Genees- en heelkunde: verpleegkundige zorg:
invasieve handelingen en klinisch redeneren
1. Klinisch redeneren met ProActive Nursing (PAN)
1.1. Why
- Wat is klinisch redeneren
➔ Klinisch redeneren is het continue proces van observatie en analyse gericht op
de vragen en problemen van de patiënt
➔ In dit proces richt de verpleegkundige zich op
o Risico-inschatting en vroegtijdige signalering
o Probleemherkenning
o Interventie en monitoring
- Nadenken over je professioneel handelen in de praktijk
- Link tussen kennis en vaardigheden en handelingen in de praktijk
- Samenwerken
➔ Beoordelen situatie patiënt stabiel?
➔ Communicatie
➔ Dezelfde taal spreken
➔ Gevraagd eN ongevraagde adviezen geven
1.2. How
,1.3. What
- Observeren (eerste pagina PAN-document)
➔ Wat signaleer je, op dit moment bij deze patiënt
➔ Anamnestische vragen
➔ Basisklinimetrie
➔ Scoresystemen
➔ Uitgebreid bloedbeeld
➔ Patiënten-monitoring
➔ (sirs = sepsis, minstens 2 criteria)
- Analyseren
➔ Wat gaat goed, wat is in gevaar, wat gaat niet goed en wat moet er gebeuren?
o Focus op welbevindingen, functies en functioneren
o Welbevindingen: SCEGS methode
o Functies en functioneren: ICF-classificatie
o Levensbedreigende situaties: ABCDE-methode
➔ Prioriteit van stoplicht
o Rood: actueel probleem
o Oranje: verhoogd risico, bedreiging (oorzaak/gevolg)
o Groen: geen probleem
➔ Aanvullend onderzoek
o ALTIS: aard, locatie, tijdsduur, intensiteit en samenhang
- Communiceren
➔ Met wie, over wie, hoe en wanneer en waarover?
➔ (I)SBAR(R)
➔ Nabeschouwing
2. Tracheo-care
2.1. Anatomie
,2.2. Tracheotomie
- Tracheotomie is een incisie van huid + klieven van prethyreoïdale spiertjes op
middellijn, opening gemaakt in trachea, waarin tracheacanule geplaatst wordt
➔ Geen anatomische wijzigen in verhouding
➔ Afhankelijk van soort canule
o Uitsluitend door tracheacanule geademd (gesloten canule met cuff)
o Ofwel gecombineerd via bovenste luchtwegen en canule
▪ Gefenestreerde canule met cuff, waarbij dan door venster wordt
geademd, ook al is cuff opgeblazen
• Venster in bocht van canule
• In binnen & buiten canule zitten openingen
• Mogelijkheid tot spreken
• Inademing gaat via canule
• Uitademing gaat via normale ademhaling langs
stembanden
- Meestal tijdelijk, maar kan definitief zijn
- Indicaties
➔ Ademhalingscomfort: hoge luchtwegobstructie door oedeem, tumor, …
➔ Bescherming van longen door cuff (bij slikproblemen)
➔ Langdurige beademingsbehoeften
➔ Chronisch gebruik van kunstmatige beademing (chronische
ademhalingsinsufficiëntie)
- Contra-indicaties
➔ Infectiegevaar te groot (leukemie)
➔ Kortstondige beademing
➔ Ernstige bloedstollingsstoornissen
, 2.3. Tracheostomie
- Via chirurgie of endoscopie
- Insnede in anterieure wand van trachea (tussen 1ste en 2de tracheale kraakbeenring)
- Hierna wordt canule ingebracht
- Vormen kunstmatige luchtweg
- In OK of aan bed
- Lokaal of algemene verdoving
- Laryngectomie
- Indicaties
➔ Oncologische redenen in en rond larynx
➔ Ernstige slikproblemen oplossen
2.4. Verpleegkundige aandachtspunten
- Goede stomazorg
➔ Persoonlijke beschermingsmaatregelen
o Handschoenen
o Mondmasker
o Oogbescherming
➔ Preventie respiratoire en peristomale infectie en irritatie
➔ Verband rond stoma
o Voordeel vs nadeel splitcompres
▪ Voordeel: slijmen tegenhouden
▪ Nadeel: (broeihaard) bacteriën
➔ Huid beschermen met cavilon
➔ Canuleband
o Fixeren
o Voorkomen decanulatie : vervangen met 2 personen
- Verzorging = B1 handeling
invasieve handelingen en klinisch redeneren
1. Klinisch redeneren met ProActive Nursing (PAN)
1.1. Why
- Wat is klinisch redeneren
➔ Klinisch redeneren is het continue proces van observatie en analyse gericht op
de vragen en problemen van de patiënt
➔ In dit proces richt de verpleegkundige zich op
o Risico-inschatting en vroegtijdige signalering
o Probleemherkenning
o Interventie en monitoring
- Nadenken over je professioneel handelen in de praktijk
- Link tussen kennis en vaardigheden en handelingen in de praktijk
- Samenwerken
➔ Beoordelen situatie patiënt stabiel?
➔ Communicatie
➔ Dezelfde taal spreken
➔ Gevraagd eN ongevraagde adviezen geven
1.2. How
,1.3. What
- Observeren (eerste pagina PAN-document)
➔ Wat signaleer je, op dit moment bij deze patiënt
➔ Anamnestische vragen
➔ Basisklinimetrie
➔ Scoresystemen
➔ Uitgebreid bloedbeeld
➔ Patiënten-monitoring
➔ (sirs = sepsis, minstens 2 criteria)
- Analyseren
➔ Wat gaat goed, wat is in gevaar, wat gaat niet goed en wat moet er gebeuren?
o Focus op welbevindingen, functies en functioneren
o Welbevindingen: SCEGS methode
o Functies en functioneren: ICF-classificatie
o Levensbedreigende situaties: ABCDE-methode
➔ Prioriteit van stoplicht
o Rood: actueel probleem
o Oranje: verhoogd risico, bedreiging (oorzaak/gevolg)
o Groen: geen probleem
➔ Aanvullend onderzoek
o ALTIS: aard, locatie, tijdsduur, intensiteit en samenhang
- Communiceren
➔ Met wie, over wie, hoe en wanneer en waarover?
➔ (I)SBAR(R)
➔ Nabeschouwing
2. Tracheo-care
2.1. Anatomie
,2.2. Tracheotomie
- Tracheotomie is een incisie van huid + klieven van prethyreoïdale spiertjes op
middellijn, opening gemaakt in trachea, waarin tracheacanule geplaatst wordt
➔ Geen anatomische wijzigen in verhouding
➔ Afhankelijk van soort canule
o Uitsluitend door tracheacanule geademd (gesloten canule met cuff)
o Ofwel gecombineerd via bovenste luchtwegen en canule
▪ Gefenestreerde canule met cuff, waarbij dan door venster wordt
geademd, ook al is cuff opgeblazen
• Venster in bocht van canule
• In binnen & buiten canule zitten openingen
• Mogelijkheid tot spreken
• Inademing gaat via canule
• Uitademing gaat via normale ademhaling langs
stembanden
- Meestal tijdelijk, maar kan definitief zijn
- Indicaties
➔ Ademhalingscomfort: hoge luchtwegobstructie door oedeem, tumor, …
➔ Bescherming van longen door cuff (bij slikproblemen)
➔ Langdurige beademingsbehoeften
➔ Chronisch gebruik van kunstmatige beademing (chronische
ademhalingsinsufficiëntie)
- Contra-indicaties
➔ Infectiegevaar te groot (leukemie)
➔ Kortstondige beademing
➔ Ernstige bloedstollingsstoornissen
, 2.3. Tracheostomie
- Via chirurgie of endoscopie
- Insnede in anterieure wand van trachea (tussen 1ste en 2de tracheale kraakbeenring)
- Hierna wordt canule ingebracht
- Vormen kunstmatige luchtweg
- In OK of aan bed
- Lokaal of algemene verdoving
- Laryngectomie
- Indicaties
➔ Oncologische redenen in en rond larynx
➔ Ernstige slikproblemen oplossen
2.4. Verpleegkundige aandachtspunten
- Goede stomazorg
➔ Persoonlijke beschermingsmaatregelen
o Handschoenen
o Mondmasker
o Oogbescherming
➔ Preventie respiratoire en peristomale infectie en irritatie
➔ Verband rond stoma
o Voordeel vs nadeel splitcompres
▪ Voordeel: slijmen tegenhouden
▪ Nadeel: (broeihaard) bacteriën
➔ Huid beschermen met cavilon
➔ Canuleband
o Fixeren
o Voorkomen decanulatie : vervangen met 2 personen
- Verzorging = B1 handeling
