Verbintenissenrecht
Hoofdstuk 1: inleiding
Algemene inleiding
- Verbintenissenrecht: verhouding tussen 2 personen niet strafrechtelijk maar
burgerlijk
- Publiekrecht: verhouding tussen overheid en burgers
- Arbeidsrecht: gaan over specifieke rechten (vb. verzekeringsrecht)
Vindplaats in de Belgische wetgeving
Basis: Basis: Code Napoleon = het Burgerlijk Wetboek van 1804
- Nieuw boek 5 pas in werking van 2023
- Regels die lang in 1 zelfde versie stonden -> moeilijk te begrijpen
(Nieuw) Burgerlijk Wetboek!
- 2017: commissies tot hervorming
- Nieuwe structuur in verschillende boeken, ingevoerd bij wet van 13 april 2019
(gewijzigd bij wet van 28 april 2022)
- Sindsdien “oud BW” vs “BW” → Niet elk boek heeft al een inhoud.
- Algemeen verbintenissenrecht: Boek 5 (Verbintenissen) maar ook Boek 1 (Algemene
bepalingen), Boek 6 (buitencontractueel aansprakelijkheidsrecht), Boek 8 (bewijs) en
toekomstig Boek 10 (verjaring).
→Vindplaats in de Belgische wetgeving: afdrukken inhoudstafel!
1
,Bekijk voorbeelden dia 23
Begrip verbintenis
- Een verbintenis is een rechtsband op grond waarvan een schuldeiser van een
schuldenaar,indien nodig in rechte,de uitvoering van een prestatie mag eisen
→ Een juridische verplichting tussen twee of meer personen (Definitie 5.1 BW)
Eigenschappen van de verbintenis
1. Rechtsband tussen personen
2. Een prestatie die in geld waardeerbaar is
3. Afdwingbaar (in rechte = voor een rechtbank)
Een verbintenis creëert een rechtsband tussen personen
Een verbintenis creëert een rechtsband tussen personen (natuurlijke personen of
rechtspersonen)
- De schuldenaar heeft een verbintenis tegenover een schuldeiser
- De schuldeiser heeft een vorderingsrecht tegenover een schuldenaar
Vb. verplicht iets niet te doen: vb. Door rood licht rijden, beroepsgeheim, geen verbintenissen met concurrentie aangaan ->
concurrentiebeding => beding = clausule in een contract, onderdeel contract.
- Schuldenaar: ze zijn het allebei
- Koper moet betalen en verkoper moet het goed leveren -> ook schuldenaar maar
vanuit andere veroplichting
- Verbintenis anders dan contract
- Uit 1 cobtract kunnen meerder verplichtingen voortvloeien
2
,- Schuldenaar:Aansprakkelijke
- Schuldeiser:Slachtoffer -> je moet zelf geen verplichting dragen -> je moet alleen de
centen ontvangen.
- Bestaat er soms ook een rechtsband tussen personen en zaken/goederen?
• Ja vb. eigendomsrecht, bezit, erfpacht, …
- Heet dit ook een “verbintenis”?
• Neen, een verbintenis is nooit een rechtsband tussen persoon en goed maar
een rechtsband tussen twee of meerdere personen.
Vorderingsrechten zakelijke rechten
- Band tussen personen - Recht op een zaak
- Relatieve werking (geen volgrecht): - Absolute werking (volgrecht)
persoonlijke rechten - Limitatief aantal in de wet opgesomd
- Ongelimiteerd aantal contractvrijheid) → Goederenrecht
→ verbintenissenrecht
→Verschil vrij theorethisch :
- Prakische gevolgen: je mag in contract overeenkomen wat je wil
- Maar openbare orde moet je naleven.
Voorbeelde pwp dia 33
Een verbintenis heef in geld waardeerbare aanspraken tot voorwerp
- Het klassieke verbintenissenrecht concentreert zich op de vermogensrechtelijke
verbintenissen
3
, Een verbintenis is afdwingbaar
- Afdwingbaar via rechtbank!
- Afdwingbaar
• Vb. huurder betyaald huur niet -> naar vrederechter, … je start procedure
in rechtbank -> je vraag vonnis zodat achterstallige huur wordt betaald →
zo zal je het krijgen.
- Verbintenis aangegaan
• Vanaf wanneer afwdinbgaar ?
• Rechter zal oordelen
Voorbeeld vrouw en man dia 38
Bronnen en verbintenissen
- Oneigenlijke overeenkomsten (= quasi-contracten) → Geen echte contracten
Verbintenissen ontstaan uit
- een eenzijdige rechtshandeling (eenzijdige wilsuiting)
- een meerzijdige rechtshandeling (contract = overeenkomst)
- een oneigenlijk contract (= quasi-contract)
- feiten die leiden tot buitencontractuele aansprakelijkheid (o.a. “onrechtmatige
daad”)
- de wet
4
Hoofdstuk 1: inleiding
Algemene inleiding
- Verbintenissenrecht: verhouding tussen 2 personen niet strafrechtelijk maar
burgerlijk
- Publiekrecht: verhouding tussen overheid en burgers
- Arbeidsrecht: gaan over specifieke rechten (vb. verzekeringsrecht)
Vindplaats in de Belgische wetgeving
Basis: Basis: Code Napoleon = het Burgerlijk Wetboek van 1804
- Nieuw boek 5 pas in werking van 2023
- Regels die lang in 1 zelfde versie stonden -> moeilijk te begrijpen
(Nieuw) Burgerlijk Wetboek!
- 2017: commissies tot hervorming
- Nieuwe structuur in verschillende boeken, ingevoerd bij wet van 13 april 2019
(gewijzigd bij wet van 28 april 2022)
- Sindsdien “oud BW” vs “BW” → Niet elk boek heeft al een inhoud.
- Algemeen verbintenissenrecht: Boek 5 (Verbintenissen) maar ook Boek 1 (Algemene
bepalingen), Boek 6 (buitencontractueel aansprakelijkheidsrecht), Boek 8 (bewijs) en
toekomstig Boek 10 (verjaring).
→Vindplaats in de Belgische wetgeving: afdrukken inhoudstafel!
1
,Bekijk voorbeelden dia 23
Begrip verbintenis
- Een verbintenis is een rechtsband op grond waarvan een schuldeiser van een
schuldenaar,indien nodig in rechte,de uitvoering van een prestatie mag eisen
→ Een juridische verplichting tussen twee of meer personen (Definitie 5.1 BW)
Eigenschappen van de verbintenis
1. Rechtsband tussen personen
2. Een prestatie die in geld waardeerbaar is
3. Afdwingbaar (in rechte = voor een rechtbank)
Een verbintenis creëert een rechtsband tussen personen
Een verbintenis creëert een rechtsband tussen personen (natuurlijke personen of
rechtspersonen)
- De schuldenaar heeft een verbintenis tegenover een schuldeiser
- De schuldeiser heeft een vorderingsrecht tegenover een schuldenaar
Vb. verplicht iets niet te doen: vb. Door rood licht rijden, beroepsgeheim, geen verbintenissen met concurrentie aangaan ->
concurrentiebeding => beding = clausule in een contract, onderdeel contract.
- Schuldenaar: ze zijn het allebei
- Koper moet betalen en verkoper moet het goed leveren -> ook schuldenaar maar
vanuit andere veroplichting
- Verbintenis anders dan contract
- Uit 1 cobtract kunnen meerder verplichtingen voortvloeien
2
,- Schuldenaar:Aansprakkelijke
- Schuldeiser:Slachtoffer -> je moet zelf geen verplichting dragen -> je moet alleen de
centen ontvangen.
- Bestaat er soms ook een rechtsband tussen personen en zaken/goederen?
• Ja vb. eigendomsrecht, bezit, erfpacht, …
- Heet dit ook een “verbintenis”?
• Neen, een verbintenis is nooit een rechtsband tussen persoon en goed maar
een rechtsband tussen twee of meerdere personen.
Vorderingsrechten zakelijke rechten
- Band tussen personen - Recht op een zaak
- Relatieve werking (geen volgrecht): - Absolute werking (volgrecht)
persoonlijke rechten - Limitatief aantal in de wet opgesomd
- Ongelimiteerd aantal contractvrijheid) → Goederenrecht
→ verbintenissenrecht
→Verschil vrij theorethisch :
- Prakische gevolgen: je mag in contract overeenkomen wat je wil
- Maar openbare orde moet je naleven.
Voorbeelde pwp dia 33
Een verbintenis heef in geld waardeerbare aanspraken tot voorwerp
- Het klassieke verbintenissenrecht concentreert zich op de vermogensrechtelijke
verbintenissen
3
, Een verbintenis is afdwingbaar
- Afdwingbaar via rechtbank!
- Afdwingbaar
• Vb. huurder betyaald huur niet -> naar vrederechter, … je start procedure
in rechtbank -> je vraag vonnis zodat achterstallige huur wordt betaald →
zo zal je het krijgen.
- Verbintenis aangegaan
• Vanaf wanneer afwdinbgaar ?
• Rechter zal oordelen
Voorbeeld vrouw en man dia 38
Bronnen en verbintenissen
- Oneigenlijke overeenkomsten (= quasi-contracten) → Geen echte contracten
Verbintenissen ontstaan uit
- een eenzijdige rechtshandeling (eenzijdige wilsuiting)
- een meerzijdige rechtshandeling (contract = overeenkomst)
- een oneigenlijk contract (= quasi-contract)
- feiten die leiden tot buitencontractuele aansprakelijkheid (o.a. “onrechtmatige
daad”)
- de wet
4
