Taal & meertaligheid
Woordsoorten => zelfstandig: bijvoegelijk nw etc.
Les 12/02/2024
Introductie
Taalinitiatie: leerlingen gericht laten kennismaken met 1 taal
Bouwstenen van taal: klanken, woorden, letters,…
Talendidactiek: hoe ga je de theorie aanbrengen in de klas
Meertaligheid: hoe ga je de brug slaan tussen 2 talen
! gebarentaal!
Vijf vaardigheden
luisteren, gesprekken voeren, schrijven, spreken, lezen
- Expressieve functie: uitdrukken
- Communicatieve functie: boodschap overbrengen en begrijpen
- Conceptualiserende functie: kan ik een vaag concept begrijpen in een
andere taal en uitleggen
- Sociale functie: kan ik me aanpassen aan de taal van een doelgroepen, kan
je met verschillende doelgroepen communiceren
Wat is taal?
- Taal produceert betekenis
- Taal is arbitrair => geen logische gedachtegang, dierengeluiden zijn NIET
arbitrair
=>bijvoorbeeld: tafel, boek, een stoel: deze hebben
geen logische reden
- Aantal klanken is gelimiteerd
- Taal kan ideeën buiten de huidige tijd en ruimte benoemen of ernaar
verwijzen
- Taal is generatief: letters, woorden kunnen een ongelimiteerd aantal zinnen
make
Taalcompetent
- Als je kennis hebt: woordenschat, grammatica, taalbeschouwing en
strategieën
- Je bezit taalkennis
- Je bezit een duidelijke attitude: (inter)culturele gerichtheid
Bouwstenen van taal
Taalsysteem bestaat uit bouwstenen
Klanken (fonologie)
Woorden (morfologie)
Woordgroepen en zinnen
Teksten
1
, Spellingvormen
Betekenissen (semantiek)
Woordenschat (lexicologie)
Er kan vaak sprake zijn van een overlapping tussen de bouwstenen
Nadenken over/ beschouwen van => woorden
Voorbeelden
1) nadenken over klanken: Prosodie en klemtoonpatroon
Bv een voetbalSTER en een voetbalster
Verspringen en VERspringen
2) Nadenken over woorden
Filmpje iedereen beroemd: er wordt gepraat over morfologie, hoe bouw jij
woorden, dit hangt samen met betekenis
3) Nadenken over zinnen
Zinnen uit recepten
4) Nadenken over teksten
Gedichten
5) Nadenken over spellingsvormen
Een woord in een andere taal schrijven
6) Nadenken over betekenissen
Fouten opzoeken
7) Nadenken over woordenschat
Nieuwe woorden
Verdwenen woorden
8) Nadenken over woorden en betekenissen
Contexten waarin verkleinwoorden gebruikt worden
Nadenken om de reden waarom dit gebruikt wordt
Verkleinwoorden: woorden: vorming
Waarom taalbeschouwing?
Inzicht in hoe taal in elkaar zit
Bijvoorbeeld bijv. nw., vraagzinnen
Nadenken over eigen taalgebruik en dat van anderen
Algemene culturele kennis vergroten
Taal vat de werkelijkheid
Les 13/02/2024
opwarmer
woorden analyseren en kijken of we een deel van het woord kunnen herkennen,
om daaruit de betekenis te halen
2
, hoe verwerven kinderen taal?
a) 3 grote taalverwerving theorieën
1) Imitatietheorie(behaviorisme)
het imiteren door positieve bekrachtiging, werd gezien als conditionering,
als je genoeg voordeed gaan de kinderen dit imiteren
2) Creatieve-constructie theorie(nativisme)
het kind maakt een constructie met taal
bv ik heb gekoopt
In elke mens zit een taal leervermogen
3) Interactie theorie: combinatie van de imitatie en creatieve-constructie
theorie
Taal leervermogen moet gevoed worden door taalaanbod dat rijk is
Activatie en stimulatie
De eerste 6/7 levensjaren zijn cruciaal bij het leren van taal
Voortdurende feedback geven
Pre linguale fase: voortalige fase
Hier wordt nog geen taal geproduceerd
Eerste 6 weken: huilen => onlustprikkels
6weken – 4 weken: vocaliseren => klinkers gebruikt: A, I, O
4 – 7 maanden: vocaal spel => verschillen in toonhoogte, geluidsterkte,
duur
7 – 13/14 maanden: brabbelen: opeenvolging van identieke lettergrepen,
eerst labialen: letters waarbij lippen elkaar raken
Articutaloren: klinkers
Linguale fase: talige fase
Vroeglinguale periode (1 tot 2.5 jaar)
Symboolbewustzijn (de link tussen een lettercombinatie en een actie)
Classificeren ( als ik auto zeg, word je bewust dat er meerdere auto’s
zijn)
Eenwoordzin (melk.)
Tweewoordzin
Meerwoordzin
Kind begrijpt vele meer woorden dan ze zelf uit te spreken
+/- 50 woorden
Bedmonologen: verwerken en overlopen van de dag
Differentiatiefase (2.5 jaar tot 5 jaar)
+/- 3000 woorden
Schoolse taal wordt geïntroduceerd in de kleuterklas
Voltooiingsfase (5 tot 9 jaar)
Grootste fouten worden weg gehaald
3
Woordsoorten => zelfstandig: bijvoegelijk nw etc.
Les 12/02/2024
Introductie
Taalinitiatie: leerlingen gericht laten kennismaken met 1 taal
Bouwstenen van taal: klanken, woorden, letters,…
Talendidactiek: hoe ga je de theorie aanbrengen in de klas
Meertaligheid: hoe ga je de brug slaan tussen 2 talen
! gebarentaal!
Vijf vaardigheden
luisteren, gesprekken voeren, schrijven, spreken, lezen
- Expressieve functie: uitdrukken
- Communicatieve functie: boodschap overbrengen en begrijpen
- Conceptualiserende functie: kan ik een vaag concept begrijpen in een
andere taal en uitleggen
- Sociale functie: kan ik me aanpassen aan de taal van een doelgroepen, kan
je met verschillende doelgroepen communiceren
Wat is taal?
- Taal produceert betekenis
- Taal is arbitrair => geen logische gedachtegang, dierengeluiden zijn NIET
arbitrair
=>bijvoorbeeld: tafel, boek, een stoel: deze hebben
geen logische reden
- Aantal klanken is gelimiteerd
- Taal kan ideeën buiten de huidige tijd en ruimte benoemen of ernaar
verwijzen
- Taal is generatief: letters, woorden kunnen een ongelimiteerd aantal zinnen
make
Taalcompetent
- Als je kennis hebt: woordenschat, grammatica, taalbeschouwing en
strategieën
- Je bezit taalkennis
- Je bezit een duidelijke attitude: (inter)culturele gerichtheid
Bouwstenen van taal
Taalsysteem bestaat uit bouwstenen
Klanken (fonologie)
Woorden (morfologie)
Woordgroepen en zinnen
Teksten
1
, Spellingvormen
Betekenissen (semantiek)
Woordenschat (lexicologie)
Er kan vaak sprake zijn van een overlapping tussen de bouwstenen
Nadenken over/ beschouwen van => woorden
Voorbeelden
1) nadenken over klanken: Prosodie en klemtoonpatroon
Bv een voetbalSTER en een voetbalster
Verspringen en VERspringen
2) Nadenken over woorden
Filmpje iedereen beroemd: er wordt gepraat over morfologie, hoe bouw jij
woorden, dit hangt samen met betekenis
3) Nadenken over zinnen
Zinnen uit recepten
4) Nadenken over teksten
Gedichten
5) Nadenken over spellingsvormen
Een woord in een andere taal schrijven
6) Nadenken over betekenissen
Fouten opzoeken
7) Nadenken over woordenschat
Nieuwe woorden
Verdwenen woorden
8) Nadenken over woorden en betekenissen
Contexten waarin verkleinwoorden gebruikt worden
Nadenken om de reden waarom dit gebruikt wordt
Verkleinwoorden: woorden: vorming
Waarom taalbeschouwing?
Inzicht in hoe taal in elkaar zit
Bijvoorbeeld bijv. nw., vraagzinnen
Nadenken over eigen taalgebruik en dat van anderen
Algemene culturele kennis vergroten
Taal vat de werkelijkheid
Les 13/02/2024
opwarmer
woorden analyseren en kijken of we een deel van het woord kunnen herkennen,
om daaruit de betekenis te halen
2
, hoe verwerven kinderen taal?
a) 3 grote taalverwerving theorieën
1) Imitatietheorie(behaviorisme)
het imiteren door positieve bekrachtiging, werd gezien als conditionering,
als je genoeg voordeed gaan de kinderen dit imiteren
2) Creatieve-constructie theorie(nativisme)
het kind maakt een constructie met taal
bv ik heb gekoopt
In elke mens zit een taal leervermogen
3) Interactie theorie: combinatie van de imitatie en creatieve-constructie
theorie
Taal leervermogen moet gevoed worden door taalaanbod dat rijk is
Activatie en stimulatie
De eerste 6/7 levensjaren zijn cruciaal bij het leren van taal
Voortdurende feedback geven
Pre linguale fase: voortalige fase
Hier wordt nog geen taal geproduceerd
Eerste 6 weken: huilen => onlustprikkels
6weken – 4 weken: vocaliseren => klinkers gebruikt: A, I, O
4 – 7 maanden: vocaal spel => verschillen in toonhoogte, geluidsterkte,
duur
7 – 13/14 maanden: brabbelen: opeenvolging van identieke lettergrepen,
eerst labialen: letters waarbij lippen elkaar raken
Articutaloren: klinkers
Linguale fase: talige fase
Vroeglinguale periode (1 tot 2.5 jaar)
Symboolbewustzijn (de link tussen een lettercombinatie en een actie)
Classificeren ( als ik auto zeg, word je bewust dat er meerdere auto’s
zijn)
Eenwoordzin (melk.)
Tweewoordzin
Meerwoordzin
Kind begrijpt vele meer woorden dan ze zelf uit te spreken
+/- 50 woorden
Bedmonologen: verwerken en overlopen van de dag
Differentiatiefase (2.5 jaar tot 5 jaar)
+/- 3000 woorden
Schoolse taal wordt geïntroduceerd in de kleuterklas
Voltooiingsfase (5 tot 9 jaar)
Grootste fouten worden weg gehaald
3
