Docent: Katrien Verbeek
ORGANISATIEPSYCHOLOGIE
Luana Campus
Academiejaar: 2022-2023
, INHOUDSOPGAVE
Deel I - Inleiding .............................................................................................................................................. 3
Hoofdstuk 1 Introductie in de organisatiepsychologie ........................................................................................ 3
Wat is een organisatie? .................................................................................................................................. 4
Organisatiepsychologie als wetenschap ......................................................................................................... 5
De hedendaagse organisatie .......................................................................................................................... 7
Deel II – Individuele processen in organisaties .............................................................................................. 15
Hoofdstuk 2 perceptie, attributie en gewaarwording ....................................................................................... 15
Van gewaarwording naar perceptie ............................................................................................................. 15
Attributietheorie........................................................................................................................................... 20
Besluitvormingsprocessen ............................................................................................................................ 25
Hoofdstuk 3 Motivatie ...................................................................................................................................... 29
Wat is motivatie? .......................................................................................................................................... 29
Bekrachtigingstheorie versus motivatie 3.0 ................................................................................................. 30
Inhoudelijke theorieën ................................................................................................................................. 32
Procestheorieën ........................................................................................................................................... 37
Zelfdeterminantietheorie ............................................................................................................................. 38
Hoofdstuk 4 Motivatie van theorie naar praktijk .............................................................................................. 41
Management by objectives .......................................................................................................................... 41
Herontwerp van taken .................................................................................................................................. 41
Flexibele werkregelingen .............................................................................................................................. 46
Bevorderen van werknemersbetrokkenheid ................................................................................................ 47
hoofdstuk 5 diversiteit in organisaties .............................................................................................................. 48
Waar gaat het over? ..................................................................................................................................... 48
Demografische verschillen............................................................................................................................ 48
Intellectuele capaciteiten ............................................................................................................................. 49
Persoonlijkheidsverschillen .......................................................................................................................... 50
Waarden en attitudes ................................................................................................................................... 55
Hoofdstuk 6 Motivatie (niet alle onderdelen boek) .......................................................................................... 58
Wat zijn emoties? ......................................................................................................................................... 58
Hoe kunnen we stress omschrijven? ............................................................................................................ 60
Stress opgevat als een dynamische reactie .................................................................................................. 61
fysiologische basis van stress........................................................................................................................ 61
Theorie stress boek stressmanagement ....................................................................................................... 62
Hoofdstuk 7 leren in organisaties ..................................................................................................................... 69
Klassieke leertheorieën ................................................................................................................................ 69
Organisatorische visies of leerprocessen ..................................................................................................... 70
Kunnen organisaties leren? .......................................................................................................................... 72
Actuele ontwikkelingen in leren ................................................................................................................... 73
Hoofdstuk 8 fundamenten van groepsgedrag .................................................................................................. 74
Wat is een groep? ......................................................................................................................................... 74
Groepsformatie ............................................................................................................................................ 74
Groepsrollen en -normen ............................................................................................................................. 75
Kansen en bedreigingen in de groep ............................................................................................................ 77
Besluitvorming in groepen ........................................................................................................................... 78
Relaties tussen groepen ............................................................................................................................... 80
Conflicten in de groep .................................................................................................................................. 80
,Hoofdstuk 9 teams in organisaties.................................................................................................................... 82
Wat is een team? .......................................................................................................................................... 82
Typen van teams........................................................................................................................................... 82
Groepscohesie in een team .......................................................................................................................... 82
Complementaire rollen en bijkomende competenties ................................................................................. 83
Een effectief team en de rol van teambuildings ........................................................................................... 83
Teams of individuen?.................................................................................................................................... 84
hoofdstuk 10 leiderschap in organisaties .......................................................................................................... 85
Leiderschap versus management ................................................................................................................. 85
Hedendaagse visies op leiderschap .............................................................................................................. 85
Zijn leiders altijd nodig? ................................................................................................................................ 86
Visies op effectief leiderschap ...................................................................................................................... 86
Hoofdstuk 11 organisatiestructuur ................................................................................................................... 89
Inleiding ........................................................................................................................................................ 89
Elementen van een rganisatiestructuur ....................................................................................................... 89
Welke structuren werken optimaal? ............................................................................................................ 91
Hoofdstuk 12 organisatiestructuur ................................................................................................................... 93
Doel? Functie? .............................................................................................................................................. 93
Wat? ............................................................................................................................................................. 93
Voor- en nadelen van een sterke organisatie cultuur?................................................................................. 93
Enkele visies rond organisatieculturen ......................................................................................................... 94
Hoe ontstaat een organisatiecultuur? .......................................................................................................... 95
Een organisatiecultuur veranderen .............................................................................................................. 95
Organisatiecultuur en nationale cultuur ...................................................................................................... 96
, ORGANISATIEPSYCHOLOGIE
à Samenvatting van powerpoint met bijhorende onderdelen boek.
DEEL I - INLEIDING
HOOFDSTUK 1 INTRODUCTIE IN DE ORGANISATIEPSYCHOLOGIE
Charles Darwin 1809 quoteerde “It is not the strongest of the species that survives, nor the most
intelligent, but the one most responsive to change.”
Het belangrijkste van een organisatie om mee te kunnen draaien binnen de maatschappij is meegaan
met de tijd.
à bv. digitale technologie; je moet het maar kunnen en oudere generatie kan er slechter mee
om.
De quote komt overeen met
- VUCA Wereld:
o Variable: onze maatschappij verandert continu, wat nu hot is kan over tijdje niet meer
hot zijn.
o Uncerten: hebben we morgen nog wat we vandaag hebben?
o Complex: leven in een complexe maatschapij.
§ Wat er gebeurt in oorglog heeft inpakt op wat hier gebeurt (zorgt voor
onzekerheid, bv energieprijzen), zelfde bij organisaties.
o Ambiguous: alles is niet altijd heel erg duidelijk.
- Agile leiderschap
o Is een vorm van leiderschap met zelfsturende teams. Je gaat verantwoordelijkheid
delegeren en leiderschap veranderen naar zelfsturende teams.
§ Je wilt mensen voorbereiden dat als er verandering is, dat mensen ermee om
kunnen gaan (ze wenbaar maken).
à Belangrijke termen voor examen!
Wat is Organisatiepsychologie?
- = de wetenschappelijke studie van gedrag in organisaties
o Individueel gedrag
§ Perceptie, prestatie, motivatie, …
• Hoe percipiëren individuen hetgeen ze waarnemen in een organisatie?
• Op welke wijze zullen ze optimaal presteren binnen een organisatie?
ORGANISATIEPSYCHOLOGIE
Luana Campus
Academiejaar: 2022-2023
, INHOUDSOPGAVE
Deel I - Inleiding .............................................................................................................................................. 3
Hoofdstuk 1 Introductie in de organisatiepsychologie ........................................................................................ 3
Wat is een organisatie? .................................................................................................................................. 4
Organisatiepsychologie als wetenschap ......................................................................................................... 5
De hedendaagse organisatie .......................................................................................................................... 7
Deel II – Individuele processen in organisaties .............................................................................................. 15
Hoofdstuk 2 perceptie, attributie en gewaarwording ....................................................................................... 15
Van gewaarwording naar perceptie ............................................................................................................. 15
Attributietheorie........................................................................................................................................... 20
Besluitvormingsprocessen ............................................................................................................................ 25
Hoofdstuk 3 Motivatie ...................................................................................................................................... 29
Wat is motivatie? .......................................................................................................................................... 29
Bekrachtigingstheorie versus motivatie 3.0 ................................................................................................. 30
Inhoudelijke theorieën ................................................................................................................................. 32
Procestheorieën ........................................................................................................................................... 37
Zelfdeterminantietheorie ............................................................................................................................. 38
Hoofdstuk 4 Motivatie van theorie naar praktijk .............................................................................................. 41
Management by objectives .......................................................................................................................... 41
Herontwerp van taken .................................................................................................................................. 41
Flexibele werkregelingen .............................................................................................................................. 46
Bevorderen van werknemersbetrokkenheid ................................................................................................ 47
hoofdstuk 5 diversiteit in organisaties .............................................................................................................. 48
Waar gaat het over? ..................................................................................................................................... 48
Demografische verschillen............................................................................................................................ 48
Intellectuele capaciteiten ............................................................................................................................. 49
Persoonlijkheidsverschillen .......................................................................................................................... 50
Waarden en attitudes ................................................................................................................................... 55
Hoofdstuk 6 Motivatie (niet alle onderdelen boek) .......................................................................................... 58
Wat zijn emoties? ......................................................................................................................................... 58
Hoe kunnen we stress omschrijven? ............................................................................................................ 60
Stress opgevat als een dynamische reactie .................................................................................................. 61
fysiologische basis van stress........................................................................................................................ 61
Theorie stress boek stressmanagement ....................................................................................................... 62
Hoofdstuk 7 leren in organisaties ..................................................................................................................... 69
Klassieke leertheorieën ................................................................................................................................ 69
Organisatorische visies of leerprocessen ..................................................................................................... 70
Kunnen organisaties leren? .......................................................................................................................... 72
Actuele ontwikkelingen in leren ................................................................................................................... 73
Hoofdstuk 8 fundamenten van groepsgedrag .................................................................................................. 74
Wat is een groep? ......................................................................................................................................... 74
Groepsformatie ............................................................................................................................................ 74
Groepsrollen en -normen ............................................................................................................................. 75
Kansen en bedreigingen in de groep ............................................................................................................ 77
Besluitvorming in groepen ........................................................................................................................... 78
Relaties tussen groepen ............................................................................................................................... 80
Conflicten in de groep .................................................................................................................................. 80
,Hoofdstuk 9 teams in organisaties.................................................................................................................... 82
Wat is een team? .......................................................................................................................................... 82
Typen van teams........................................................................................................................................... 82
Groepscohesie in een team .......................................................................................................................... 82
Complementaire rollen en bijkomende competenties ................................................................................. 83
Een effectief team en de rol van teambuildings ........................................................................................... 83
Teams of individuen?.................................................................................................................................... 84
hoofdstuk 10 leiderschap in organisaties .......................................................................................................... 85
Leiderschap versus management ................................................................................................................. 85
Hedendaagse visies op leiderschap .............................................................................................................. 85
Zijn leiders altijd nodig? ................................................................................................................................ 86
Visies op effectief leiderschap ...................................................................................................................... 86
Hoofdstuk 11 organisatiestructuur ................................................................................................................... 89
Inleiding ........................................................................................................................................................ 89
Elementen van een rganisatiestructuur ....................................................................................................... 89
Welke structuren werken optimaal? ............................................................................................................ 91
Hoofdstuk 12 organisatiestructuur ................................................................................................................... 93
Doel? Functie? .............................................................................................................................................. 93
Wat? ............................................................................................................................................................. 93
Voor- en nadelen van een sterke organisatie cultuur?................................................................................. 93
Enkele visies rond organisatieculturen ......................................................................................................... 94
Hoe ontstaat een organisatiecultuur? .......................................................................................................... 95
Een organisatiecultuur veranderen .............................................................................................................. 95
Organisatiecultuur en nationale cultuur ...................................................................................................... 96
, ORGANISATIEPSYCHOLOGIE
à Samenvatting van powerpoint met bijhorende onderdelen boek.
DEEL I - INLEIDING
HOOFDSTUK 1 INTRODUCTIE IN DE ORGANISATIEPSYCHOLOGIE
Charles Darwin 1809 quoteerde “It is not the strongest of the species that survives, nor the most
intelligent, but the one most responsive to change.”
Het belangrijkste van een organisatie om mee te kunnen draaien binnen de maatschappij is meegaan
met de tijd.
à bv. digitale technologie; je moet het maar kunnen en oudere generatie kan er slechter mee
om.
De quote komt overeen met
- VUCA Wereld:
o Variable: onze maatschappij verandert continu, wat nu hot is kan over tijdje niet meer
hot zijn.
o Uncerten: hebben we morgen nog wat we vandaag hebben?
o Complex: leven in een complexe maatschapij.
§ Wat er gebeurt in oorglog heeft inpakt op wat hier gebeurt (zorgt voor
onzekerheid, bv energieprijzen), zelfde bij organisaties.
o Ambiguous: alles is niet altijd heel erg duidelijk.
- Agile leiderschap
o Is een vorm van leiderschap met zelfsturende teams. Je gaat verantwoordelijkheid
delegeren en leiderschap veranderen naar zelfsturende teams.
§ Je wilt mensen voorbereiden dat als er verandering is, dat mensen ermee om
kunnen gaan (ze wenbaar maken).
à Belangrijke termen voor examen!
Wat is Organisatiepsychologie?
- = de wetenschappelijke studie van gedrag in organisaties
o Individueel gedrag
§ Perceptie, prestatie, motivatie, …
• Hoe percipiëren individuen hetgeen ze waarnemen in een organisatie?
• Op welke wijze zullen ze optimaal presteren binnen een organisatie?
