SVAA: H1 leven
Wat is leven
Bestaat uit een zelfstandig chemisch systeem, namelijk uit macromoleculen
Duidelijke organisatie van macromoleculen
De chemische compositie van het intern milieu is anders dan dat van de omgeving. Het
organisme is in staat om dat zo te houden = homeostase
Die homeostase vergt energie opgewekt door het metabolisme
Dat metabolisme haalt nutriënten uit de omgeving, er is dus interactie met de omgeving
Organismen zijn in staat te groeien en te reproduceren
Ze hebben dus een erfelijke bron van informatie, de genetische code
Evolutie ontstaat door kleine aanpassingen in de genetische code
Ontstaan van het leven
Basiscondities om aanwezigheid op aarde mogelijk te maken
o Water
- Goed oplosmiddel
- Hoge warmte capaciteit: er is veel energie nodig om de temperatuur van water te
veranderen
- Unieke densiteit: ijs drijft op water, isolerende functie waardoor vijvers en oceanen niet
bevriezen, hierdoor bleef het leven op aarde bestaan
o Koolstof, waterstof, stikstof, zuurstof, fosfor en zwavel
- Meest voorkomende elementen in macromoleculen van levende organismen
- Koolwaterstofverbinding: C gebonden aan O en H
Vormen suikers, lipiden, aminozuren en nucleïnezuren
- Suikers en lipiden zijn opslagplaatsen van energie
Celmembraan bestaat uit fosfolipiden
- Aminozuren: basisbouwsteen van proteïnen. (enzymen, energieopslag, structurele
eiwitten,…)
- Nucleïnezuren: basisbouwsteen voor DNA en RNA, maar ook belangrijke energiedragers
bv ATP
o Stabiel klimaat
- Vloeibaar water is het basismedium voor het leven dus het klimaat bevindt zich tussen
het vriespunt en het kookpunt van water
- Sommige organismen kunnen tegen extreme koude, maar na invriezing valt het leven stil
en kun je niet meer van leven spreken
- Extreme hitte is dodelijk voor alle organismen
- Ons stabiel klimaat wordt verzekerd door de zekere afstand tussen aarde en zon en door
de atmosfeer en oceanen die de temperatuurschommelingen opvangen
o Energie
- Nodig voor metabolisme, wat op zijn beurt nodig is voor de homeostase en groei
- Zonne-energie is de belangrijkste bron van energie
- De energiebron van het eerste leven was chemisch van aard voor de vorming van het
eerste leven op aarde
Wat is leven
Bestaat uit een zelfstandig chemisch systeem, namelijk uit macromoleculen
Duidelijke organisatie van macromoleculen
De chemische compositie van het intern milieu is anders dan dat van de omgeving. Het
organisme is in staat om dat zo te houden = homeostase
Die homeostase vergt energie opgewekt door het metabolisme
Dat metabolisme haalt nutriënten uit de omgeving, er is dus interactie met de omgeving
Organismen zijn in staat te groeien en te reproduceren
Ze hebben dus een erfelijke bron van informatie, de genetische code
Evolutie ontstaat door kleine aanpassingen in de genetische code
Ontstaan van het leven
Basiscondities om aanwezigheid op aarde mogelijk te maken
o Water
- Goed oplosmiddel
- Hoge warmte capaciteit: er is veel energie nodig om de temperatuur van water te
veranderen
- Unieke densiteit: ijs drijft op water, isolerende functie waardoor vijvers en oceanen niet
bevriezen, hierdoor bleef het leven op aarde bestaan
o Koolstof, waterstof, stikstof, zuurstof, fosfor en zwavel
- Meest voorkomende elementen in macromoleculen van levende organismen
- Koolwaterstofverbinding: C gebonden aan O en H
Vormen suikers, lipiden, aminozuren en nucleïnezuren
- Suikers en lipiden zijn opslagplaatsen van energie
Celmembraan bestaat uit fosfolipiden
- Aminozuren: basisbouwsteen van proteïnen. (enzymen, energieopslag, structurele
eiwitten,…)
- Nucleïnezuren: basisbouwsteen voor DNA en RNA, maar ook belangrijke energiedragers
bv ATP
o Stabiel klimaat
- Vloeibaar water is het basismedium voor het leven dus het klimaat bevindt zich tussen
het vriespunt en het kookpunt van water
- Sommige organismen kunnen tegen extreme koude, maar na invriezing valt het leven stil
en kun je niet meer van leven spreken
- Extreme hitte is dodelijk voor alle organismen
- Ons stabiel klimaat wordt verzekerd door de zekere afstand tussen aarde en zon en door
de atmosfeer en oceanen die de temperatuurschommelingen opvangen
o Energie
- Nodig voor metabolisme, wat op zijn beurt nodig is voor de homeostase en groei
- Zonne-energie is de belangrijkste bron van energie
- De energiebron van het eerste leven was chemisch van aard voor de vorming van het
eerste leven op aarde
