BEDRIJFSFISCALITEIT - 2025
Inhoud
Les 1: Introductie en principes....................................................................................................................................... 2
1.1 begrip ‘Belasting’..............................................................................................................................................................2
1.2 Andere heffing en bijzondere categorieën.......................................................................................................................3
1.3 Waarom belasten?...........................................................................................................................................................4
Functies van belasting........................................................................................................................................................4
Rechtvaardiging belasting..................................................................................................................................................4
1.4 Hoe belasten?...................................................................................................................................................................4
Beginselen belastingrecht..................................................................................................................................................4
Les 2: Algemene principes & inleiding inkomstenbelasting.............................................................................................7
2.1 Algemene principes..........................................................................................................................................................7
2.1.1 Fiscale toepassingsregels..........................................................................................................................................7
2.1.2 Bevoegdheidsverdeling.............................................................................................................................................9
2.2 Personenbelasting............................................................................................................................................................9
2.2.1 Prelude: inkomstenbelastingen................................................................................................................................9
2.2.2 Algemene principes.................................................................................................................................................10
Les 3: Personenbelasting.............................................................................................................................................. 12
3.1 Onroerende inkomsten..................................................................................................................................................12
3.2 Roerende inkomsten......................................................................................................................................................15
Les 4: Personenbelasting.............................................................................................................................................. 17
4.1 Roerende inkomsten vervolg.........................................................................................................................................17
4.2 Beroepsinkomsten.........................................................................................................................................................20
Les 5: Personenbelasting.............................................................................................................................................. 22
5.1 Beroepsinkomsten.........................................................................................................................................................22
5.2 Diverse inkomsten..........................................................................................................................................................26
Les 6: Personenbelasting.............................................................................................................................................. 28
6.1 Diverse inkomsten..........................................................................................................................................................28
6.2 Berekening Personenbelasting.......................................................................................................................................30
Les 7: Belasting van juridische entiteiten...................................................................................................................... 34
7.1 Toepassingsgebied.........................................................................................................................................................35
7.2 Belastbare grondslag......................................................................................................................................................38
Les 8: internationale fiscaliteit..................................................................................................................................... 42
8.1 introductie......................................................................................................................................................................42
8.2 Toepassingsgebied dubbelbelastingverdragen..............................................................................................................44
Les 9: internationale fiscaliteit deel 2........................................................................................................................... 45
9.1 Heffingsbevoegdheid......................................................................................................................................................45
1
,Les 10: Fiscale procedure............................................................................................................................................. 51
10.1 Aangifte........................................................................................................................................................................51
10.2 Onderzoek en controle.................................................................................................................................................53
10.3 Aanslag.........................................................................................................................................................................57
10.4 Betwisting.....................................................................................................................................................................58
Les 1: Introductie en principes
1.1 BEGRIP ‘BELASTING’
- Belasting
- = door overheid opgelegde en verplichte bijdrage op personen of feiten die band hebben met territorium
waarop overheid gezag uitoefent en die bestemd is om diensten van algemeen nut te financieren
- Opgelet: benaming van bijdrage niet relevant! (vb. taks, heffing, bijdrage …)
- Door overheid
o Opgelegd door overheid als (enige) drager van soevereiniteit (staat is soeverein wanneer hij binnen zijn
grondgebied het hoogste gezag voert)
o Federale overheid, gewest, gemeenschap, provincie, gemeente
o FOD Financiën (fiscus) maakt zelf uitvoerbare titel via kohieren (zonder rechtbank)
- Eenzijdig + verplicht
o Geen keuzemogelijkheid (openbare orde)
o Waarom? Economische redenen: risico marktfalen bij publieke goederen en schaalvoordelen
o Niet alle betalingen aan overheid zijn belastingen
o Sancties en dwangmaatregelen
- Territorialiteit
o Gevolg van soevereiniteit
o Overheid slechts belasten als voldoende band (‘nexus’ = bepaalde verbinding) is met territorium
o Digitale economie?
- Voor algemeen nut
2
, o Uitgave dient om kosten van overheid te dekken
o Politiek discretionair (= geen meetbare/aangegeven meetstaven)
o Afwezigheid aanwijsbare en individuele tegenprestatie
1.2 ANDERE HEFFING EN BIJZONDERE CATEGORIEËN
- Retributie
- = Vergoeding voor tegenprestatie door overheid in rechtstreeks en onmiddellijk belang begunstigde
(geïndividualiseerde dienst)
- Retributie is geen belasting
- Beroep op dienst uit eigen belang (bijv. haven- en kaaigelden, tolgelden, parkeertarieven)
- Bedrag van retributie moet in redelijke verhouding staan tot verleende dienst
- Discussie omtrent ‘individueel beslissingsmoment’ (cf. “combi-taxen”)
- Socialezekerheidsbijdrage
- Gesteund op het solidariteits-en het verzekeringsbeginsel (bijdrageplicht schept
recht op ontvangst voordelen), viseren specifieke aanwending (bepaalde uitgaven)
- Nuance GrwH 2021: “een voldoende relevante band bestaat tussen de
bijdrageplichtigen en het collectief der sociaal verzekerden van wie de sociale
bescherming mede door de bijdrage wordt gefinancierd”.
- Niet betaald aan FOD Financiën aan parastatale instellingen belast met inning
- Inning door RSZ-instellingen: verschil tussen invordering SZ en belasting vervaagt.
Sedert 2017 schept RSZ ook uitvoerbare titel (kohier) maar alleen nadat uitnodiging
tot betaling niet werd gehonoreerd
- Geen jaarlijkse wettelijke controle door parlement
- Verhaalbelastingen
- = verplichte heffing door overheid nav specifieke prestatie, ook belastingplichtige er geen specifiek voordeel
uit haalt (onweerlegbaar vermoeden)
- Geen individueel beslissingsmoment voor betaler ( retributie) dus niet vermijdbaar
- Vb. aanleg riolering
- Directe + indirecte belastingen
Directe = raakt voortdurende toestand + periodiek geïnd via aanslag lastens diegene die zich in belastbare
toestand bevindt (vb. personenbelasting, vennootschapsbelasting en alle andere inkomenstenbelastingen)
Indirecte = treft voorbijgaand feit/rechtshandeling + afzonderlijk per transactie geïnd (vb. erfbelasting, btw)
(Niet)afwentelbare belasting
Niet-afwentelbare belasting = economisch gedragen door degene die wet aanduidt als schuldenaar
o Vb. erfbelasting, personenbelasting
Afwentelbare belasting = wettelijke schuldenaar wentelt kost economisch af (gedeeltelijk/geheel) op derde
o Vb. accijnzen, douanerechten
- Dubbele belasting
- = juridische dubbele belasting = dezelfde belastbare basis (vb. inkomen, vermogen)
wordt in hoofde van dezelfde persoon tweemaal aan dezelfde belasting onderworpen
o Vooral grensoverschrijdende investeringen/activiteiten
- = economische dubbele belasting = dezelfde belastbare basis (vb. inkomen, vermogen)
wordt in hoofde aan 2 verschillende personen tweemaal aan belasting onderworpen
o Vb. betaling vergoeding voor diensten niet-aftrekbaar is bij betalen maar toch
belastbaar is bij genieter
- Belastingontwijking & belastingontduiking
3
, - Belastingontduiking = fiscale fraude, opzettelijk ontwijken van wettelijk verschuldigde belasting
o inzetten van niet-geoorloofde middelen om bedrag aan verschuldigde belastingen te verminderen
o 2 vereiste elementen:
Materieel element = inbreuk op fiscale wetgeving
Intentioneel element = opzet om belasting ontwijken
o Vb. fictieve kosten of inkomsten, prijsbewimpeling
- Belastingontwijking = géén misdrijf, intentioneel element (bedoeling om belasting te verminderen) maar géén
materieel element (geen inbreuk op wet)
o Niet strafbaar, kan wel door wetgever worden tegengegaan
o Vb. onthouding of substitutie
o (2 soorten bepalingen: algemenen misbruikbepaling (handeling stelt ontwijken van fiscale wetgeving),
specifieke misbruikbepalingen (invoeren bepaalde situatie vermijden))
1.3 WAAROM BELASTEN?
FUNCTIES VAN BELASTING
- Financiële functie = financiering van diensten en algemeen nut
o Top 5 uitgaven: pensioenen, gezondheidszorg, onderwijs, economisch beleid, werkloosheid
- Herverdelende functie = aanbrengen wijzigingen in verdeling economische middelen binnen bevolking
o Draagkrachtbeginsel Progressieve belastingen (hoe meer verdienen, hoe meer belastingen erop
heffen) + belastingvrije som (vb. eerste 12000€ loon niet belast)
o Belastbaar voorwerp: belasten van inkomsten uit arbeid/kapitaal: vermogens(winst)belasting
- Gedragssturende functie = wenselijk gedrag stimuleren door er fiscaal voordeel aan verbinden/onwenselijk
gedrag ontmoedigen door fiscaal nadelig maken
o Complexiteit van regelgeving
o Functies van belastingen communiceren met elkaar: gedrag demotiveren = afnamen fiscale ontvangsten
RECHTVAARDIGING BELASTING
- Omwille functie belasting wordt bestaan ervan zelden in vraag gesteld:
o Het betreft voornamelijk een politiek-filosofische vraag die vanuit verschillende stromingen benaderd
(welke rol moet overheid bekleden? Hoe absoluut is eigendomsrecht?):
Profijtbeginsel (benefit theory): persoon die voordeel haalt uit een overheidsdienst moet
bijdragen aan deze overheidsdienst (sociaal contract)
Zwakte deze theorie?
Soevereiniteit: het individue maakt deel uit van een gemeenschap en is daarom onderworpen
aan de soevereiniteit van de overheid
Het algemeen belang rechtvaardigt het bestaan belastingen, niet individuele voordeel
1.4 HOE BELASTEN?
BEGINSELEN BELASTINGRECHT
- Bestaat geen uniforme lijst vereisten waaraan goed belastingstelsel moet voldoen of beantwoorden
- Historisch teruggegrepen beginselen Adam Smith:
o Billijkheid
o Rechtszekerheid
o Praktische uitvoerbaarheid
o Efficiëntie
4
Inhoud
Les 1: Introductie en principes....................................................................................................................................... 2
1.1 begrip ‘Belasting’..............................................................................................................................................................2
1.2 Andere heffing en bijzondere categorieën.......................................................................................................................3
1.3 Waarom belasten?...........................................................................................................................................................4
Functies van belasting........................................................................................................................................................4
Rechtvaardiging belasting..................................................................................................................................................4
1.4 Hoe belasten?...................................................................................................................................................................4
Beginselen belastingrecht..................................................................................................................................................4
Les 2: Algemene principes & inleiding inkomstenbelasting.............................................................................................7
2.1 Algemene principes..........................................................................................................................................................7
2.1.1 Fiscale toepassingsregels..........................................................................................................................................7
2.1.2 Bevoegdheidsverdeling.............................................................................................................................................9
2.2 Personenbelasting............................................................................................................................................................9
2.2.1 Prelude: inkomstenbelastingen................................................................................................................................9
2.2.2 Algemene principes.................................................................................................................................................10
Les 3: Personenbelasting.............................................................................................................................................. 12
3.1 Onroerende inkomsten..................................................................................................................................................12
3.2 Roerende inkomsten......................................................................................................................................................15
Les 4: Personenbelasting.............................................................................................................................................. 17
4.1 Roerende inkomsten vervolg.........................................................................................................................................17
4.2 Beroepsinkomsten.........................................................................................................................................................20
Les 5: Personenbelasting.............................................................................................................................................. 22
5.1 Beroepsinkomsten.........................................................................................................................................................22
5.2 Diverse inkomsten..........................................................................................................................................................26
Les 6: Personenbelasting.............................................................................................................................................. 28
6.1 Diverse inkomsten..........................................................................................................................................................28
6.2 Berekening Personenbelasting.......................................................................................................................................30
Les 7: Belasting van juridische entiteiten...................................................................................................................... 34
7.1 Toepassingsgebied.........................................................................................................................................................35
7.2 Belastbare grondslag......................................................................................................................................................38
Les 8: internationale fiscaliteit..................................................................................................................................... 42
8.1 introductie......................................................................................................................................................................42
8.2 Toepassingsgebied dubbelbelastingverdragen..............................................................................................................44
Les 9: internationale fiscaliteit deel 2........................................................................................................................... 45
9.1 Heffingsbevoegdheid......................................................................................................................................................45
1
,Les 10: Fiscale procedure............................................................................................................................................. 51
10.1 Aangifte........................................................................................................................................................................51
10.2 Onderzoek en controle.................................................................................................................................................53
10.3 Aanslag.........................................................................................................................................................................57
10.4 Betwisting.....................................................................................................................................................................58
Les 1: Introductie en principes
1.1 BEGRIP ‘BELASTING’
- Belasting
- = door overheid opgelegde en verplichte bijdrage op personen of feiten die band hebben met territorium
waarop overheid gezag uitoefent en die bestemd is om diensten van algemeen nut te financieren
- Opgelet: benaming van bijdrage niet relevant! (vb. taks, heffing, bijdrage …)
- Door overheid
o Opgelegd door overheid als (enige) drager van soevereiniteit (staat is soeverein wanneer hij binnen zijn
grondgebied het hoogste gezag voert)
o Federale overheid, gewest, gemeenschap, provincie, gemeente
o FOD Financiën (fiscus) maakt zelf uitvoerbare titel via kohieren (zonder rechtbank)
- Eenzijdig + verplicht
o Geen keuzemogelijkheid (openbare orde)
o Waarom? Economische redenen: risico marktfalen bij publieke goederen en schaalvoordelen
o Niet alle betalingen aan overheid zijn belastingen
o Sancties en dwangmaatregelen
- Territorialiteit
o Gevolg van soevereiniteit
o Overheid slechts belasten als voldoende band (‘nexus’ = bepaalde verbinding) is met territorium
o Digitale economie?
- Voor algemeen nut
2
, o Uitgave dient om kosten van overheid te dekken
o Politiek discretionair (= geen meetbare/aangegeven meetstaven)
o Afwezigheid aanwijsbare en individuele tegenprestatie
1.2 ANDERE HEFFING EN BIJZONDERE CATEGORIEËN
- Retributie
- = Vergoeding voor tegenprestatie door overheid in rechtstreeks en onmiddellijk belang begunstigde
(geïndividualiseerde dienst)
- Retributie is geen belasting
- Beroep op dienst uit eigen belang (bijv. haven- en kaaigelden, tolgelden, parkeertarieven)
- Bedrag van retributie moet in redelijke verhouding staan tot verleende dienst
- Discussie omtrent ‘individueel beslissingsmoment’ (cf. “combi-taxen”)
- Socialezekerheidsbijdrage
- Gesteund op het solidariteits-en het verzekeringsbeginsel (bijdrageplicht schept
recht op ontvangst voordelen), viseren specifieke aanwending (bepaalde uitgaven)
- Nuance GrwH 2021: “een voldoende relevante band bestaat tussen de
bijdrageplichtigen en het collectief der sociaal verzekerden van wie de sociale
bescherming mede door de bijdrage wordt gefinancierd”.
- Niet betaald aan FOD Financiën aan parastatale instellingen belast met inning
- Inning door RSZ-instellingen: verschil tussen invordering SZ en belasting vervaagt.
Sedert 2017 schept RSZ ook uitvoerbare titel (kohier) maar alleen nadat uitnodiging
tot betaling niet werd gehonoreerd
- Geen jaarlijkse wettelijke controle door parlement
- Verhaalbelastingen
- = verplichte heffing door overheid nav specifieke prestatie, ook belastingplichtige er geen specifiek voordeel
uit haalt (onweerlegbaar vermoeden)
- Geen individueel beslissingsmoment voor betaler ( retributie) dus niet vermijdbaar
- Vb. aanleg riolering
- Directe + indirecte belastingen
Directe = raakt voortdurende toestand + periodiek geïnd via aanslag lastens diegene die zich in belastbare
toestand bevindt (vb. personenbelasting, vennootschapsbelasting en alle andere inkomenstenbelastingen)
Indirecte = treft voorbijgaand feit/rechtshandeling + afzonderlijk per transactie geïnd (vb. erfbelasting, btw)
(Niet)afwentelbare belasting
Niet-afwentelbare belasting = economisch gedragen door degene die wet aanduidt als schuldenaar
o Vb. erfbelasting, personenbelasting
Afwentelbare belasting = wettelijke schuldenaar wentelt kost economisch af (gedeeltelijk/geheel) op derde
o Vb. accijnzen, douanerechten
- Dubbele belasting
- = juridische dubbele belasting = dezelfde belastbare basis (vb. inkomen, vermogen)
wordt in hoofde van dezelfde persoon tweemaal aan dezelfde belasting onderworpen
o Vooral grensoverschrijdende investeringen/activiteiten
- = economische dubbele belasting = dezelfde belastbare basis (vb. inkomen, vermogen)
wordt in hoofde aan 2 verschillende personen tweemaal aan belasting onderworpen
o Vb. betaling vergoeding voor diensten niet-aftrekbaar is bij betalen maar toch
belastbaar is bij genieter
- Belastingontwijking & belastingontduiking
3
, - Belastingontduiking = fiscale fraude, opzettelijk ontwijken van wettelijk verschuldigde belasting
o inzetten van niet-geoorloofde middelen om bedrag aan verschuldigde belastingen te verminderen
o 2 vereiste elementen:
Materieel element = inbreuk op fiscale wetgeving
Intentioneel element = opzet om belasting ontwijken
o Vb. fictieve kosten of inkomsten, prijsbewimpeling
- Belastingontwijking = géén misdrijf, intentioneel element (bedoeling om belasting te verminderen) maar géén
materieel element (geen inbreuk op wet)
o Niet strafbaar, kan wel door wetgever worden tegengegaan
o Vb. onthouding of substitutie
o (2 soorten bepalingen: algemenen misbruikbepaling (handeling stelt ontwijken van fiscale wetgeving),
specifieke misbruikbepalingen (invoeren bepaalde situatie vermijden))
1.3 WAAROM BELASTEN?
FUNCTIES VAN BELASTING
- Financiële functie = financiering van diensten en algemeen nut
o Top 5 uitgaven: pensioenen, gezondheidszorg, onderwijs, economisch beleid, werkloosheid
- Herverdelende functie = aanbrengen wijzigingen in verdeling economische middelen binnen bevolking
o Draagkrachtbeginsel Progressieve belastingen (hoe meer verdienen, hoe meer belastingen erop
heffen) + belastingvrije som (vb. eerste 12000€ loon niet belast)
o Belastbaar voorwerp: belasten van inkomsten uit arbeid/kapitaal: vermogens(winst)belasting
- Gedragssturende functie = wenselijk gedrag stimuleren door er fiscaal voordeel aan verbinden/onwenselijk
gedrag ontmoedigen door fiscaal nadelig maken
o Complexiteit van regelgeving
o Functies van belastingen communiceren met elkaar: gedrag demotiveren = afnamen fiscale ontvangsten
RECHTVAARDIGING BELASTING
- Omwille functie belasting wordt bestaan ervan zelden in vraag gesteld:
o Het betreft voornamelijk een politiek-filosofische vraag die vanuit verschillende stromingen benaderd
(welke rol moet overheid bekleden? Hoe absoluut is eigendomsrecht?):
Profijtbeginsel (benefit theory): persoon die voordeel haalt uit een overheidsdienst moet
bijdragen aan deze overheidsdienst (sociaal contract)
Zwakte deze theorie?
Soevereiniteit: het individue maakt deel uit van een gemeenschap en is daarom onderworpen
aan de soevereiniteit van de overheid
Het algemeen belang rechtvaardigt het bestaan belastingen, niet individuele voordeel
1.4 HOE BELASTEN?
BEGINSELEN BELASTINGRECHT
- Bestaat geen uniforme lijst vereisten waaraan goed belastingstelsel moet voldoen of beantwoorden
- Historisch teruggegrepen beginselen Adam Smith:
o Billijkheid
o Rechtszekerheid
o Praktische uitvoerbaarheid
o Efficiëntie
4
