-R antagonisten ..................................................................................................................144
Bijzondere bepalingen i.v.m. behandeling hooikoorts ................................................. 146
Behandeling anafylactische shock .................................................................................... 146
Glucocorticoïden ......................................................................................................................... 146
Bestanddelen: chemie van glucocorticoïden ..................................................................... 147
Werkingsmechanisme ........................................................................................................... 147
Farmacokinetiek ..................................................................................................................... 147
Farmacodynamiek .................................................................................................................. 147
Indicaties ...................................................................................................................................148
Bijwerkingen ............................................................................................................................ 149
Risicopopulaties ....................................................................................................................... 151
Farmacotherapie van astma ................................................................................................... 152
Anti-astmatische geneesmiddelen ................................................................................... 152
Non-steroïdale anti-inflammatoire drugs (NSAID’s) ...................................................... 155
Chemie NSAID’s....................................................................................................................... 155
Chemie NSAID’s....................................................................................................................... 155
Farmacokinetiek NSAID’s..................................................................................................... 156
Farmacodynamiek NSAID’s ................................................................................................. 156
Indicaties ................................................................................................................................... 156
Bijwerkingen ............................................................................................................................ 156
Contra-indicaties & risicopopulaties ................................................................................ 158
Interacties ................................................................................................................................. 158
Praktisch: juiste NSAID kiezen ........................................................................................... 158
Individuele NSAID groepen .................................................................................................. 158
Farmacotherapie GI stelsel ..................................................................................................... 163
H2-receptor antagonisten ....................................................................................................... 164
Eigenschappen, chemie en werkingsmechanisme ...................................................... 164
Farmacodynamiek .................................................................................................................. 164
Farmacokinetiek ..................................................................................................................... 164
Bijwerkingen & interacties .................................................................................................. 164

,8

Klinisch gebruik ...................................................................................................................... 164
Proton pomp inhibitoren (PPI’s) ............................................................................................. 165
Eigenschappen, chemie en werkingsmechanisme ...................................................... 165
Farmacokinetiek & farmacodynamiek ............................................................................. 165
Indicaties ................................................................................................................................... 165
Bijwerkingen ............................................................................................................................ 165
Keuze & gebruik PPI’s ........................................................................................................... 165
Misoprostol ................................................................................................................................... 165
Antacida ......................................................................................................................................... 166
Antibiotica ..................................................................................................................................... 166
Dopamine-2-R antagonisten................................................................................................... 166
Tweede-lijn anti-reumatische middelen ............................................................................. 168
DMARD’s .................................................................................................................................... 168
Andere immunosuppressiva ............................................................................................... 170
Farmacotherapie van diabetes mellitus.............................................................................. 173
Insuline en analogen ............................................................................................................. 173
Orale antidiabetica ................................................................................................................. 174
Farmacotherapie van kanker.................................................................................................. 178
Algemene informatie ............................................................................................................. 178
Strategieën chemotherapie ................................................................................................. 178
Geneesmiddelen ..................................................................................................................... 179

,9




Deel 1 – Inleiding
❖ Geneesmiddel D => wat zijn effecten E?
❖ 2 processen:
o Inname: komt terecht in plasma met concentratie Cp => deze Cp
verandert doorheen de tijd (door opname) => Cp (t)
▪ Gekarakteriseerd door Pk (farmaceutische kinetiek):
Gausscurve
• Farmacokinetiek = Absorptie – Distributie (piek) –
Metabolisme – Excretie => vooral bij orale
geneesmiddelen




o Effecten: farmacodynamiek Pd
▪ Effecten ~ concentratie => pas vanaf bepaalde Cp
• Geneesmiddelen werken meestal niet als ze niet
geabsorbeerd worden  in sommige gevallen is dit wel
nuttig, bv. bij een GI infectie moet het geneesmiddel in de
GI tract blijven (bacteriële infectie)
• Grafiek: log concentratie




▪ Conclusie: geneesmiddelen moeten (meestal) in de circulatie
geraken = absorptie nodig

Absorptie
❖ Meestal oraal ingenomen  IV of IM kan ook => ook absorptie nodig!
❖ Vb. absorptie van tablet
o Hoe innemen: nuchter + 240 ml water => dit is de IDEALE manier van
inname
▪ Nuchter betekent 4 a 8u niks gegeten

, 10

Welk traject volgt een tablet?
(1) Mond: gewoon inslikken, NIET kauwen
o Waarom niet kauwen?
▪ Weinig stabiele actieve stof kan in mond vrijkomen &
afgebroken worden door enzymen
▪ Actieve stof kan lokaal toxische effecten hebben op mucosa
▪ Er bestaan ook slow release tabletten waarbij er een kleine
dosis tegelijk mag vrijkomen
(2) Maag: waterrijk + zuur milieu (pH = 2)
o Wat is een pH 2: zeer hoge concentratie H+ ionen waarbij pH = - log [H+]
o Fase heeft 2 kenmerken: 1) verbrokkeling waardoor de stof in 2)
oplossing komt (indien genoeg H2O) => 1 + 2 = farmaceutische fase
o Fase in maag duurt ongeveer 1u

(3) Dunne darm: start absorptie
o Tablet bevindt zich in opgeloste vorm in duodenum => moet geabsorbeerd
worden via lumen
o API (actief farmaceutisch bestanddeel = 1 molecule)
o Dit kan op 2 manieren:
▪ Trans cellulair transport: binnen 1 zelfde cel
• Passieve diffusie (PD): hierbij is de drijvende kracht de
concentratiegradiënt => bij de 1e inname ooit van geneesmiddelen is de
Ci = 0 en de Co veel groter dus is er een verschil in concentratie
➢ De flux wordt beschreven door de wet van Fick: v = D * A/d * P * ΔC
=> afgekort als J = K * ΔC

 Recht evenredig verband tussen J en ΔC




 P = partitie coëfficiënt: om doorheen fosfolipiden dubbellaag te
geraken, hebben geneesmiddelen een bepaalde
vetoplosbaarheid nodig => dit wordt getest in een proefbuisje
met N-octanol en H2O => P = [D]l/[D]H2O => als P = 1 dan even
lipofiel als hydrofiel => als P zeer klein is dan hydrofiel dus
kleine flux (slechtere opname) dus sommige geneesmiddelen
geraken niet eens in circulatie => als P groot is dan lipofiel dus
efficiënte opname maar P moet kleiner zijn dan 5 anders blijft
het molecule vastzitten in de dubbellaag

Inhoudsopgave

  1. 01 Deel 1 – Inleiding 9
    1. Absorptie 9
    2. Welk traject volgt een tablet? 10
    3. Eliminatie (buitenhouden van geneesmiddelen door lichaam): 12
    4. Distributie 15
    5. Eliminatie 17
    6. Kwantificatie ADME 22
    7. Enkelvoudige toediening intraveneus 22
    8. Enkelvoudige toediening extravasculair 24
    9. Equivalente toediening 24
    10. Herhaaldelijke toediening 25
    11. Chronofarmacokinetiek 27
    12. Niet-lineaire farmacokinetiek 27
    13. Populatie farmacokinetiek 27
    14. Receptortypes 28
    15. Systemische expositie 34
  2. 02 Deel 2: transmissie systemen in perifere & autonome zenuwstelsel 37
    1. Geneesmiddelen die inwerken op cholinerge transmissie 37
    2. Geneesmiddelen die inwerken op adrenerge transmissie 45
    3. Geneesmiddelen die inwerken op dopaminerge, serotonerge & purinerge transmissie 54
  3. 03 Deel 3: Geneesmiddelen die inwerken op CZS 58
    1. Gebruik van centrale stimulantia bij narcolepsie & ADHD 58
    2. Medicamenteuze behandeling ziekte van Alzheimer 60
    3. Farmacologie van pijn 61
    4. Medicamenteuze behandeling van gemoedsstoornissen 77
    5. Farmacotherapie van epilepsie 87
    6. Anxiolytica 93
    7. Antipsychotica (neuroleptica) 102
    8. Parkinson 105
  4. 04 Deel 4: Geneesmiddelen in verband met cardiovasculair stelsel: 109
    1. Koolzuuranhydrase inhibitoren 109
    2. Thiazides 110
    3. Lisdiuretica 111
    4. K+ sparende diuretica 113
    5. Diuretica 114
    6. Bètareceptor blokkers 115
    7. ACE inhibitors 115
    8. Angiotensine II receptor antagonisten = ARB 117
    9. Andere vasodilatoren 118
    10. Centraal-werkende antihypertensiva 119
    11. Alfa1-blokkers 119
    12. Positieve inotropica 120
    13. Diuretica 122
    14. ACE-I en alfa2-receptor agonisten & combinatie met neprilysin inhibitor 122
    15. Bètablokkers 123
    16. SGLT2 inhibitors & impact op HF 123
    17. COX inhibitoren en HF 123
    18. Diuretica en HF 123
    19. Interacties 124
    20. Introductie 124
    21. Behandeling 125
    22. Transport van vet in circulatie (geel = in ppt) 130
    23. Hyperlipidemie 132
    24. Therapeutische aanpak 132
    25. Hypolipidemica 133
    26. Anticoagulantia 137
    27. Anti-aggregantia 142
    28. Trombolytica 142
    29. Klinisch gebruik 143
    30. Arteriële trombose 143
  5. 05 Deel 5: farmacotherapie van inflammatie, allergische reacties, DM, oncologie en GI 144
    1. Geneesmiddelen gebruikt bij allergische (typeI) & anafylactische reacties 144
    2. Glucocorticoïden 146
    3. Bestanddelen: chemie van glucocorticoïden 147
    4. Farmacotherapie van astma 152
    5. Non-steroïdale anti-inflammatoire drugs (NSAID’s) 155
    6. Farmacotherapie GI stelsel 163
    7. H2-receptor antagonisten 164
    8. Proton pomp inhibitoren (PPI’s) 165
    9. Misoprostol 165
    10. Antacida 166
    11. Antibiotica 166
    12. Dopamine-2-R antagonisten 166
    13. Tweede-lijn anti-reumatische middelen 168
    14. Farmacotherapie van diabetes mellitus 173
    15. Farmacotherapie van kanker 178

Documentinformatie

Geüpload op
27 december 2025
Aantal pagina's
184
Geschreven in
2024/2025
Type
Samenvatting
€7,99

Verkeerd document? Gratis ruilen Binnen 14 dagen na aankoop en voor het downloaden kan je een ander document kiezen. Je kan het bedrag gewoon opnieuw besteden.
Geschreven door studenten die geslaagd zijn
Direct beschikbaar na je betaling
Online lezen of als PDF

Seller avatar
De reputatie van een verkoper is gebaseerd op het aantal documenten dat iemand tegen betaling verkocht heeft en de beoordelingen die voor die items ontvangen zijn. Er zijn drie niveau’s te onderscheiden: brons, zilver en goud. Hoe beter de reputatie, hoe meer de kwaliteit van zijn of haar werk te vertrouwen is.
Verkocht
40
Volgers
0
Items
14
Laatst verkocht
3 weken geleden

Reviews van geverifieerde kopers




Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via Bancontact, iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo eenvoudig kan het zijn.”

Alisha Student

Bezig met je bronvermelding?

Maak nauwkeurige citaten in APA, MLA en Harvard met onze gratis bronnengenerator.

Bezig met je bronvermelding?

Veelgestelde vragen