Samenvatting - Organisatiepsychologie

Organisatiepsychologie:
Hoofdstuk 1: Introductie in de
organisatiepsychologie
Inleiding
- Uitdaging 1: voortdurende verandering (VUCA-wereld)
o VUCA
 Volatility: bewegelijke markt
 Uncertainty: onzekere wereld
 Complexity: complex
 Ambiguity: vaag en dubbelzinnig
o Reacties op VUCA
 Agile: wendbaarheid en flexibiliteit  niet te veel vasthouden
aan structuren
 SKILLLS: leven lang blijven leren (door nieuwe systemen)
o VUCA competenties:
 Vision: visie
 Understanding: begrip
 Clarity : duidelijkheid
 Agility: bewegelijk
- Uitdaging 2: schaarste op de arbeidsmarkt
o Uitdaging om juiste mensen op de juiste plek te krijgen
o War for talent
 Schaarste op de arbeidsmarkt
 Vergrijzing van bevolking; minder jonge mensen die afsturen
& minder kinderen
 Hogere beroepsmobiliteit bij jongere generaties
 Nieuwe jobs door digitalisering; minder mensen die met de
nieuwe skills kunnen werken
 Sectorspecifieke uitdagingen
 Jobhunters: mensen die op zoek gaan naar iemand in een
ander bedrijf en pikken voor hun eigen bedrijf
o Jobcrafting
 Antwoord op de schaarste
 Jobinhoud aanpassen aan de kennis, vaardigheden, talenten,
interesses en behoeften van de medewerker
 Balans creëren tussen taken die energie geven en taken die
energie kosten


1.1Wat is organisatiepsychologie?
= de wetenschappelijke studie van gedrag in organisaties. De bedoeling is om
het individuele gedrag en dat van groepen in organisaties beter te begrijpen.
- Individu

, - Groepsprocessen
- Interactie tussen individu en groep


1.1.1 Wat is een organisatie?
Drie aspecten:
- 2 of meer mensen die bewust worden samengebracht
- Doelstellingen realiseren
- Om doel te realiseren wordt specifieke structuur ontwikkeld
- (Continuïteit)


1.1.2 Organisatiepsychologie als wetenschap
Organisatiepsychologie ~ systematische studie van gedrag in organisaties
 Kennis van organisatiepsychologie is gebaseerd op experimenteel en
survey-onderzoek
 Doelstelling van organisatiepsychologie is verklaring bieden voor gedrag
en dit gedrag voorspellen


1.2De economische omgeving van organisaties
1.2.1 Centraal geleide economie
- Overheid stelt productie van goederen en diensten vast (hoe geproduceerd
en voor wie)
- Burgers  salaris maar niet in functie van toegevoegde waarde
- Plannen worden van bovenaf opgelegd
- Opgelegde quota halen
- Veel zwaktes in deze manier van organiseren


1.2.2 Vrijemarkteconomie
- Fundamentele vrijheid om te produceren en te consumeren
- Onzichtbare hand zorgt voor geen tekorten en geen overschotten
- Overschotten en tekorten zijn slechts een tijdelijk fenomeen
- Adam Smith: grondlegger van de hedendaagse economie als wetenschap


1.2.3 Gemengde economie
- Vrijheid van productie en consumptie, maar de overheid zal de scherpe
kantjes hiervan bijstellen  maximum- en minimumprijzen liggen vast
- Via belastingen en subsidies zorgt overheid voor herverdeling van de
welvaart


1.3Historiek van de organisatiepsychologie
- Adam Smith (1776)

, o “Nastreven van individuele welvaart resulteert in een maximale
welvaart voor de samenleving”
o Geboorte van de taakverdeling
 Elke werknemer die een taak van A tot Z doet is niet efficiënt
=> taakverdeling
 Hierdoor: goed in 1 ding & beter specialiseren
o Comparatieve voordelen
 Samenwerken met andere mensen die iets anders kunnen 
complementair team vormen
- Frederick Taylor (1911)
o Scientific management
o Time is money
o Luie medewerkers  werken alleen omdat ze loon krijgen
o Prestatieloon
o Mens aanpassen aan organisatie ipv organisatie aan de mens
(industriële psychologie)
Mens is deel van machine; wordt ontmenselijkt & niet gewaardeerd & krijgt geen
aandacht => opstand => Elton Mayo zet humanistische beweging in gang
- Elton Mayo (1924)
o Grondlegger van de human relationsbeweging
o Hawthorn experiment
 Gordijnen open  toets
 Gordijnen dicht  toets
 Heeft licht invloed op de prestatie? NEE
 Maar groep waar ze meer aandacht aan geven doet het beter
=> ging niet over licht maar aandacht krijgen
o Organisatie als sociaal systeem
 Organisatie niet enkel als machine waarin mens schakel is
 Nog geen rekening houden met arbeidsinhoud  niet zo
afgestemd op de mens
- Revisionisme
o Medewerkers dragen bij tot kennis van organisatie
o Moderne manier; samenwerken en indeling
o Focusverschuiving; organisatie en winst  mensen die er werken
o Niet enkel sociale relaties
o Hackman & Oldhem
 Perceptie van zinvol werk
 Ervaren verantwoordelijkheid
 Kennis van resultaten
o Organisatie als technisch en sociaal systeem
o 1e vorm van HRM

Tot hier ppt aangevuld in samenvatting
1.4De hedendaagse organisatie
- Continu in verandering
1.4.1 Op weg naar een virtuele organisatie?
- Formuleren van kerntaken en kerncompetenties  zelf doen
- Ander taken uitbesteden: uitbesteding = outsourcing

, - Co-design: samen ontwikkelen van een product
- Co-makership: samen vervaardigen van het product
- Uitbesteden van taken  grenzen tussen organisaties vervagen
 Als alle taken worden uitbesteed  virtueel bedrijf (‘lege doos’)


1.4.2 Mensgerichte organisatie
Drie concrete maatregelen (Vloeberghs):
- Verbetering van de arbeidsinhoud
- Introductie van groepswerk
- Decentralisatie van verantwoordelijkheden en bevoegdheden


1.4.3 Kennisonderneming
- Kennis = één van de belangrijkste factoren in een organisatie
- Organisatie wordt kennisorganisatie
- Kapitaal en arbeid zijn niet langer de belangrijkste economische
hulpbronnen  kennis
- Veel belang gehecht aan ontwikkelen van kennis
- Tacit knowledge: niet uitgesproken kennis, kennis die ‘in de vingers’ zit
- Explicit knowlegde: kennis die gezegd en opgeschreven kan worden
- Lerende organisatie: organisatie waarin mensen voortdurend bezig zijn
met het ontwikkelen van hun mogelijkheden


1.4.4 Geautomatiseerd bedrijf
- ‘Harde automatisering
- Enterprise resource planning software (ERP-software)
o Gigantische voordelen

Virtuele bedrijf wordt mogelijk gemaakt door automatisering, door ERP hebben
medewerkers minder fysiek contact met elkaar.


1.4.5 Klantgerichte organisatie
Integrale kwaliteitszorg
= wensen van klanten komen centraal te staan in de totale bedrijfsvoering
- Sterke klantgerichtheid
- Continue verbetering
- Geoptimaliseerd productieproces
- Meten is weten
- Alle medewerkers betrekken


Lean management
- Oorsprong uit Japanse auto-industrie