Hoofdstuk 1 – Chronische zorg – langdurige zorg
1.1 Acute ziekten en chronische ziekten
Acuut = treedt plots op en zijn van korte duur als ze tijdig behandeld
worden
Bv. Urineweginfectie, griep, luchtweginfectie…
Chronisch = ontwikkelen zich meestal sluipen en zijn van lange duur, hebben
vaak een blijvende impact op het leven van die persoon/ Kunnen gepaard gaan
met acute opflakkeringen
Bv. Diabetes, dementie, hartfalen, Parkinson, multiple sclerose (MS)…
Dagelijkse bezigheden worden erdoor belemmerd
1.2 De prevalentie van chronische ziekten
In 2020 12% van Vlaams Gewest => statuut van persoon met chronische
aandoening
In 2018 1 op 4 leeft met minstens 1 chronische ziekte
- Prevalentie neemt toe met de leeftijd: hoe ouder, hoe meer kans op een
chronische ziekte
- Personen met lager opleidingsniveau lijden sneller aan chronische ziekte
1.2.1 De belangrijkste chronische aandoeningen
6 meest voorkomende chronische ziekten
- Lage rugaandoeningen - Artrose
- Hoge bloeddruk - Hoog cholesterolgehalte in het
- Allergie bloed
=> Zelfde bij mannen als bij -vrouwen, maar in andere volgorde
Nekaandoeningen
1.2.2 Invloed van chronische ziekten op morbiditeit en mortaliteit
Morbiditeit = mate van voorkomen van een specifieke ziekte
Mortaliteit= sterftecijfer waaraan mensen sterven bij het krijgen van een
bepaalde ziekte
=> Chronische ziekten wereldwijd belangrijkste reden daarvoor
Meest voorkomende doodsoorzaken in Europa
- Cardiovasculaire ziekten
- Kankers
- Diabetes
- Chronische longziekte
1.2.3 Prevalentie en belang van multimorbiditeit
Multimorbiditeit = meerdere aandoeningen die tegelijk aanwezig zijn
Bv. Zorgontvanger die tegelijk met ziekte van Parkison en incontentie te
kampen heeft
=> Bijkomend risico op ontwikkeling van andere chronische ziekte
Co-morbiditeit = 1 of meerdere (chronische) aandoeningen die aanwezig zijn
naast de hoofddiagnose waarnaar het meeste aandacht gaat, vaak relatie
tussen beide
Bv. Reuma komt vaak voor bij mensen met de ziekte van Crohn beide
ontstekingsziekten
, - Termen worden vaak door elkaar gebruikt
Prevalentie van multimorbiditeit toegenomen wegens vergrijzing van
bevolking
Mensen met multimorbiditeit hebben groter- risico op
Functionele achteruitgang
- Slechtere levenskwaliteit
- Groter gebruik van
gezondheidszorg
- Hoger sterftecijfer
hebben complexe zorgvraag
=> Er is een verschuiving van intramurale zorg (zorginstelling) naar
extramurale zorg (thuiszorg)
=> Nood aan nieuwe oriëntering van zorg voor mensen met meerdere
chronische aandoeningen
- Persoon maakt deel uit van zorgteam
- Levensdoelen en zelfmanagement staan centraal
- Volgens Chronic Care Model
1.2.4 De prevalentie neemt toe
Prevalentie is gevolg van - Vergrijzing
- Medisch technologische ontwikkelingen
- Bv. vroeger gingen mensen dood aan hun
aandoening, maar nu zijn er behandelingen
- Ongezonde leefstijlgewoontes en omgevingsfactoren
- Bv. door roken, ongezonde voeding, te weinig
beweging, alcoholgebruik, luchtvervuiling,
blootselling aan toxische stoffen
1.3 Risicofactoren in de leefstijl
Ongezonde leefstijlgewoonten
- Roken
- Ongezonde voeding => kan leiden tot obesitas
- Gebrek aan lichaamsbeweging
- Alcoholgebruik
=> Zaken hangen sterk samen met de sociaaleconomische status
Bv. Lager inkomen, inwoners van grote stad meer kans dat gezondheid
minder goed is
1.4 Belang van preventie
Preventiecampagnes => zinvol om risico op chronische aandoeningen te doen
dalen
Bv. Vlaams Instituut gezond leven
- preventiecampagnes mbt voeding, beweging, tabak, mentaal welzijn…
Vlaams expertisecentrum voor alcohol, illegale drugs, psychoactieve medicatie,
gokken en gamen
1.1 Acute ziekten en chronische ziekten
Acuut = treedt plots op en zijn van korte duur als ze tijdig behandeld
worden
Bv. Urineweginfectie, griep, luchtweginfectie…
Chronisch = ontwikkelen zich meestal sluipen en zijn van lange duur, hebben
vaak een blijvende impact op het leven van die persoon/ Kunnen gepaard gaan
met acute opflakkeringen
Bv. Diabetes, dementie, hartfalen, Parkinson, multiple sclerose (MS)…
Dagelijkse bezigheden worden erdoor belemmerd
1.2 De prevalentie van chronische ziekten
In 2020 12% van Vlaams Gewest => statuut van persoon met chronische
aandoening
In 2018 1 op 4 leeft met minstens 1 chronische ziekte
- Prevalentie neemt toe met de leeftijd: hoe ouder, hoe meer kans op een
chronische ziekte
- Personen met lager opleidingsniveau lijden sneller aan chronische ziekte
1.2.1 De belangrijkste chronische aandoeningen
6 meest voorkomende chronische ziekten
- Lage rugaandoeningen - Artrose
- Hoge bloeddruk - Hoog cholesterolgehalte in het
- Allergie bloed
=> Zelfde bij mannen als bij -vrouwen, maar in andere volgorde
Nekaandoeningen
1.2.2 Invloed van chronische ziekten op morbiditeit en mortaliteit
Morbiditeit = mate van voorkomen van een specifieke ziekte
Mortaliteit= sterftecijfer waaraan mensen sterven bij het krijgen van een
bepaalde ziekte
=> Chronische ziekten wereldwijd belangrijkste reden daarvoor
Meest voorkomende doodsoorzaken in Europa
- Cardiovasculaire ziekten
- Kankers
- Diabetes
- Chronische longziekte
1.2.3 Prevalentie en belang van multimorbiditeit
Multimorbiditeit = meerdere aandoeningen die tegelijk aanwezig zijn
Bv. Zorgontvanger die tegelijk met ziekte van Parkison en incontentie te
kampen heeft
=> Bijkomend risico op ontwikkeling van andere chronische ziekte
Co-morbiditeit = 1 of meerdere (chronische) aandoeningen die aanwezig zijn
naast de hoofddiagnose waarnaar het meeste aandacht gaat, vaak relatie
tussen beide
Bv. Reuma komt vaak voor bij mensen met de ziekte van Crohn beide
ontstekingsziekten
, - Termen worden vaak door elkaar gebruikt
Prevalentie van multimorbiditeit toegenomen wegens vergrijzing van
bevolking
Mensen met multimorbiditeit hebben groter- risico op
Functionele achteruitgang
- Slechtere levenskwaliteit
- Groter gebruik van
gezondheidszorg
- Hoger sterftecijfer
hebben complexe zorgvraag
=> Er is een verschuiving van intramurale zorg (zorginstelling) naar
extramurale zorg (thuiszorg)
=> Nood aan nieuwe oriëntering van zorg voor mensen met meerdere
chronische aandoeningen
- Persoon maakt deel uit van zorgteam
- Levensdoelen en zelfmanagement staan centraal
- Volgens Chronic Care Model
1.2.4 De prevalentie neemt toe
Prevalentie is gevolg van - Vergrijzing
- Medisch technologische ontwikkelingen
- Bv. vroeger gingen mensen dood aan hun
aandoening, maar nu zijn er behandelingen
- Ongezonde leefstijlgewoontes en omgevingsfactoren
- Bv. door roken, ongezonde voeding, te weinig
beweging, alcoholgebruik, luchtvervuiling,
blootselling aan toxische stoffen
1.3 Risicofactoren in de leefstijl
Ongezonde leefstijlgewoonten
- Roken
- Ongezonde voeding => kan leiden tot obesitas
- Gebrek aan lichaamsbeweging
- Alcoholgebruik
=> Zaken hangen sterk samen met de sociaaleconomische status
Bv. Lager inkomen, inwoners van grote stad meer kans dat gezondheid
minder goed is
1.4 Belang van preventie
Preventiecampagnes => zinvol om risico op chronische aandoeningen te doen
dalen
Bv. Vlaams Instituut gezond leven
- preventiecampagnes mbt voeding, beweging, tabak, mentaal welzijn…
Vlaams expertisecentrum voor alcohol, illegale drugs, psychoactieve medicatie,
gokken en gamen
