Samenvatting Praktisch Verzekeringsrecht

Samenvatting verzekeringen
Hoofdstuk 1 – de verzekeringswereld (pag. 9 tem 26)
1.1 Waarom verzekeren?
Er staan drie verschillende beschermingswijzen:
 Preventieve maatregelen om de realisatie van het risico zoveel mogelijk te voorkomen (bv.
het dragen van een veiligheidsgordel);
 Sparen om voldoende financiële middelen te hebben bij realisatie van de risico’s (bv. een
provisie voor dubieuze debiteuren aanleggen)  het gaat dus om een spreiding van de
risico’s in de tijd;
 Kostenspreiding over verschillende personen  een spreiding van de risico’s in de ruimte

MAAR: De preventie kan ontoereikend zijn. Sparen is niet voldoende en solidariteit is evenmin altijd
voldoende.
 De verzekering biedt een oplossing voor de gestelde problemen. Verzekering is een techniek
die berust op een interpersonele en intertemporele spreiding van één of meer risico’s
tussen de dragers van een gelijksoortig risico.

Solidariteitssysteem
 Iedereen betaalt een premie om zich FINANCIEEL in te dekken tegen het verzekerde risico.
Slechts een kleiner aantal (= bij wie het verzekerde risico zich voordoet) ontvangen een
prestatie.
 Equivalentieprincipe: Premie-incasso = uitbetalen, prestaties verzekeraar.

1.2 De oorsprong van verzekeringen
Het verschil tussen een onderlinge verzekering en een premieverzekering bestaat hierin dat bij de
eerste de nadruk ligt op solidariteit en dat bij de tweede louter een rechtsverhouding bestaat tussen
de verzekerden en de verzekeraar.

De premie maakt ook een verschil. Bij een premieverzekering ligt de premie vast, terwijl deze bij een
onderlinge verzekeringsvereniging kan variëren.

1.3 Soorten verzekeringen
Er zijn verschillende classificaties mogelijk maar de verzekeringswet hanteert er slechts twee.

1.3.1 Schade- vs. Persoonsverzekering
 Schadeverzekering
o Vergoedt aan de verzekerde de schade aan zijn patrimonium of vermogen, die
voortvloeit uit het zich voordoen van een onzeker voorval (bv.
rechtsbijstandverzekeringen, zaakverzekering, BA-verzekering…)
o Moet de algemene bepalingen van de wet en de bepalingen van de
schadeverzekering naleven.
 Persoonsverzekering
o Ook wel kapitaalverzekering genoemd;
o De premie en de vergoeding zijn afhankelijk van het zich voordoen van een onzeker
voorval dat iemands leven, fysieke integriteit of gezinstoestand aantast (bv.
levensverzekeringen)


1

, o Een persoon is het voorwerp van de verzekering.
o Algemene bepaling van de verzekeringswet en de bepalingen van de
persoonsverzekering naleven.



1.3.2 Verzekeringen tot vergoeding van schade vs. uitkering van een vast
bedrag
 Verzekering tot vergoeding van schade
o De prestatie van de verzekeraar bestaat er hier in een schadevergoeding te betalen.
Niet alleen de schade die de verzekerde heeft geleden maar ook de schade die hij
heeft veroorzaakt aan een derde.
o Indemnitair karakter  Een vergoeding uitkeren wanneer zich een gedekt
schadegeval voordoet.
o Een persoonsverzekering andere dan levensverzekering kan een verzekering tot
vergoeding van schade zijn, afhankelijk van wat partijen hieromtrent bepaald
hebben.
 Verzekering tot uitkering van een vast bedrag
o Verzekering waarbij de prestatie van de verzekering niet afhankelijk is van de
omvang van de schade
o Forfaitair karakter;
o Een levensverzekering is steeds een verzekering tot uitkering van een vast bedrag;

1.3.3 Wettelijk verplicht vs. contractueel verplicht vs. vrij te
onderschrijven
 Wettelijk verplichte verzekering
o Veelal in de categorie van de aansprakelijkheidsverzekeringen (bv. verplichte
aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen, jachtverzekering);
o Lijst verplichte verzekeringen te raadplegen op de website van FSMA (= Autoriteit
voor Financiële diensten en markten).
 Contractueel verplicht
o Bij het aangaan van een hypotheek om een woning te kopen kan de
hypotheekmaatschappij verplichten een brandverzekering te onderschrijven als
waarborg voor haar pand. Idem voor schuldsaldoverzekering.
 Vrij te onderschrijven
o Omniumverzekering motorrijtuigen;
o Levensverzekering voor gezinshoofd

1.4 De verzekeringsovereenkomst
De verzekeraar Elke persoon of onderneming die als contractspartij
verzekeringsovereenkomsten aanbiedt. Deze partij draagt het risico
en verbindt zich tot het leveren van een bepaalde prestatie.
De verzekeringnemer De partij die vraagt aan de verzekeraar een bepaald risico ten laste te
nemen en die daartoe een premie betaalt.
De verzekerde De persoon op wie de verzekering slaat
De benadeelde Degene aan wie de schade is toegebracht waarvoor de verzekerde
aansprakelijk is.
De begunstigde De begunstigde is aan wie de overeengekomen schadevergoeding (of
het verzekerde bedrag) moet uitgekeerd worden.



2

, In de zaakschadeverzekering is de verzekerde in principe dezelfde als
de begunstigde.
In de persoonsverzekering is de begunstigde niet vooraf bepaald door
de aard van het gedekte risico maar door de wil van de
verzekeringsnemer.
In sommige polissen ook wel de rechthebbende genoemd.
Risico Het moet gaan om een onzekere gebeurtenis.
Wat met overlijden? Dit is een onafwendbare gebeurtenis. Het tijdstip
van overlijden is niet gekend en kan in die zin wel als risico worden
beschouwd.
Wat bij zelfmoord? Is maar gedekt na één jaar of na drie jaar
afhankelijk van het contract.
Verzekerbaar belang In de personenverzekering volstaat een moreel belang terwijl in de
schadeverzekering een materieel, in geld waardeerbaar, belang
vereist is, een moreel belang volstaat niet.
Premie Iedere vorm van vergoeding door de verzekeraar gevraagd als
tegenprestatie voor zijn verbintenissen. De premie moet altijd vooraf
worden betaald.
Variabel of vast en werd meestal op jaarbasis betaald.
Verzekeringsprestatie Het door de verzekeraar uit te betalen bedrag of de door hem te
verstrekken dienst ter uitvoering van de verzekeringsovereenkomst
als het risico zich voordoet.
Meestal in geld maar dit kan ook in natura zijn (bv. vervangwagen). Bij
niet-opname van het natura kan geen geld worden gevraagd.


 Verzekeringnemer = verzekerde = begunstigde  bv. Pensioensverzekering;
 Verzekeringnemer = verzekerde <> begunstigde  bv. levensverzekering
 Verzekeringnemer <> verzekerde <> begunstigde  bv. levensverzekering nemen op
echtgenoot waarna uitbetaling voor de kinderen is.

1.5 Woordenschat
Interpersoneel Spreiding van de risico’s in de ruimte
Intertemporeel Spreiding van de risico’s in de tijd
Aansprakelijkheidsrisico De schade waarvoor we aansprakelijk zijn

Hoofdstuk 2 – riskmanagement (pag. 27 tem 40)
2.1 Risico of risk
 Risico is één van de essentiële elementen van een verzekering. Zonder risico is er immers
geen verzekering.
 Risico kan worden omschreven als een onzekere, toekomstige en mogelijke gebeurtenis
waarvan het zich voordoen buiten de wil van de verzekeringnemer, verzekerde of
begunstigde valt. De onzekere gebeurtenis kan onder meer slaan op:
o De gebeurtenis zelf (bv. het ontstaan van een brand);
o Het ogenblik waarop de gebeurtenis zich voordoet (bv. overlijden);
o De gevolgen van de gebeurtenis (bv. de aard);
o De omvang van de schade veroorzaakt door een daad waarvoor de verzekerde
aansprakelijk is;




3