Pav samenvatting semester 2
Inhoud
Pav samenvatting semester 2 .................................................................................... 1
Bewust van zijn verleden en zijn geschiedenis ......................................................... 2
1. De verlichting en de Franse revolutie ............................................................ 2
2. De lange 19e eeuw .................................................................................... 10
3. Wereldoorlog I .......................................................................................... 22
Zich bewust van de tijd en ruimte ......................................................................... 26
1. De tijd meten............................................................................................ 26
2. Ontstaan van het heelal ............................................................................ 32
3. Ons zonnestelsel ...................................................................................... 35
Kritisch en bewust in de maatschappij maatschappelijke thema’s .......................... 40
1. Emancipatie van de vrouw......................................................................... 40
2. Gender en seksuele diversiteit ................................................................... 45
3. Seksualiteit en ethiek ................................................................................ 47
4. Democratische besluitvorming in het federale België .................................. 56
5. Democratische besluitvorming op gemeentelijk niveau ............................... 64
1
,Bewust van zijn verleden en zijn geschiedenis
1. De verlichting en de Franse revolutie
Het begrip ancien régime definiëren
Het politieke en sociale systeem dat dominant was in westerse maatschappijen tot de
18e eeuw.
Kenmerkend:
- Strenge standenmaatschappij
- Privileges clerus en adel
- Gebrek aan vrijheid
- Armoede voor boerenstand
- Vorst beschikt over volledig regerende autoriteit (absolutisme)
Het begrip verlichting definiëren
Intelectuele beweging die zich ontwikkelde tijdens de 18e eeuw (voornamelijk in Europa).
Wetenschappelijk denken vanuit rationalisme en empirisme stond centraal.
Verbeteren van de wereld door middel van denken en kennis, niet door traditioneel gezag
en geloof.
De wetenschappelijke methode uit de tijd van de verlichting toelichten
Empirisme: wetenschappelijke methode waarbij zintuigelijke waarneming en/of
proefondervindelijke ervaringen centraal staan om tot algemene hypothesen te komen.
Rationalisme: wetenschappelijke methode die uitgaat van universele, algemene
natuurwetten, die altijd geldig zijn (wetmatig) en van waaruit je individuele conclusies
kunt trekken.
2
,De kerngedachten en ideeën uit de tijd van de verlichting toelichten
• Is het goed dat alle macht in handen is van één persoon?
• Mogen mensen zomaar gedood worden?
• Kan de kerk alle vragen beantwoorden?
• Kloppen alle uitspraken van de kerk wel?
• Heeft de machthebber altijd het laatste woord?
• Mag de bevolking mee het land besturen?
De wortels & begin- en eindpunt van de verlichting toelichten
3
, De grondleggers van de verlichtingsfilosofie bespreken
Niet toe te schrijven aan 1 denker of 1 groep denkers in een bepaald land.
Centrale figuur wetenschappelijk denken; René Descartes
→hij werd beïnvloedt door Copernicus en Galileo Galilei
→Descartes beïnvloedde groten na hem zoals Isaac Newton
Uitgangspunt Descartes: echte ware kennis komt niet voort uit zintuigelijke waarneming,
die de mens kan bedriegen- hiermee wees hij het empirisme af-, maar alleen uit de ratio,
het menselijk verstand
Benedictus de Spinoza:
- Sterke voorstander cartesiaanse wijsbegeerte waarin nadruk ligt op het vermogen
van de onafhankelijke rede om een hogere waarheid te bereiken.
- Pleit voor vrijheid van denken en spreken
- Voorstander van verdraagzaamheid en de vrijheid van gedachte, hij verdedigde
een naturalistisch wereldbeeld waarin God en natuur synoniem waren.
Immanuel Kant:
- Duitse filosoof
- “categorieën van de rede” autonomie van het individu en de universele rechten
van de mens
John Locke:
- Geloofde in natuurlijke rechten van de mens, zoals recht op leven, vrijheid en
eigendom
- Voorstander van scheiding der machten tussen staat en kerk
Jean-Jacques Rousseau:
- Geloofde in natuurlijke goedheid van de mens, maatschappij is de oorzaak van
menselijke lijden
- Voorstander directe democratie en geloofde in rechten van de individuele burger
4
Inhoud
Pav samenvatting semester 2 .................................................................................... 1
Bewust van zijn verleden en zijn geschiedenis ......................................................... 2
1. De verlichting en de Franse revolutie ............................................................ 2
2. De lange 19e eeuw .................................................................................... 10
3. Wereldoorlog I .......................................................................................... 22
Zich bewust van de tijd en ruimte ......................................................................... 26
1. De tijd meten............................................................................................ 26
2. Ontstaan van het heelal ............................................................................ 32
3. Ons zonnestelsel ...................................................................................... 35
Kritisch en bewust in de maatschappij maatschappelijke thema’s .......................... 40
1. Emancipatie van de vrouw......................................................................... 40
2. Gender en seksuele diversiteit ................................................................... 45
3. Seksualiteit en ethiek ................................................................................ 47
4. Democratische besluitvorming in het federale België .................................. 56
5. Democratische besluitvorming op gemeentelijk niveau ............................... 64
1
,Bewust van zijn verleden en zijn geschiedenis
1. De verlichting en de Franse revolutie
Het begrip ancien régime definiëren
Het politieke en sociale systeem dat dominant was in westerse maatschappijen tot de
18e eeuw.
Kenmerkend:
- Strenge standenmaatschappij
- Privileges clerus en adel
- Gebrek aan vrijheid
- Armoede voor boerenstand
- Vorst beschikt over volledig regerende autoriteit (absolutisme)
Het begrip verlichting definiëren
Intelectuele beweging die zich ontwikkelde tijdens de 18e eeuw (voornamelijk in Europa).
Wetenschappelijk denken vanuit rationalisme en empirisme stond centraal.
Verbeteren van de wereld door middel van denken en kennis, niet door traditioneel gezag
en geloof.
De wetenschappelijke methode uit de tijd van de verlichting toelichten
Empirisme: wetenschappelijke methode waarbij zintuigelijke waarneming en/of
proefondervindelijke ervaringen centraal staan om tot algemene hypothesen te komen.
Rationalisme: wetenschappelijke methode die uitgaat van universele, algemene
natuurwetten, die altijd geldig zijn (wetmatig) en van waaruit je individuele conclusies
kunt trekken.
2
,De kerngedachten en ideeën uit de tijd van de verlichting toelichten
• Is het goed dat alle macht in handen is van één persoon?
• Mogen mensen zomaar gedood worden?
• Kan de kerk alle vragen beantwoorden?
• Kloppen alle uitspraken van de kerk wel?
• Heeft de machthebber altijd het laatste woord?
• Mag de bevolking mee het land besturen?
De wortels & begin- en eindpunt van de verlichting toelichten
3
, De grondleggers van de verlichtingsfilosofie bespreken
Niet toe te schrijven aan 1 denker of 1 groep denkers in een bepaald land.
Centrale figuur wetenschappelijk denken; René Descartes
→hij werd beïnvloedt door Copernicus en Galileo Galilei
→Descartes beïnvloedde groten na hem zoals Isaac Newton
Uitgangspunt Descartes: echte ware kennis komt niet voort uit zintuigelijke waarneming,
die de mens kan bedriegen- hiermee wees hij het empirisme af-, maar alleen uit de ratio,
het menselijk verstand
Benedictus de Spinoza:
- Sterke voorstander cartesiaanse wijsbegeerte waarin nadruk ligt op het vermogen
van de onafhankelijke rede om een hogere waarheid te bereiken.
- Pleit voor vrijheid van denken en spreken
- Voorstander van verdraagzaamheid en de vrijheid van gedachte, hij verdedigde
een naturalistisch wereldbeeld waarin God en natuur synoniem waren.
Immanuel Kant:
- Duitse filosoof
- “categorieën van de rede” autonomie van het individu en de universele rechten
van de mens
John Locke:
- Geloofde in natuurlijke rechten van de mens, zoals recht op leven, vrijheid en
eigendom
- Voorstander van scheiding der machten tussen staat en kerk
Jean-Jacques Rousseau:
- Geloofde in natuurlijke goedheid van de mens, maatschappij is de oorzaak van
menselijke lijden
- Voorstander directe democratie en geloofde in rechten van de individuele burger
4
