Thema 7: Ondersteuning en plaatsing
van kinderen en jongeren in situaties
van verontrusting.
1. Inleiding.
Belangrijke termen:
POS, problematische opvoedingssituatie
VOS, verontrustende opvoedingssituatie => NU VLS= verontrustende leefsituatie
MOF, ‘een als misdrijf omschreven feit’ => NU jeugddelict
Verontrusting = “De ontwikkelingskansen van een minderjarige worden bedreigd (de provisie, protectie-of
participatierechten van de minderjarige worden geschonden ) en/of
de (psychische, fysieke of seksuele ) integriteit van een minderjarige of van één of meer gezinsleden worden
aangetast.” (Jongerenwelzijn, 2014)
Jeugdhulp heeft een dubbele opdracht:
1. Preventie
2. Hulpverlening
VAPH, jeugdhulp, Agentschap Jongerenwelzijn, Kind & Gezin => Agentschap Opgroeien
2. Historiek.
2.1. Van de 5de tot de 19de eeuw.
5de eeuw: kloosterordes: gasthuizen
12de eeuw: seculiere godshuizen
Ontstaan steden – reactie burgerij: opsluiting
o Lijfstraffen voor rovers, bedelaars…
o Geestesgestoorden in dolhuizen
!!! Kinderen van 6 jaar gestraft volgens dezelfde regels als volwassenen bij het begaan van een misdrijf (tot eind
19de eeuw)
14de-16de eeuw: humanisme
o Locke: belang van lichamelijke opvoeding
o Rousseau: vrije natuurlijke opvoeding
o Pestalozzi: huiselijke opvoeding en intrinsie aangestuurde orde
1833: Kanunnik Triest
o Burgerlijke & katholieke moraal
o Beschermings-en verbeteringsfunctie!
o kinderen ↔ volwassenen
Begin 20ste eeuw: Beweging voor Vernieuwing van Opvoeding en Onderwijs
1
, 2.2. Na WO II: Hv in stroomversnelling
Ontwikkeling nieuwe wetenschappen
Vraag naar meer & beter gekwalificeerd personeel
Instituut als opvangvorm in vraag gesteld vanuit:
o De attachment-theorie Bowlby
o De sociologie: “total institutions”
o Het systeemdenken: kind = symptoomdrager
o De orthopedagogiek: subsidiariteit
o Financieel-economische motieven
Samenvattend:
Tot eind 19de eeuw: kind = volwassene
Tot jaren ‘50: klemtoon op beschermings-en verbeteringsfunctie
Tot jaren ‘70: voornamelijk residentiële HV
2.3. Evolutie wetgeving jeugdhulpverlening.
1912: WET OP DE KINDERBESCHERMING
Apartstelling van kinderen: strafrechterlijke onverantwoordelijkheid & kinderrechtbanken
“feiten misdrijf ” & statusdelicten→ maatregelen (↔ straffen)
Notie “predelinquentie”
Preventie van (later) probleemgedrag
Doel: jongeren decriminaliseren
1965: WET OP DE JEUGDBESCHERMING
Nieuw : Notie “kind in gevaar”
MOF
JBC
Maatregelen:
o Berisping minderjarige of ouders
o Onder toezicht stellen van sociale dienst van JRB
o Uitbesteden aan betrouwbaar persoon, open
inrichting of gemeenschapsinstelling
Uithandengeving: gewone rechtbank
= kind heeft geen recht meer op kinderbescherming en zal
worden berecht als een volwassene.
1990: STAATSHERVORMINGEN EN GECOÖRDINEERDE DECRETEN
Hertekening hulpverleningslandschap
Bevoegdheidsverdeling tussen de federale staat en de gemeenschappen
Opgave versus uitvoering van maatregelen
o POS: opgave en uitvoering door de gemeenschappen
o MOF: opgave door de staat, uitvoering door de gemeenschappen
Ingewikkeld kluwen
2
van kinderen en jongeren in situaties
van verontrusting.
1. Inleiding.
Belangrijke termen:
POS, problematische opvoedingssituatie
VOS, verontrustende opvoedingssituatie => NU VLS= verontrustende leefsituatie
MOF, ‘een als misdrijf omschreven feit’ => NU jeugddelict
Verontrusting = “De ontwikkelingskansen van een minderjarige worden bedreigd (de provisie, protectie-of
participatierechten van de minderjarige worden geschonden ) en/of
de (psychische, fysieke of seksuele ) integriteit van een minderjarige of van één of meer gezinsleden worden
aangetast.” (Jongerenwelzijn, 2014)
Jeugdhulp heeft een dubbele opdracht:
1. Preventie
2. Hulpverlening
VAPH, jeugdhulp, Agentschap Jongerenwelzijn, Kind & Gezin => Agentschap Opgroeien
2. Historiek.
2.1. Van de 5de tot de 19de eeuw.
5de eeuw: kloosterordes: gasthuizen
12de eeuw: seculiere godshuizen
Ontstaan steden – reactie burgerij: opsluiting
o Lijfstraffen voor rovers, bedelaars…
o Geestesgestoorden in dolhuizen
!!! Kinderen van 6 jaar gestraft volgens dezelfde regels als volwassenen bij het begaan van een misdrijf (tot eind
19de eeuw)
14de-16de eeuw: humanisme
o Locke: belang van lichamelijke opvoeding
o Rousseau: vrije natuurlijke opvoeding
o Pestalozzi: huiselijke opvoeding en intrinsie aangestuurde orde
1833: Kanunnik Triest
o Burgerlijke & katholieke moraal
o Beschermings-en verbeteringsfunctie!
o kinderen ↔ volwassenen
Begin 20ste eeuw: Beweging voor Vernieuwing van Opvoeding en Onderwijs
1
, 2.2. Na WO II: Hv in stroomversnelling
Ontwikkeling nieuwe wetenschappen
Vraag naar meer & beter gekwalificeerd personeel
Instituut als opvangvorm in vraag gesteld vanuit:
o De attachment-theorie Bowlby
o De sociologie: “total institutions”
o Het systeemdenken: kind = symptoomdrager
o De orthopedagogiek: subsidiariteit
o Financieel-economische motieven
Samenvattend:
Tot eind 19de eeuw: kind = volwassene
Tot jaren ‘50: klemtoon op beschermings-en verbeteringsfunctie
Tot jaren ‘70: voornamelijk residentiële HV
2.3. Evolutie wetgeving jeugdhulpverlening.
1912: WET OP DE KINDERBESCHERMING
Apartstelling van kinderen: strafrechterlijke onverantwoordelijkheid & kinderrechtbanken
“feiten misdrijf ” & statusdelicten→ maatregelen (↔ straffen)
Notie “predelinquentie”
Preventie van (later) probleemgedrag
Doel: jongeren decriminaliseren
1965: WET OP DE JEUGDBESCHERMING
Nieuw : Notie “kind in gevaar”
MOF
JBC
Maatregelen:
o Berisping minderjarige of ouders
o Onder toezicht stellen van sociale dienst van JRB
o Uitbesteden aan betrouwbaar persoon, open
inrichting of gemeenschapsinstelling
Uithandengeving: gewone rechtbank
= kind heeft geen recht meer op kinderbescherming en zal
worden berecht als een volwassene.
1990: STAATSHERVORMINGEN EN GECOÖRDINEERDE DECRETEN
Hertekening hulpverleningslandschap
Bevoegdheidsverdeling tussen de federale staat en de gemeenschappen
Opgave versus uitvoering van maatregelen
o POS: opgave en uitvoering door de gemeenschappen
o MOF: opgave door de staat, uitvoering door de gemeenschappen
Ingewikkeld kluwen
2
