Eugenetica
Eugenetica = gebruik van genetische kennis voor het verbeteren van het menselijke ras
positieve eugenetica = aanmoedigen tot procreatie van individuen met gewenste eigenschappen
negatieve eugenetica = beperken van reproductie van individuen met ongewenste eigenschappen
Begin jaren 1900 werden verschillende wetten op sterilisatie van genetisch ‘minderen’
opgesteld in de verenigde staten → mensen waarvan men vond dat zij zich niet mochten
voortplanten voor het welzijn van de maatschappij werden gesteriliseerd
o Bovendien ook beperkte migratie vanuit bepaalde landen
→ werden gezien als genetisch inferieur → rassenhygiëne
Nazi-Duitsland creëerde in de tweede wereldoorlog het superieure Arische ras
o Een ‘excuus’ voor massamoord
Men ging wetenschappelijk onderzoek uitvoeren naar de genetische superieuriteit
o Blanken zouden meer chromosomen tellen dan zwaren → superieur
Echter waren er nog geen goede methodes en zocht men manieren om
vooropgestelde doelen te bewijzen
Blanken > zwarten dus ze moeten wel een chromosoom meer
hebben
Eugenetica is gebasseerd op Darwins theorie van natuurlijke selectie, maar is ook gebasseerd
op inadequate kennis van genetica en eigenschappen
o Superieur en inferieur worden verondersteld volledig onder genetische controle te
zijn en de invloed van de omgeving wordt genegeerd
Heel veel kenmerken zijn echter complex in aard = heritabiliteit
Hoeveel is een kenmerk genetisch bepaald en hoeveel door
omgevingsomstandigheden
Menselijk gedrag is heel complex en wordt ook gestuurd door de opvoeding
→ invloed van omgeving kan niet genegeerd worden
o Ongunstige genen kunnen verwijderd worden uit een populatie door sterilisatie van
individuen met ongunstige eigenschappen
Bv: β-thalassemie op Sardinië (introductie van negatieve selectie)
Alle aangedane foetussen worden prenataal opgespoord en
zwangerschappen worden onderbroken
→ pas ongeveer 14 generaties later zal genfrequentie gehalveerd
zijn
Bv: achondroplasie
90% van de gevallen zijn gevolg van nieuwe mutaties
o Genfrequentie zal nauwelijks veranderen ongeacht
eventuele maatregelen
Lysenko affaire in USSR
o “Als je planten goed verzorgt zal deze informatie opgeslagen worden in het DNA van
de plant, waardoor de efficiëntie van plantontwikkeling kan verbeterd worden”
Gaat ervan uit dat verbeterde eigenschappen worden geïncorporeerd in het
erfelijk materiaal en zo doorgegeven wordt aan volgende generaties
o USSR nam dit aan als een dogma en niet als een hypothese
Sovjet landbouw was slecht en men was wanhopig opzoek naar
verbeteringen
Eugenetica = gebruik van genetische kennis voor het verbeteren van het menselijke ras
positieve eugenetica = aanmoedigen tot procreatie van individuen met gewenste eigenschappen
negatieve eugenetica = beperken van reproductie van individuen met ongewenste eigenschappen
Begin jaren 1900 werden verschillende wetten op sterilisatie van genetisch ‘minderen’
opgesteld in de verenigde staten → mensen waarvan men vond dat zij zich niet mochten
voortplanten voor het welzijn van de maatschappij werden gesteriliseerd
o Bovendien ook beperkte migratie vanuit bepaalde landen
→ werden gezien als genetisch inferieur → rassenhygiëne
Nazi-Duitsland creëerde in de tweede wereldoorlog het superieure Arische ras
o Een ‘excuus’ voor massamoord
Men ging wetenschappelijk onderzoek uitvoeren naar de genetische superieuriteit
o Blanken zouden meer chromosomen tellen dan zwaren → superieur
Echter waren er nog geen goede methodes en zocht men manieren om
vooropgestelde doelen te bewijzen
Blanken > zwarten dus ze moeten wel een chromosoom meer
hebben
Eugenetica is gebasseerd op Darwins theorie van natuurlijke selectie, maar is ook gebasseerd
op inadequate kennis van genetica en eigenschappen
o Superieur en inferieur worden verondersteld volledig onder genetische controle te
zijn en de invloed van de omgeving wordt genegeerd
Heel veel kenmerken zijn echter complex in aard = heritabiliteit
Hoeveel is een kenmerk genetisch bepaald en hoeveel door
omgevingsomstandigheden
Menselijk gedrag is heel complex en wordt ook gestuurd door de opvoeding
→ invloed van omgeving kan niet genegeerd worden
o Ongunstige genen kunnen verwijderd worden uit een populatie door sterilisatie van
individuen met ongunstige eigenschappen
Bv: β-thalassemie op Sardinië (introductie van negatieve selectie)
Alle aangedane foetussen worden prenataal opgespoord en
zwangerschappen worden onderbroken
→ pas ongeveer 14 generaties later zal genfrequentie gehalveerd
zijn
Bv: achondroplasie
90% van de gevallen zijn gevolg van nieuwe mutaties
o Genfrequentie zal nauwelijks veranderen ongeacht
eventuele maatregelen
Lysenko affaire in USSR
o “Als je planten goed verzorgt zal deze informatie opgeslagen worden in het DNA van
de plant, waardoor de efficiëntie van plantontwikkeling kan verbeterd worden”
Gaat ervan uit dat verbeterde eigenschappen worden geïncorporeerd in het
erfelijk materiaal en zo doorgegeven wordt aan volgende generaties
o USSR nam dit aan als een dogma en niet als een hypothese
Sovjet landbouw was slecht en men was wanhopig opzoek naar
verbeteringen
