Histologie Integument 1e Ba BMW
1. Inleiding
- Latijn voor ‘omhulsel, bedekking’
- Bestaat uit: huid, haar, nagels, klieren,…
Functies:
- Bescherming tegen fysische/chemische invloeden:
o Tegen uitdroging, infecties, …
- Thermoregulatie
o Regeling van de lichaamstemperatuur
- Zintuiglijke waarneming van signalen uit de omgeving
o Pijn, tast, warmte
- Excretie van zweet en talg
- Aanpassingen aan grote vormveranderingen
- Absorptie van UV licht
o Synthese vit D
o Melksynthese
o Secretie metabolieten
o Excretie zouten
2. Huid (cutis)
Cutis Epidermis – opperhuid (ectodermale oorsprong)
Dermis – lederhuid, corium, cutis vera (mesodermale oorsprong)
(Hypodermis) – onderhuid, tela subcutanea, subcutis (bevat panniculus adiposus)
2.1. De Epidermis
2.1.1. Celtypes van de epidermis: keratinocyten
Stratum basale:
- Via hemidesmosomen aan lamina basalis gehecht (grens epidermis-dermis)
- 1 laag van sterk delende keratinocyten (!! Stamcellen)
o cytoplasma doorkruist door (cyto)keratinefilamenten die desmosomen en
hemidesomosomen onderling verbinden
Stratum spinosum
- Cellen verbonden via desmosomen; stevig aan elkaar dr bundels keratinefilamenten Stekels
- Wijde intercellulaire ruimten => voedingsstoffen (= spina)
Stratum granulosum (zie TEM beeld p4)
- (F) belangrijk: membrane-coating granules
o Afgifte lipiden => afterven bovenliggende cellagan
- Keratohyalienekorrels: bevat filaggrine voor aggregatie tonofilamenten korrels (=grana)
1
, Histologie Integument 1e Ba BMW
(Stratum lucidum)
- Transparant onder de microscoop: helder!
- Enkel in dikke onbehaarde huid (bv voetzolen)
Stratum corneum
- Keratinocyten zijn dood (geen organellen!) en opgevuld met keratinefilamenten
- Ten slotte afschilfering => stratum disjunctivum
2.1.2. Celtypes van de epidermis: melanocyten
- (F) pigmentatie
- afkomstig van neurale lijst
- in het stratum basale (hemidesmosomen)
- zeer stabiele celpopulatie
- aantal varieert sterk naargelang plaats in lichaam (vb. minder in handpalm)
- produceert melanine
Melanine productie
Tyrosine
⇓ Activiteit melanocyt beïnvloed door:
L-dopa - Genetische factoren (albino)
⇓ - hormonale factoren belichting (UV-licht)
Dopaquinon - ouderdom (grijs worden)
⇓
Melanine
Melanosoom (=melaninekorrel) klaar => Melaninekorrels => transport naar keratinocyten
= epidermale melanine-eenheid
Pigmentatie afh. v. aanmaak nieuwe melanosomen + overdracht
Bij sterkte pigmentatie epiderming wordt minder vitamine D3 aangemaakt!
Medische context
- Vorming naevi, dysplasie, melanoom
- Albinisme,…
2.1.3. Celtypes van de epidermis: Cellen van Langerhans
- Dendritische cellen van mesenchymale oorsprong: mononucleair fagocytensysteem
- Localisatie in het stratum spinosum
- 2-8% vd epidermale celpopulatie
- Tonen lange uitlopers tussen de keratinocyten
- Geen keratinefilamenten; wél zogeheten Birbeck granula (lysosomale functie)
- Hebben Fc en complementreceptoren; antigenpresentatie
2.1.4. Celtypes van de epidermis: Merkelcellen
- In dikke huid (gering aantal)
- Behoren tot diffuus neuroendocrien systeem (DNES; zie verder)
- Hebben soort van secretorische vesikels: de dense-cored vesicles (DCVs)
- Cellen maken contact met sensorische zenuwvezels : doorgeven ‘signalen’ uit de omgeving
2
1. Inleiding
- Latijn voor ‘omhulsel, bedekking’
- Bestaat uit: huid, haar, nagels, klieren,…
Functies:
- Bescherming tegen fysische/chemische invloeden:
o Tegen uitdroging, infecties, …
- Thermoregulatie
o Regeling van de lichaamstemperatuur
- Zintuiglijke waarneming van signalen uit de omgeving
o Pijn, tast, warmte
- Excretie van zweet en talg
- Aanpassingen aan grote vormveranderingen
- Absorptie van UV licht
o Synthese vit D
o Melksynthese
o Secretie metabolieten
o Excretie zouten
2. Huid (cutis)
Cutis Epidermis – opperhuid (ectodermale oorsprong)
Dermis – lederhuid, corium, cutis vera (mesodermale oorsprong)
(Hypodermis) – onderhuid, tela subcutanea, subcutis (bevat panniculus adiposus)
2.1. De Epidermis
2.1.1. Celtypes van de epidermis: keratinocyten
Stratum basale:
- Via hemidesmosomen aan lamina basalis gehecht (grens epidermis-dermis)
- 1 laag van sterk delende keratinocyten (!! Stamcellen)
o cytoplasma doorkruist door (cyto)keratinefilamenten die desmosomen en
hemidesomosomen onderling verbinden
Stratum spinosum
- Cellen verbonden via desmosomen; stevig aan elkaar dr bundels keratinefilamenten Stekels
- Wijde intercellulaire ruimten => voedingsstoffen (= spina)
Stratum granulosum (zie TEM beeld p4)
- (F) belangrijk: membrane-coating granules
o Afgifte lipiden => afterven bovenliggende cellagan
- Keratohyalienekorrels: bevat filaggrine voor aggregatie tonofilamenten korrels (=grana)
1
, Histologie Integument 1e Ba BMW
(Stratum lucidum)
- Transparant onder de microscoop: helder!
- Enkel in dikke onbehaarde huid (bv voetzolen)
Stratum corneum
- Keratinocyten zijn dood (geen organellen!) en opgevuld met keratinefilamenten
- Ten slotte afschilfering => stratum disjunctivum
2.1.2. Celtypes van de epidermis: melanocyten
- (F) pigmentatie
- afkomstig van neurale lijst
- in het stratum basale (hemidesmosomen)
- zeer stabiele celpopulatie
- aantal varieert sterk naargelang plaats in lichaam (vb. minder in handpalm)
- produceert melanine
Melanine productie
Tyrosine
⇓ Activiteit melanocyt beïnvloed door:
L-dopa - Genetische factoren (albino)
⇓ - hormonale factoren belichting (UV-licht)
Dopaquinon - ouderdom (grijs worden)
⇓
Melanine
Melanosoom (=melaninekorrel) klaar => Melaninekorrels => transport naar keratinocyten
= epidermale melanine-eenheid
Pigmentatie afh. v. aanmaak nieuwe melanosomen + overdracht
Bij sterkte pigmentatie epiderming wordt minder vitamine D3 aangemaakt!
Medische context
- Vorming naevi, dysplasie, melanoom
- Albinisme,…
2.1.3. Celtypes van de epidermis: Cellen van Langerhans
- Dendritische cellen van mesenchymale oorsprong: mononucleair fagocytensysteem
- Localisatie in het stratum spinosum
- 2-8% vd epidermale celpopulatie
- Tonen lange uitlopers tussen de keratinocyten
- Geen keratinefilamenten; wél zogeheten Birbeck granula (lysosomale functie)
- Hebben Fc en complementreceptoren; antigenpresentatie
2.1.4. Celtypes van de epidermis: Merkelcellen
- In dikke huid (gering aantal)
- Behoren tot diffuus neuroendocrien systeem (DNES; zie verder)
- Hebben soort van secretorische vesikels: de dense-cored vesicles (DCVs)
- Cellen maken contact met sensorische zenuwvezels : doorgeven ‘signalen’ uit de omgeving
2
