MICRO-ECONOMIE
Samenvatting S1 2024
ARTEVELDEHOGESCHOOL
Kim Jonckheere
,0 Inleiding
0.1 Het doel van de economische wetenschap
Het economisch aspect van het handelen bestaat uit kiezen, de volgende drie elementen zijn de
elementen van keuze
• Behoefte
= het aanvoelen van een tekort en het streven om dit tekort te bevredigen.
o Primair → levensnoodzakelijk
▪ Voeding, kleding, huisvesting
o Immaterieel
▪ Onderwijs, ontspanning, geneeskundige verzorging
o Collectieve / gemeenschappelijke behoefte
= gelijkaardig voor een groot aantal personen en worden normaal door de
gemeenschap als geheel bevredigd
▪ Onderwijs, wegen, bejaardenzorg, recreatiezones
o Individuele behoeften
= subjectief en worden bevredigd dankzij de inspanningen van personen of van hun
gezin
▪ Voeding, kleding, huisvesting, ontspanning
• Schaarse middelen
= middelen waarover de consument beschikt om zijn behoeften te bevredigen, maar in
beperkte mate beschikbaar zijn.
Schaars ≠ zeldzaam → voedingsmiddelen zijn in onze winkels in overvloed aanwezig, maar
indien ze door de winkels gratis ter beschikking worden gesteld, zouden voorraden vlug
uitgeput zijn.
Een schaars middel = een middel waarvan de verlangde hoeveelheid de beschikbare
hoeveelheid zou overtreffen indien het gratis ter beschikking stond.
o Hierdoor ° er een waardeverschijnsel €
▪ Wij moeten er een prijs voor betalen
, o Schaarsheid duidt dus niet op de hoeveelheid middelen, maar op de beperktheid van
ons inkomen, met ons inkomen kunnen we niet tegelijk aan al onze behoeften
voldoen
• Nuttigheid en keuzeprobleem
= we zijn verplicht te kiezen → een goed of dienst is voor ons slechts nuttig als het in een
behoefte voorziet.
Bijvoorbeeld: als ik dorst heb, heeft een broodje geen nut voor mij.
Nut is subjectief, dit nut zal ook de waarde bepalen die we geven aan een bepaald goed of
dienst
Economisch principe: een rationele mens zal proberen een maximale behoeftenbevrediging
te bekomen door zijn beschikbare middelen op een zo efficiënt mogelijke manier in te zetten.
Hij zal volgens de graad van bevrediging een voorkeursschema opstellen afhankelijk van zijn
subjectief nut.
o Gezinnen
▪ Keuze waar geld aan uitgeven
o Bedrijven
▪ Keuze om ergens te werken, keuze grond (dezelfde grond niet mogelijk voor
twee doeleinden tegelijk, bv wegenaanleg & natuurgebied)
o Overheid
▪ Keuze geld aan ontwikkelingshulp en defensie
o Kiezen uit alternatieve mogelijkheden noodzakelijk
▪ Gebruikt men beperkte middelen voor een bepaald goed, dan kan men ze
niet meer inzetten bij de productie van een ander goed
Economie = de studie van het menselijk streven naar bevrediging van behoeften met behulp
van schaarse middelen
0.2 Welvaart en welzijn
Welvaart: mate waarin mensen met schaarse middelen in behoeften kunnen voldoen
• Schaarste verminderen ➔ welvaart gestegen
• Gaat niet enkel over geld en inkomen, ook over vrije tijd, kwaliteit van het leefmilieu,
humanisering van de arbeid en opheffing van allerlei vormen van discriminatie
• Verwezenlijking van deze wensen = beslag leggen op schaarse middelen
Welzijn: bredere invulling
• Gevoel van ‘welbevinden’
• Bevrediging van verlangens (vriendschap, liefde, gezondheid) die geen beslag leggen op
schaarse middelen
Hoe meer welvaart, hoe meer welzijn ➔ FOUT
→ je bent welvarend als je goed in je behoeftebevrediging kan voorzien
→ als je drie keer per jaar op reis gaat, dan beschik je over een hoge mate van welvaart, maar als je
veel liever thuis in je tuin je favoriete boek leest, gaat het over welzijn. Welvaart en welzijn hoeven
niet samen te vallen
, 0.3 Soorten goederen
Vrije goederen = niet-schaarse goederen
• In natuur overvloedig aanwezig zijn (bv lucht, water)
Economische goederen = schaarse middelen
‘goederen’ = zowel iets tastbaars (bv fiets) als diensten (niet tastbaar, bv hotelovernachting in
Londen)
Economische goederen kunnen we volgens diverse criteria onderverdelen:
• Zuiver individuele goederen
o Rivaliteit onder consumenten
▪ Als je een fiets koopt, kan iemand anders niet ook nog eens die fiets kopen
o Producent kan consumenten uitsluiten van gebruik
o Mogelijk iemand van consumptie uit te sluiten
▪ Als je een drankje uitdrinkt kan niemand anders dat drankje uitdrinken
• Zuiver collectieve goederen
o Geen rivaliteit
o Geen uitsluiting mogelijk
o Zolang je ze niet gebruikt hoef je er niet voor te betalen
o Wel bijdrage via belastingheffing
o Voorbeeld
▪ Brandweer, ziekenwagen, defensie, onderwijs
• Quasicollectieve goederen
o Individuele goederen die uit sociale of praktische overweging door de overheid
aangeboden worden
o Rivalisering
▪ Aantal leerlingen per klas beperkt bijvoorbeeld
o Uitsluiting
▪ Privéscholen enkel leerlingen die ervoor betalen
o Als je er gebruik van wilt maken moet je ervoor betalen
o Voorbeeld
▪ Openbaar vervoer, parking
Economische goederen: tweede onderverdeling
• Consumptiegoederen (gezinshuishouding)
o Verbruiksgoederen (= niet-duurzame consumptiegoederen)
▪ Flesje Cola, belegd broodje
o Gebruiksgoederen (= duurzame consumptiegoederen)
▪ Iphone, schoenen
• Investeringsgoederen (bedrijfshuishouding)
o Kapitaalgoederen (= productiegoederen)
▪ Gebouwen, machines, vervoermaterieel
▪ Levensduur ten minste één jaar
o Vlottende investeringsgoederen
▪ Grondstoffen, hulpmaterialen
▪ Worden tijdens het productieproces verwerkt of vernietigd
▪ Volgens conventie zijn alle voorraden = vlottende investeringsgoederen
Samenvatting S1 2024
ARTEVELDEHOGESCHOOL
Kim Jonckheere
,0 Inleiding
0.1 Het doel van de economische wetenschap
Het economisch aspect van het handelen bestaat uit kiezen, de volgende drie elementen zijn de
elementen van keuze
• Behoefte
= het aanvoelen van een tekort en het streven om dit tekort te bevredigen.
o Primair → levensnoodzakelijk
▪ Voeding, kleding, huisvesting
o Immaterieel
▪ Onderwijs, ontspanning, geneeskundige verzorging
o Collectieve / gemeenschappelijke behoefte
= gelijkaardig voor een groot aantal personen en worden normaal door de
gemeenschap als geheel bevredigd
▪ Onderwijs, wegen, bejaardenzorg, recreatiezones
o Individuele behoeften
= subjectief en worden bevredigd dankzij de inspanningen van personen of van hun
gezin
▪ Voeding, kleding, huisvesting, ontspanning
• Schaarse middelen
= middelen waarover de consument beschikt om zijn behoeften te bevredigen, maar in
beperkte mate beschikbaar zijn.
Schaars ≠ zeldzaam → voedingsmiddelen zijn in onze winkels in overvloed aanwezig, maar
indien ze door de winkels gratis ter beschikking worden gesteld, zouden voorraden vlug
uitgeput zijn.
Een schaars middel = een middel waarvan de verlangde hoeveelheid de beschikbare
hoeveelheid zou overtreffen indien het gratis ter beschikking stond.
o Hierdoor ° er een waardeverschijnsel €
▪ Wij moeten er een prijs voor betalen
, o Schaarsheid duidt dus niet op de hoeveelheid middelen, maar op de beperktheid van
ons inkomen, met ons inkomen kunnen we niet tegelijk aan al onze behoeften
voldoen
• Nuttigheid en keuzeprobleem
= we zijn verplicht te kiezen → een goed of dienst is voor ons slechts nuttig als het in een
behoefte voorziet.
Bijvoorbeeld: als ik dorst heb, heeft een broodje geen nut voor mij.
Nut is subjectief, dit nut zal ook de waarde bepalen die we geven aan een bepaald goed of
dienst
Economisch principe: een rationele mens zal proberen een maximale behoeftenbevrediging
te bekomen door zijn beschikbare middelen op een zo efficiënt mogelijke manier in te zetten.
Hij zal volgens de graad van bevrediging een voorkeursschema opstellen afhankelijk van zijn
subjectief nut.
o Gezinnen
▪ Keuze waar geld aan uitgeven
o Bedrijven
▪ Keuze om ergens te werken, keuze grond (dezelfde grond niet mogelijk voor
twee doeleinden tegelijk, bv wegenaanleg & natuurgebied)
o Overheid
▪ Keuze geld aan ontwikkelingshulp en defensie
o Kiezen uit alternatieve mogelijkheden noodzakelijk
▪ Gebruikt men beperkte middelen voor een bepaald goed, dan kan men ze
niet meer inzetten bij de productie van een ander goed
Economie = de studie van het menselijk streven naar bevrediging van behoeften met behulp
van schaarse middelen
0.2 Welvaart en welzijn
Welvaart: mate waarin mensen met schaarse middelen in behoeften kunnen voldoen
• Schaarste verminderen ➔ welvaart gestegen
• Gaat niet enkel over geld en inkomen, ook over vrije tijd, kwaliteit van het leefmilieu,
humanisering van de arbeid en opheffing van allerlei vormen van discriminatie
• Verwezenlijking van deze wensen = beslag leggen op schaarse middelen
Welzijn: bredere invulling
• Gevoel van ‘welbevinden’
• Bevrediging van verlangens (vriendschap, liefde, gezondheid) die geen beslag leggen op
schaarse middelen
Hoe meer welvaart, hoe meer welzijn ➔ FOUT
→ je bent welvarend als je goed in je behoeftebevrediging kan voorzien
→ als je drie keer per jaar op reis gaat, dan beschik je over een hoge mate van welvaart, maar als je
veel liever thuis in je tuin je favoriete boek leest, gaat het over welzijn. Welvaart en welzijn hoeven
niet samen te vallen
, 0.3 Soorten goederen
Vrije goederen = niet-schaarse goederen
• In natuur overvloedig aanwezig zijn (bv lucht, water)
Economische goederen = schaarse middelen
‘goederen’ = zowel iets tastbaars (bv fiets) als diensten (niet tastbaar, bv hotelovernachting in
Londen)
Economische goederen kunnen we volgens diverse criteria onderverdelen:
• Zuiver individuele goederen
o Rivaliteit onder consumenten
▪ Als je een fiets koopt, kan iemand anders niet ook nog eens die fiets kopen
o Producent kan consumenten uitsluiten van gebruik
o Mogelijk iemand van consumptie uit te sluiten
▪ Als je een drankje uitdrinkt kan niemand anders dat drankje uitdrinken
• Zuiver collectieve goederen
o Geen rivaliteit
o Geen uitsluiting mogelijk
o Zolang je ze niet gebruikt hoef je er niet voor te betalen
o Wel bijdrage via belastingheffing
o Voorbeeld
▪ Brandweer, ziekenwagen, defensie, onderwijs
• Quasicollectieve goederen
o Individuele goederen die uit sociale of praktische overweging door de overheid
aangeboden worden
o Rivalisering
▪ Aantal leerlingen per klas beperkt bijvoorbeeld
o Uitsluiting
▪ Privéscholen enkel leerlingen die ervoor betalen
o Als je er gebruik van wilt maken moet je ervoor betalen
o Voorbeeld
▪ Openbaar vervoer, parking
Economische goederen: tweede onderverdeling
• Consumptiegoederen (gezinshuishouding)
o Verbruiksgoederen (= niet-duurzame consumptiegoederen)
▪ Flesje Cola, belegd broodje
o Gebruiksgoederen (= duurzame consumptiegoederen)
▪ Iphone, schoenen
• Investeringsgoederen (bedrijfshuishouding)
o Kapitaalgoederen (= productiegoederen)
▪ Gebouwen, machines, vervoermaterieel
▪ Levensduur ten minste één jaar
o Vlottende investeringsgoederen
▪ Grondstoffen, hulpmaterialen
▪ Worden tijdens het productieproces verwerkt of vernietigd
▪ Volgens conventie zijn alle voorraden = vlottende investeringsgoederen
