notities en samenvatting verbintenissenrecht

VBR

1. Inleidende begrippen
Rechtsfeiten (faits juridiques)/rechtshandelingen
(actes juridiques)
Krassen van de auto is een rechtsfeit doordat je de rechtsgevolgen niet
wilt waardoor je dan de schadevergoeding gaat moeten betalen

Vader overlijdt: het feit dat de vader overlijdt, is een feit dat
rechtsgevolgen koppelt die ik niet zou willen  rechtsfeit

Brandverzekering nemen: rechtshandeling

Blikseminslag; woning brandt af  is duidelijk een feit

Betaling factuur: door het betalen van een factuur zorg ik ervoor dat ik de
schuldvordering van de eisende partij ga uitdoven, dit is een
effect/rechtsgevolg die ik gewild heb  rechtshandeling

Krijgt een bepaling door de factuur: is een rechtsfeit, het overkomt jou
daardoor eindigen uw schuldvorderingseisen, is niet per se iets dat je
wilde

Dagvaarding:

- Uitsturen: je wilt dat iemand voor de rechter gaat verschijnen,
handeling gaan stellen waarbij je de rechtsgevolgen weldegelijk
gewild hebt  rechtshandeling
- Gekregen: je wilde dit niet  rechtsfeit



Soorten rechtshandelingen;

Indeling volgens:

- Auteur:
 Publiekrechtelijke (de droit publique)  privaatrechtelijke RH (de
droit privé)
- Aantal partijen bij ontstaan van de rechtshandeling:
 Eenzijdige (unilatérale)  meerzijdige RH (multilatérale)
- Rechtsgevolgen:
 Vestigende (constitutif)  overdragende (translatif)  uitdovende
(extinctif)  bevestigende RH (déclaratoire)
- Formaliteiten te vervullen:
 Vormvrije (libre)  vormelijke (formel) RH

,Rechtssubjecten (les sujets juridiques)

- Degenen voor wie de rechtsnorm gevolgen meebrengt (rechten en
plichten)

2 soorten:

1. Natuurlijke persoon (la personne physique)
2. Rechtspersoon (la personne juridique/ morale)

Het feit dat we rechten en plichten hebben als persoon betekent dat we
juridische persoonlijkheid (la personalité juridique) hebben die zich
uitdrukken in 2 zaken

1. Staat (l’état) van de persoon
 Geheel van bepaalde hoedanigheden van een persoon
2. Bekwaamheid (la capacité) van de persoon
 Feitelijke bekwaamheid (la capacité de fait) (geen juridische
betekenis)
 Ik kan iets
 Rechtsbekwaamheid/genotsbekwaamheid (la capacité de
jouissance)
 Vanaf levend en levensvatbaar geboren (embryo’s en lijken
niet, worden wel door het recht beschermd)
 Art. 8 oud BW – art. 14 EVRM
 Gedeeltelijk rechtsbekwaam (uitzondering:
I. Vreemdelingen: hebben het recht niet om bij
bepaalde verkiezingen deel te nemen, hebben dus
bepaalde politieke rechten niet
II. Bepaalde strafrechtelijke veroordeelden verliezen ook
soms burgerlijke of/en politieke rechten
 Talrijke specifieke rechtsonbekwaamheden:
 Opgelegd door de wet of door de rechter voor 1 specifiek
gegeven
 Sanctie bij overtreding is de absolute nietigheid
 Handelingsbekwaamheid (la capacité d’exercice)
 Minderjarigen zijn bijvoorbeeld niet handelingsbekwaam
 In beginsel is iedereen handelingsbekwaam (art. 1.3, tweede
lid BW)
 Uitzonderingen:
1. Minderjarigen

, 2. meerderjarigen onder bewind
 iemand met syndroom van down gaan we gaan helpen en
zeggen dat die persoon niet handelingsbekwaam is zodat
men die persoon niet kan misbruiken dus we gaan een
bewindvoerder gaan aanduiden
 handelingsonbekwaam kan geheel of gedeeltelijk zijn
1. geheel: persoon in kwestie kan helemaal niet alleen gaan
handelen
2. gedeeltelijk: persoon kan tot op een bepaald punt
zelfstandig handelen, na dat punt zijn ze niet meer
handelingsbekwaam
o algemene handelingsonbekwaamheid (l’incapacité
d’exercice générale)
handelingsonbekwame kan in geen enkel geval
zelfstandig gaan optreden
o gedeeltelijke handelingsonbekwaamheid (l’incapacité
d’exercice partielle)
 waarom uitzonderingen op principiële
handelingsbekwaamheid
 bescherming van persoon die omwille van onvoldoende
ontwikkelende wil of/en intelligentie beschermd moeten
worden
 beschermde persoon kan handelen via vertegenwoordiging
of bijstand

Fysieke/natuurlijke personen (les personnes physiques)

- Elk mens is een rechtssubject
 Is in beginsel (betekent dat er uitzonderingen zullen zijn op de
algemene regel) evenveel rechtsbekwaam en
handelingsbekwaam
 Elk mens is drager van rechten en plichten
 Dieren en planten hebben geen juridische persoonlijkheid dus
geen drager van R en P (hebben wel bescherming door het recht)

Juridische persoonlijkheid (la personnalité juridique) begint bij de geboorte

- Levend en levensvatbaar geboren zijn
- Doodgeboren kind heeft geen juridische persoonlijkheid
- Ongeboren kind heeft wel rechten, geen plichten vanaf het moment
van de verwekking (art. 326 oud BW)
 Kan erven (art 4.4 BW)
 Kan schenkingen ontvangen (art. 4.137 BW)
 Kan erkend worden (art. 328§3 oud BW)

, Juridische persoonlijkheid eindigt met de dood




Rechtspersonen (les personnes juridiques/morales)

- Juridische constructie met eigen vermogen waardoor die constructie
kan optreden als voorwaardig en handelingsbekwaam persoon in
het rechtsverkeer
 RP heeft ook rechtspersoonlijkheid (personnalité juridique)
- Voorbeelden: BV, NV
- Schuldeisers van de RP  in beginsel enkel op het vermogen van de
RP

Soorten RP:

1. Publiekrechtelijke (de droit publique)
 Opgericht door OH met de bedoeling om bep. Publieke diensten
te verlenen (zoals ziekte-uitkering, pensioen, …)
 Federale staat, gemeenten, gemeenschappen, …
2. Privaatrechtelijke (de droit privé)
 Op privaat initiatief opgericht
 Vennootschappen (les sociétés) (met winstoogmerk (but lucratif))
 Verenigingen (les associations) (zonder winstoogmerk (sans but
lucrative))



- Ontstaan (la naissance) en einde van RP
 Indien wettelijke grond- en vormvereisten nageleefd zijn
 Vanaf dag neerlegging oprichtingsakte ter griffie van
ondernemingsrechtbank
 Bestaan in de regel voor onbepaalde duur (vrijwillig of
gerechtelijk ontbonden)

- Tegenstelbaarheid aan derden (l’opposabilité)
 Derden moeten kennis hebben over bestaan RP (publicatie in
B.S.)
- Onderscheid: onstaan RP  tegenwerpelijkheid aan derden
 Ontstaan: neerleggen uitreksel van OA ter griffie OR
 Tegenwerpelijkheid: OA publiceren in B.S.



Bekwaamheid van rechtspersonen