Familiaal vermogensrecht
Prof. Adriaenssens Kristine
Sarah Pintens
Academiejaar 2023 - 2024
Familiaal vermogensrecht 1
Academiejaar 2023 – 2024
,Inhoudsopgave
DEEL 1 - RELATIEVERMOGENSRECHT............................................................................................................... 4
Inleiding.............................................................................................................................................................. 4
TITEL 1 – Huwelijksvermogensrecht ................................................................................................................... 4
HOOFDSTUK 1 – Het Primaire Stelsel ............................................................................................................ 5
Inleiding .................................................................................................................................................... 5
Afdeling 1. Toepassingsgebied ra@one personae en ra@one temporis ..................................................... 5
Afdeling 2. Krachtlijnen van het primair huwelijksvermogensstelsel ....................................................... 5
1. Krachtlijn 1: Gelijkheid tussen echtgenoten en behoud van de handelingsbekwaamheid ........ 6
2. Krachtlijn 2: Solidariteit tss de echtgenoten en bescherming vh gezinsleven ........................... 6
Facet 1: Hulp en bijdrage verplich@ng ............................................................................................. 6
Facet 2: Bescherming van de gezinswoning .................................................................................... 7
Facet 3: Hoofdelijkheid van de huishoudelijke schulden ................................................................ 9
3. Krachtlijn 3: Behoud van zelfstandigheid (autonomie) ............................................................ 10
Facet 1: Vrijheid van beroepsuitoefening...................................................................................... 11
Facet 2: Inning en besteding van de inkomsten ............................................................................ 11
Facet 3: Opening van een bankrekening of een kluis .................................................................... 11
HOOFDSTUK 2 – Het Secundaire Stelsel ...................................................................................................... 12
Afdeling 1. Het weUelijk stelsel .............................................................................................................. 12
1. Statuut van de goederen .......................................................................................................... 13
§1 Vermoeden van gemeenschap ................................................................................................. 13
§2 De Baten ................................................................................................................................... 14
§2 De schulden .............................................................................................................................. 22
2. Bestuur van de vermogens ....................................................................................................... 25
§1. Bestuur van het EIGEN vermogen (EV) .................................................................................... 25
§2. Bestuur van het GEMEENSCHAPPELIJK vermogen (GV) .......................................................... 25
§3. Onrechtma@g gebruik van de bestuursregeling ...................................................................... 27
3. Ontbinding, vereffening en verdeling ....................................................................................... 28
§1. De ontbinding .......................................................................................................................... 28
§2. De vereffening-verdeling van het huwelijksvermogensstelsel ................................................ 30
Afdeling 2. Het Conven@onele huwelijksvermogensstelsel .................................................................... 33
1. Het huwelijkscontract............................................................................................................... 33
§1. Inhoudelijke geldigheidsvereisten ........................................................................................... 33
§2. Vormvereisten ......................................................................................................................... 33
2. De conven@onele stelsels ......................................................................................................... 35
§1. Gemeenschapssstelsels ........................................................................................................... 37
§2. Stelsel van scheiding van goederen......................................................................................... 39
TITEL 2 – Samenwoningsovereenkomst ........................................................................................................... 41
HOOFDSTUK 1 – WeUelijke samenwoning .................................................................................................. 42
Afdeling 1. Primair weUelijk samenwoningsrecht .................................................................................. 42
1. Krachtlijnen van het primair samenwoningsvermogensstelsel ................................................ 43
§1. Bescherming van de gezinswoning.......................................................................................... 43
§2. Bijdrageverplich@ng in de lasten van de samenwoning .......................................................... 43
§3. Hoofdelijkheid voor huishoudelijke schulden en de opvoeding van de kinderen ................... 44
Afdeling 2. Secundair weUelijk samenwoningsrecht .............................................................................. 44
1. WeUelijke regeling.................................................................................................................... 44
2. Conven@onele regeling............................................................................................................. 44
§1. Samenwoningsovereenkomst ................................................................................................. 44
§2. Andere technieken dan via samenwoningsovereenkomst? .................................................... 45
HOOFDSTUK 2 – Feitelijke samenwoning .................................................................................................... 45
Afdeling 1. Primair stelsel: geen weUelijke regeling ............................................................................... 45
Afdeling 2. Secundair (feitelijk) samenwoningsrecht.............................................................................. 45
1. Geen weUelijk kader ................................................................................................................ 45
2. Conven@onele regeling............................................................................................................. 45
Familiaal vermogensrecht 2
Academiejaar 2023 – 2024
, Casussen ................................................................................................................................................. 47
Familiaal vermogensrecht 3
Academiejaar 2023 – 2024
, DEEL 1 - RELATIEVERMOGENSRECHT
Inleiding
(Burgerlijk) HUWELIJK SAMENWONEN (SW)
Wettelijk SW Feitelijk SW
Huwelijksvermogensrecht (HVR)
è vermogensrechtelijke afspraken tss HVR niet van toepassing
GEHUWDEN
Regels specifiek voor Gemeen recht:
wettelijk SW (verbintenissen-en
+ contractenrecht)
Gemeen recht:
(verbintenissen- en
contractenrecht)
HVR biedt bescherming terwijl het samenwoningsrecht nauwelijks enige bescherming
biedt voor partners, zeker na de ontbinding van de relatie.
(samenwoner moeten de bescherming ‘zelf inbouwen’)
è wettelijk samenwonen: verklaring afleggen bij de gemeente (is niet hetzelfde als een
feitelijke samenwoning)
TITEL 1 – Huwelijksvermogensrecht
Definitie:
- Regelt de vermogensrechtelijke aanspraken tss GEHUWDEN,
- Zowel tss de echtgenoten als tegenover derden
- Tijdens het huwelijk als bij de ontbinding
= Lex specialis =
- Voor andere wetgeving toe te passen (primeert!)
- Pas als het HVR niets voorziet, is het gemeen recht van toepassing
- Het HVR wijkt voor vele aspecten af vh gemeen recht
Het HVR primeert boven het gemeen verbintenissen – en contractenrecht
Bronnen:
- Boek 1 en 2 vh BW
- Bijzondere wetgeving (uitzonderingen):
o Gerechtelijk Wetboek (bevoegdheid familierechtbanken)
o Interna`onaal Privaatrecht (IPR) (bv. voor interna-onale koppels)
Familiaal vermogensrecht 4
Academiejaar 2023 – 2024
Prof. Adriaenssens Kristine
Sarah Pintens
Academiejaar 2023 - 2024
Familiaal vermogensrecht 1
Academiejaar 2023 – 2024
,Inhoudsopgave
DEEL 1 - RELATIEVERMOGENSRECHT............................................................................................................... 4
Inleiding.............................................................................................................................................................. 4
TITEL 1 – Huwelijksvermogensrecht ................................................................................................................... 4
HOOFDSTUK 1 – Het Primaire Stelsel ............................................................................................................ 5
Inleiding .................................................................................................................................................... 5
Afdeling 1. Toepassingsgebied ra@one personae en ra@one temporis ..................................................... 5
Afdeling 2. Krachtlijnen van het primair huwelijksvermogensstelsel ....................................................... 5
1. Krachtlijn 1: Gelijkheid tussen echtgenoten en behoud van de handelingsbekwaamheid ........ 6
2. Krachtlijn 2: Solidariteit tss de echtgenoten en bescherming vh gezinsleven ........................... 6
Facet 1: Hulp en bijdrage verplich@ng ............................................................................................. 6
Facet 2: Bescherming van de gezinswoning .................................................................................... 7
Facet 3: Hoofdelijkheid van de huishoudelijke schulden ................................................................ 9
3. Krachtlijn 3: Behoud van zelfstandigheid (autonomie) ............................................................ 10
Facet 1: Vrijheid van beroepsuitoefening...................................................................................... 11
Facet 2: Inning en besteding van de inkomsten ............................................................................ 11
Facet 3: Opening van een bankrekening of een kluis .................................................................... 11
HOOFDSTUK 2 – Het Secundaire Stelsel ...................................................................................................... 12
Afdeling 1. Het weUelijk stelsel .............................................................................................................. 12
1. Statuut van de goederen .......................................................................................................... 13
§1 Vermoeden van gemeenschap ................................................................................................. 13
§2 De Baten ................................................................................................................................... 14
§2 De schulden .............................................................................................................................. 22
2. Bestuur van de vermogens ....................................................................................................... 25
§1. Bestuur van het EIGEN vermogen (EV) .................................................................................... 25
§2. Bestuur van het GEMEENSCHAPPELIJK vermogen (GV) .......................................................... 25
§3. Onrechtma@g gebruik van de bestuursregeling ...................................................................... 27
3. Ontbinding, vereffening en verdeling ....................................................................................... 28
§1. De ontbinding .......................................................................................................................... 28
§2. De vereffening-verdeling van het huwelijksvermogensstelsel ................................................ 30
Afdeling 2. Het Conven@onele huwelijksvermogensstelsel .................................................................... 33
1. Het huwelijkscontract............................................................................................................... 33
§1. Inhoudelijke geldigheidsvereisten ........................................................................................... 33
§2. Vormvereisten ......................................................................................................................... 33
2. De conven@onele stelsels ......................................................................................................... 35
§1. Gemeenschapssstelsels ........................................................................................................... 37
§2. Stelsel van scheiding van goederen......................................................................................... 39
TITEL 2 – Samenwoningsovereenkomst ........................................................................................................... 41
HOOFDSTUK 1 – WeUelijke samenwoning .................................................................................................. 42
Afdeling 1. Primair weUelijk samenwoningsrecht .................................................................................. 42
1. Krachtlijnen van het primair samenwoningsvermogensstelsel ................................................ 43
§1. Bescherming van de gezinswoning.......................................................................................... 43
§2. Bijdrageverplich@ng in de lasten van de samenwoning .......................................................... 43
§3. Hoofdelijkheid voor huishoudelijke schulden en de opvoeding van de kinderen ................... 44
Afdeling 2. Secundair weUelijk samenwoningsrecht .............................................................................. 44
1. WeUelijke regeling.................................................................................................................... 44
2. Conven@onele regeling............................................................................................................. 44
§1. Samenwoningsovereenkomst ................................................................................................. 44
§2. Andere technieken dan via samenwoningsovereenkomst? .................................................... 45
HOOFDSTUK 2 – Feitelijke samenwoning .................................................................................................... 45
Afdeling 1. Primair stelsel: geen weUelijke regeling ............................................................................... 45
Afdeling 2. Secundair (feitelijk) samenwoningsrecht.............................................................................. 45
1. Geen weUelijk kader ................................................................................................................ 45
2. Conven@onele regeling............................................................................................................. 45
Familiaal vermogensrecht 2
Academiejaar 2023 – 2024
, Casussen ................................................................................................................................................. 47
Familiaal vermogensrecht 3
Academiejaar 2023 – 2024
, DEEL 1 - RELATIEVERMOGENSRECHT
Inleiding
(Burgerlijk) HUWELIJK SAMENWONEN (SW)
Wettelijk SW Feitelijk SW
Huwelijksvermogensrecht (HVR)
è vermogensrechtelijke afspraken tss HVR niet van toepassing
GEHUWDEN
Regels specifiek voor Gemeen recht:
wettelijk SW (verbintenissen-en
+ contractenrecht)
Gemeen recht:
(verbintenissen- en
contractenrecht)
HVR biedt bescherming terwijl het samenwoningsrecht nauwelijks enige bescherming
biedt voor partners, zeker na de ontbinding van de relatie.
(samenwoner moeten de bescherming ‘zelf inbouwen’)
è wettelijk samenwonen: verklaring afleggen bij de gemeente (is niet hetzelfde als een
feitelijke samenwoning)
TITEL 1 – Huwelijksvermogensrecht
Definitie:
- Regelt de vermogensrechtelijke aanspraken tss GEHUWDEN,
- Zowel tss de echtgenoten als tegenover derden
- Tijdens het huwelijk als bij de ontbinding
= Lex specialis =
- Voor andere wetgeving toe te passen (primeert!)
- Pas als het HVR niets voorziet, is het gemeen recht van toepassing
- Het HVR wijkt voor vele aspecten af vh gemeen recht
Het HVR primeert boven het gemeen verbintenissen – en contractenrecht
Bronnen:
- Boek 1 en 2 vh BW
- Bijzondere wetgeving (uitzonderingen):
o Gerechtelijk Wetboek (bevoegdheid familierechtbanken)
o Interna`onaal Privaatrecht (IPR) (bv. voor interna-onale koppels)
Familiaal vermogensrecht 4
Academiejaar 2023 – 2024
