Methodisch werken
Deel 1: Algemeen kader
1. Wat is methodisch werken?
1.1 Algemene toelichting:
Intuïtief handelen = kortstondige zintuiglijke waarneming van de situatie, onmiddellijk
gevolgd door een ingreep.
↳ gebaseerd op wat je denkt / voelt op dat ogenblik
Methodisch handelen = doelgericht en procesmatig handelen. Het resultaat van handelen
steunt op onze kennis van zaken, niet op toeval. We zijn hier bewust van ons handelen.
Methodisch werken = bewust, systematiek, doelgerichtheid, procesmatigheid
↳ voordelen:
- kans op fouten neemt af
- je kan verantwoorden waarmee je bezig bent
- eigen handelen kan geëvalueerd en bijgestuurd worden
1.2 Stappen methodisch handelen:
↳ probleemanalyse, doelbepaling, methoden en middelen, uitvoeren van
plan en evaluatie
,1.2.1 Probleemanalyse:
Kennis hebben van de beginsituatie is onontbrekelijk en essentieel.
Hulpvragen bij een goede probleemanalyse:
- wie zijn de betrokkenen in de casus?
- hoe is het probleem ontstaan?
- …
1.2.2 Doelen:
1.2.2.1 Algemene toelichting:
Als maatschappelijk werker wil je de situatie van de cliënt veranderen (veranderingsgericht
werken). Het moet gaan om wenselijke (datgene dat waardevol is voor de cliënt) en
realiseerbare (kan door de cliënt bereikt worden) veranderingen.
1.2.2.2 Formuleren van doelstellingen:
↳ wat te bereiken met uw cliënt
Het is belangrijk dat je uw doelstellingen cliëntgericht formuleert zodat de cliënt centraal
staat. Verwerk geen 2 lagen in uw doelstelling (=en).
Concrete doelstellingen, SMART-criteria:
- Specifiek: doel is expliciet en concreet
- Meetbaar: nagaan of het specifieke doel omgezet wordt in handelingen die meetbaar
zijn
- Attractief: doelstelling moet aantrekkelijk zijn (uitdagingen, meerwaarde wanneer
doel bereikt is)
- Realistisch: haalbaarheid van doelen
- Tijdsgebonden: wanneer je een doel bereikt wil hebben, het zorgt automatisch voor
een planning
1.2.3 Methoden en middelen:
Je moet als MW’er een plan van aanpak bedenken. Je acties zijn vaak gebaseerd op
theorieën, methodieken, methoden, technieken,...
1.2.4 Evaluatie:
1.2.4.1 Algemene toelichting:
Evalueren = nagaan van handelingen en acties
→ hierdoor kan je vaststellen of de doelstellingen bereikt zijn
↳ is het proces verlopen zoals gewenst?
1.2.4.2 Wanneer evalueren:
Tussentijdse evaluatie: je kan dan onmiddellijk bijsturen
Eindevaluatie: je kan leerpunten formuleren voor volgende keer
, 1.2.4.3 Soorten evaluatie:
Productevaluatie = vaststellen van het bereikte resultaat
→ nagaan of doelen bereikt zijn
Procesevaluatie = verband tussen handelen van de hulpverlener en het bekomen van
resultaat
→ wijze waarop doelen bereikt werden
Mogelijke vragen pagina 13
Toepassingen pagina 14-2
2. Multimethodisch sociaal werk model (MMSW)
2.1 Multimethodisch werken in drie stappen:
MMSW-model is een aanpak om op een empowerende en stress reducerende manier
problemen in het sociaal werk op te lossen.
Empowerende: mensen stimuleren hun eigen krachten te vinden en te activeren
Het stappenplan gaat over stapsgewijs in kaart brengen van en werken aan de cliëntsituatie.
Het stappenplan bestaan uit 3 denkstappen: PAK PSA PSI
- Pak: persoonlijke archiefkast:
Het onderzoeken in het verhaal van de cliënt welke minfactoren en plusfactoren de cliënt
ervaart.
De maatschappelijk werker brengt deze factoren in kaart in de woordkeuze van de cliënt.
Minfactoren: spanningsbronnen
Plusfactoren: krachtbronnen
- PSA: psychosociale interventie:
Het ontwikkelen van werkhypothesen: inschatten hoe de aanwezige plussen in de
cliëntsituatie kunnen worden gebruikt om de minnen te verminderen.
- PSI: psychosociale interventie:
Voorstellen om de minnen daadwerkelijk te verminderen door middel van aanwezige
plussen. Vorderingen worden ook gemeten. Indien nodig worden PAK en PSA bijgesteld en
alles opnieuw ondernomen.
Deel 1: Algemeen kader
1. Wat is methodisch werken?
1.1 Algemene toelichting:
Intuïtief handelen = kortstondige zintuiglijke waarneming van de situatie, onmiddellijk
gevolgd door een ingreep.
↳ gebaseerd op wat je denkt / voelt op dat ogenblik
Methodisch handelen = doelgericht en procesmatig handelen. Het resultaat van handelen
steunt op onze kennis van zaken, niet op toeval. We zijn hier bewust van ons handelen.
Methodisch werken = bewust, systematiek, doelgerichtheid, procesmatigheid
↳ voordelen:
- kans op fouten neemt af
- je kan verantwoorden waarmee je bezig bent
- eigen handelen kan geëvalueerd en bijgestuurd worden
1.2 Stappen methodisch handelen:
↳ probleemanalyse, doelbepaling, methoden en middelen, uitvoeren van
plan en evaluatie
,1.2.1 Probleemanalyse:
Kennis hebben van de beginsituatie is onontbrekelijk en essentieel.
Hulpvragen bij een goede probleemanalyse:
- wie zijn de betrokkenen in de casus?
- hoe is het probleem ontstaan?
- …
1.2.2 Doelen:
1.2.2.1 Algemene toelichting:
Als maatschappelijk werker wil je de situatie van de cliënt veranderen (veranderingsgericht
werken). Het moet gaan om wenselijke (datgene dat waardevol is voor de cliënt) en
realiseerbare (kan door de cliënt bereikt worden) veranderingen.
1.2.2.2 Formuleren van doelstellingen:
↳ wat te bereiken met uw cliënt
Het is belangrijk dat je uw doelstellingen cliëntgericht formuleert zodat de cliënt centraal
staat. Verwerk geen 2 lagen in uw doelstelling (=en).
Concrete doelstellingen, SMART-criteria:
- Specifiek: doel is expliciet en concreet
- Meetbaar: nagaan of het specifieke doel omgezet wordt in handelingen die meetbaar
zijn
- Attractief: doelstelling moet aantrekkelijk zijn (uitdagingen, meerwaarde wanneer
doel bereikt is)
- Realistisch: haalbaarheid van doelen
- Tijdsgebonden: wanneer je een doel bereikt wil hebben, het zorgt automatisch voor
een planning
1.2.3 Methoden en middelen:
Je moet als MW’er een plan van aanpak bedenken. Je acties zijn vaak gebaseerd op
theorieën, methodieken, methoden, technieken,...
1.2.4 Evaluatie:
1.2.4.1 Algemene toelichting:
Evalueren = nagaan van handelingen en acties
→ hierdoor kan je vaststellen of de doelstellingen bereikt zijn
↳ is het proces verlopen zoals gewenst?
1.2.4.2 Wanneer evalueren:
Tussentijdse evaluatie: je kan dan onmiddellijk bijsturen
Eindevaluatie: je kan leerpunten formuleren voor volgende keer
, 1.2.4.3 Soorten evaluatie:
Productevaluatie = vaststellen van het bereikte resultaat
→ nagaan of doelen bereikt zijn
Procesevaluatie = verband tussen handelen van de hulpverlener en het bekomen van
resultaat
→ wijze waarop doelen bereikt werden
Mogelijke vragen pagina 13
Toepassingen pagina 14-2
2. Multimethodisch sociaal werk model (MMSW)
2.1 Multimethodisch werken in drie stappen:
MMSW-model is een aanpak om op een empowerende en stress reducerende manier
problemen in het sociaal werk op te lossen.
Empowerende: mensen stimuleren hun eigen krachten te vinden en te activeren
Het stappenplan gaat over stapsgewijs in kaart brengen van en werken aan de cliëntsituatie.
Het stappenplan bestaan uit 3 denkstappen: PAK PSA PSI
- Pak: persoonlijke archiefkast:
Het onderzoeken in het verhaal van de cliënt welke minfactoren en plusfactoren de cliënt
ervaart.
De maatschappelijk werker brengt deze factoren in kaart in de woordkeuze van de cliënt.
Minfactoren: spanningsbronnen
Plusfactoren: krachtbronnen
- PSA: psychosociale interventie:
Het ontwikkelen van werkhypothesen: inschatten hoe de aanwezige plussen in de
cliëntsituatie kunnen worden gebruikt om de minnen te verminderen.
- PSI: psychosociale interventie:
Voorstellen om de minnen daadwerkelijk te verminderen door middel van aanwezige
plussen. Vorderingen worden ook gemeten. Indien nodig worden PAK en PSA bijgesteld en
alles opnieuw ondernomen.
