VOLLEDIGE samenvatting Recht - 1e jaar bedrijfsmanagement

RECHT
DEEL 1: INLEIDING TOT HET RECHT
Context examen:
- 40 vragen multiple choice (zonder giscorrectie)
- Vragen geen definities (wel begrijpen, in casus kunnen toepassen)

HOOFDSTUK 1: ALGEMENE INLEIDING

WAT IS RECHT?

Recht= een geheel van algemeen geldende normatieve regels

 Recht is zaak van alle burgers

 Iedereen wordt met recht geconfronteerd

 Iedereen wordt geacht de wet te kennen (inclusief termijn van 30
dagen om kennis te nemen van een nieuwe wet)

 Recht ≠ moraal (is niet wat JIJ rechtvaardig vindt)

 Recht ≠ godsdienstige regels (scheiding kerk en staat)

 Opgelegd/ ontvangen en bekrachtigd door de staat

 Naleving is afdwingbaar

 Doel: het maatschappelijke leven ordenen



SOORTEN REGELS

1.
- Gebodsbepaling= “je moet”
Bv. Artikel…: je moet jouw belastingen online aangeven
- Verbodsbepaling= “je mag niet”
Bv. Artikel …: inbraak is verboden
- Normen die toelating bevatten= “je mag”
Bv. Artikel 3.50 BW: Het eigendomsrecht verleent aan de eigenaar het
recht om het voorwerp ervan te gebruiken.
- Organieke regels= procedurewetgeving (regels over hoe iets moet
worden georganiseerd)
Bv. soorten rechtbanken, aantal volksvertegenwoordigers/senatoren

2.
- Dwingend recht= moet worden nageleefd (zoniet? Sanctie!)
Bv. echtgenoten moeten samenwonen
+ opdeling:
o Is van openbare orde: beschermt maatschappelijke belangen



1

, o Beschermt de zwakken (bv. minderjarigen, consumenten,
geesteszieken)

- Aanvullend recht= je mag afwijken
Bv. contract koop-verkoop: levertermijn 30 dagen  winkel mag daarvan
afwijken in voordeel van klant

3.
- Algemene normen= regels die gelden voor iedereen
- Individuele normen= aparte wetten voor 1 persoon
Bv. koning is “absoluut onschendbaar” (wordt in theorie niet gestraft als hij
zijn kinderen vermoord)


HOOFDSTUK 2: INDELINGEN VAN HET RECHT

1. Publiek recht= overheid/overheid-burger
a. Internationaal
b. Nationaal
i. Grondwettelijk/ constitutioneel recht
= Basis v.d. rechtstaat (grondwet)
Bv. scheiding kerk en staat, scheiding der machten, …

ii. Administratief/bestuursrecht
= administratie: milieu-, onderwijs-, media-, energie-,
ambtenarenrecht (ruim)

iii. Strafrecht
= waar politie in tussen komt
Bv. misdrijven, huiszoekingen, parket, openbaar ministerie, …

+ Bij misdaad: je schaadt maatschappelijke belangen, dus
maatschappij vraagt iets terug (geld/gevangenisstraf)  die
aanvullende straf wordt gevraagd door “advocaat van de
samenleving” (= openbaar ministerie of parket)

+ opdeling:
 Materiële strafrecht: beschrijft strafbare feiten (inhoud)
+ verbonden straffen
Bv. Een belediging wordt bestraft met een straf op
niveau 1
 Formele strafrecht: bepaalt hoe procedure (bv.
huiszoeking) gevoerd moet worden

iv. Fiscaal recht
= heffen/innen van belastingen
2. Privaat/burgerlijk recht= verhouding tussen burgers onderling (geen
overheid)



2

, a. Internationaal
b. Nationaal
i. Personenrecht= regels m.b.t. persoon als enkeling
bv. schoolplicht, recht op wijzigen van je naam, vrijheid van
meningsuiting

ii. Familierecht= regels m.b.t. personen die met elkaar
verwant zijn
bv. recht om te scheiden, recht om te adopteren

iii. Familiaal vermogensrecht
bv. huwelijksvermogensrecht, schenkingen doen, erven

iv. Goederenrecht= regels m.b.t. verhouding personen-zaken
bv. eigendomsrecht, vruchtgebruik

v. Benoemde contracten= regels m.b.t. contracten
bv. koop, huur, lening

3. Gemengd recht= zowel publiek recht (overheid) als privaat recht (geen
overheid)
a. Ondernemingsrecht
i. Privaat: economisch recht
Bv. bij faillissement, geschillen voor de rechtbank over niet
betaalde facturen
ii. Publiek: marktrecht
Bv. “in België is het verboden om met verlies te verkopen”

b. Sociaalrecht
i. Privaat: arbeidsrecht= regels m.b.t. verhouding WG-WN
Bv. zondagsrust, arbeidsovereenkomst
ii. Publiek: sociale zekerheidsrecht= regels m.b.t. SZ
Bv. regeling van arbeidsongevallen, ziekte, pensioen, …



RECHTSMISBRUIK

= je recht misbruiken (je gaat te ver)

 Het is niet omdat je een recht hebt, dat je dat recht onbeperkt kan gebruiken
Bv. je hebt recht op vrije meningsuiting, maar je mag niemand beledigen



HOOFDSTUK 3: BRONNEN VAN HET RECHT

 Wetgeving, rechtspraak, rechtsleer




3

, 1. WETGEVING (BINDEND)

INTERNATIONA
AL
 Verdragen

- Bilaterale/ multilaterale verdragen
- o.b.v. consensus, je kan het niemand opleggen, dus makkelijk opzegbaar



EUROPEE
S  Verordeningen: megabindend voor alle lidstaten

Bv. privacywetgeving, labels energiepijl

 Richtlijnen: bindende norm voor alle lidstaten, maar ze kiezen zelf hoe ze
die ---norm gaan bereiken
Bv. De uitstoot van broeikasgassen moet tegen 2030 met minstens 55%
verminderd zijn
 Besluiten: bindend voor 1 lidstaat (individueel)
Bv. “Kroatie mag de euro invoeren” of ‘Toekenning van financiële bijstand
aan Oekraïne.”


- Bij tegenstrijdigheid: internationaal recht > nationaal recht


NATIONAA
L
 Grondwet (wet in brede zin)
- Dateert van 1831
- Belangrijkste nationale wet
- Inrichting machten binnen staat
- Wijziging is niet evident
- Bindend


 De wet (wet in enge zin)
- Afkomstig van federale wetgevende macht
- Bindend
- Totstandkoming wet:
1. Wetgevend initiatief
o Iedere tak van de wetgevende macht, kan het initiatief nemen om
een wet te maken= wetsvoorstel
o Doet koning/regering het  wetsontwerp


2. Advies Raad van State
o Bij wetsvoorstel: niet verplicht




4